Ιός Δυτικού Νείλου: Η συνθήκη της Ανατολικής Αττικής και οι ψεκασμοί-Εξηγεί ο καθηγητής Αθ. Τσακρής

Σύμφωνα με τον καθηγητή, έχει τεράστια σημασία η πρόληψη και οι διαρκείς ψεκασμοί που θα προστατεύσουν και θα δημιουργήσουν ένα σημαντικό «οχυρό» για τη δημόσια και ατομική υγεία.

Είναι γεγονός, ότι η φετεινή επέλαση του ιού του Δυτικού Νείλου - με ήδη 232 καταγεγραμμένα περιστατικά μέχρι σήμερα, 19 θανάτους και με 26 ανθρώπους σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ μέχρι τις 26 Αυγούστου- έχει προβληματίσει σφόδρα την επιστημονική κοινότητα αλλά και τους πολίτες.

Προβληματισμός κυριαρχεί, επίσης, με το επίκεντρο της έξαρσης που μετά από χρόνια είναι η Αττική και συγκεκριμένα τα Σπάτα και το Μαρκόπουλο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει φέτος η Ανατολική Αττική, όπου έχει καταγραφεί σημαντικός αριθμός περιστατικών, καθώς ο συνδυασμός πυκνής κατοίκησης με περιαστικές, γεωργικές και φυσικές εκτάσεις, δημιουργεί ένα σύνθετο μωσαϊκό οικοσυστημάτων.

Γιατί λοιπόν η Αττική βρέθηκε και εξακολουθεί να βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα και πόσο πολυπαραγοντικό είναι το πρόβλημα φέτος με τα κουνούπια; ρωτάμε τον καθηγητή Τσακρή;

«Η φετινή μεγάλη έξαρση των λοιμώξεων από τον ιό του Δυτικού Νείλου στη χώρα μας, ιδιαίτερα στην Αττική, δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο παράγοντα», τονίζει ο συνομιλητής μας και συνεχίζει:

«Οι έντονες βροχοπτώσεις κατά την άνοιξη και στη συνέχεια, η παρατεταμένη ζέστη του καλοκαιριού δημιούργησαν συνθήκες που διευκολύνουν τη μετάδοση. Τα νερά που παραμένουν σε φυσικές ή τεχνητές κοιλότητες προσφέρουν κατάλληλες εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη δραστηριότητα και επιταχύνουν την ανάπτυξή τους.

Παράλληλα, κάνουν πιο γρήγορο και τον πολλαπλασιασμό του ιού μέσα στο ίδιο το κουνούπι, μειώνοντας το διάστημα από τη μόλυνσή του έως τη στιγμή που μπορεί να μεταδώσει τον ιό. Όταν όλα αυτά συνδυάζονται με την κυκλοφορία του ιού στον πληθυσμό των πτηνών, δημιουργείται ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός κύκλος μετάδοσης».

Βρισκόμαστε άραγε στην κορύφωση;

Είναι αλήθεια ότι η αύξηση των περιστατικών ξεκίνησε νωρίτερα εφέτος; ρωτάμε τον καθηγητή, ο οποίος μας απαντά:

«Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική επειδή η αύξηση των περιστατικών ξεκίνησε νωρίτερα και εξελίχθηκε με μεγαλύτερη ταχύτητα. Και επειδή η κορύφωση της μετάδοσης στην Ελλάδα παρατηρείται συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, είναι πιθανό η επιδημική περίοδος να μην έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι άλλο συνέβαλε στην έξαρση πέρα από τις κλιματικές συνθήκες; Συνεχίζει λέγοντας πως «είναι απολύτως εύλογο να εξεταστεί αν σε ορισμένες περιοχές η κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων -δήμων και περιφερειών- υπήρξε έγκαιρη, επαρκής και σωστά στοχευμένη».

«Η αποτελεσματικότητα της κουνουποκτονίας αξιολογείται με βάση αντικειμενικά δεδομένα: πότε ξεκίνησαν οι εφαρμογές, πόσο συχνά επαναλήφθηκαν, ποιες εστίες καλύφθηκαν, ποια ήταν τα αποτελέσματα της εντομολογικής επιτήρησης και αν υπήρξαν περιοχές στις οποίες η παρέμβαση ακολούθησε την αύξηση των κρουσμάτων –πυροσβεστικά– αντί να την προλάβει», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ναι στην προνυμφοκτονία - Διαρκείς ψεκασμοί

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση, άλλωστε, δεν αρχίζει όταν το επιδημικό κύμα ήδη ανεβαίνει. Σημαντικότερη παρέμβαση είναι η προνυμφοκτονία, δηλαδή ο έγκαιρος περιορισμός των σημείων όπου αναπαράγονται τα κουνούπια, πριν αυτά εξελιχθούν σε ενήλικα έντομα. Όταν πραγματοποιείται αργότερα, στους ενήλικους πληθυσμούς, οι ψεκασμοί μπορούν μεν να μειώσουν προσωρινά τον αριθμό των κουνουπιών και, επομένως, τον κίνδυνο μετάδοσης, δεν εξαλείφουν όμως τις εστίες από τις οποίες αυτά συνεχίζουν να αναπαράγονται. Γι’ αυτό η καταπολέμηση πρέπει να είναι συνεχής, προληπτική και βασισμένη στην επιτήρηση.

Τι συμβαίνει με την Ανατολική Αττική

Για το επίκεντρο και την έξαρση που εμφανίζει εφέτος η Αττική και ειδικότερα η Αν. Αττική, ο κ, Τσακρής αναφέρει:

«Η Ανατολική Αττική, όπου έχει καταγραφεί σημαντικός αριθμός περιστατικών, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ο συνδυασμός πυκνής κατοίκησης με περιαστικές, γεωργικές και φυσικές εκτάσεις δημιουργεί ένα σύνθετο μωσαϊκό οικοσυστημάτων, με πολλές πιθανές εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών. Σε τέτοιες περιοχές, η έγκαιρη χαρτογράφηση των εστιών και η στοχευμένη παρέμβαση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Αν, λοιπόν, κάτι πρέπει να μάθουμε από τη φετινή επιδημική έξαρση, είναι ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοια φαινόμενα ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα του καλοκαιριού. Η κλιματική αλλαγή και οι ακραίες καιρικές συνθήκες δημιουργούν ολοένα και πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τα κουνούπια και τη μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου. Δεν καθορίζουν όμως από μόνες τους την τελική έκταση και έκβαση μιας επιδημίας.

Εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα του συστήματος δημόσιας υγείας να προβλέπει τον κίνδυνο, να τον εντοπίζει έγκαιρα και να παρεμβαίνει αποτελεσματικά. Η αντίδραση, δηλαδή, να προηγείται της επιδημίας, όχι να την ακολουθεί».