«Βιβλική καταστροφή» στην Κρήτη: Τεράστιες ζημιές σε υποδομές και καλλιέργειες-Ξεκίνησαν οι αυτοψίες

Σύμφωνα με το Meteo, πάνω από 840 χιλιοστά βροχής καταγράφτηκαν στη Σαμαριά (θέση Ξυλόσκαλο), πάνω από 640 στα Ανώγεια Ρεθύμνου και 448 στο οροπέδιο Λασιθίου (Τζερμιάδο).

Την ίδια ώρα, κυβερνητικό κλιμάκιο βρίσκεται από το πρωί της Δευτέρας (05/10) στο νησί, όπου πραγματοποιείται σύσκεψη με τους αρμόδιους φορείς, ενώ έχουν ξεκινήσει οι αυτοψίες στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο.

Στο κυβερνητικό κλιμάκιο συμμετέχουν ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος και ο γενικός γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής Πέτρος Καμπούρης.

Πρώτος σταθμός του κυβερνητικού κλιμακίου είναι τα γραφεία της Περιφέρειας Κρήτης, όπου στο επίκεντρο βρίσκονται η καταγραφή των ζημιών και ο συντονισμός των ενεργειών για την αποκατάσταση των υποδομών και τη στήριξη των πληγέντων.

Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης μίλησε για «βιβλική καταστροφή». Ο ίδιος αναφέρθηκε στις τεράστιες ζημιές σε υποδομές και στο φυτικό κεφάλαιο, εστιάζοντας σε περιοχές που έχουν πληγεί όπως το Οροπέδιο Λασιθίου.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο κατεστραμμένο οδικό δίκτυο, αναφέροντας χαρακτηριστικά τις ζημιές στον δρόμο προς Ιεράπετρα-Φέρμα, τις κατολισθήσεις στα Ζωνιανά και την πλήρη καταστροφή της αγροτικής οδοποιίας στην ενδοχώρα, γεγονός που καθιστά αδύνατη την πρόσβαση κτηνοτρόφων και αγροτών. Ο Περιφερειάρχης ζήτησε ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την άμεση αποκατάσταση των έργων και την καταβολή αποζημιώσεων στους πληγέντες πολίτες.

Στη συνέχεια, τον λόγο έλαβε ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Τσαπάκος, ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά την πρώτη εικόνα από την κακοκαιρία. Ο Γιώργος Τσαπάκος τόνισε ότι καμία υποδομή δεν μπορούσε να αντέξει τον μεγάλο όγκο νερού σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Στην τοποθέτησή του σημείωσε ότι πάρα πολλές υποδομές στο δημοτικό οδικό δίκτυο και στο δίκτυο ύδρευσης έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας. Επιπλέον, αναφέρθηκε στις σοβαρές ζημιές στο φυτικό και ζωικό κεφάλαιο, υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη να βρεθεί άμεσα τρόπος για την τάχιστη αποζημίωση των πληγέντων.

«Eκρηκτική κυκλογένεση»

Η κακοκαιρία των τελευταίων ημερών στην Κρήτη ήταν το αποτέλεσμα μιας ασυνήθιστης για την εποχή ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, η οποία επηρέασε μεγάλο μέρος της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Υπό κανονικές συνθήκες στα τέλη Σεπτεμβρίου και τις αρχές Οκτωβρίου, τα καιρικά συστήματα κινούνται κυρίως από τα δυτικά προς τα ανατολικά, από τον Ατλαντικό προς την ευρωπαϊκή ήπειρο, με αποτέλεσμα οι περισσότερες βροχές να εντοπίζονται στη Δυτική Ελλάδα.

Φέτος, ωστόσο, όπως αναφέρει το meteo, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία ουσιαστικά «μπλόκαρε», επιτρέποντας σε ψυχρές αέριες μάζες να κινηθούν από τη βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια και το Αιγαίο, μετατοπίζοντας τις ισχυρές βροχοπτώσεις προς την ανατολική και νότια Ελλάδα.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε μια «εκρηκτική κυκλογένεση» που σημειώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου στον Βόρειο Ατλαντικό. Η ταχεία ενίσχυση ενός βαρομετρικού χαμηλού ευνόησε τη μεταφορά θερμότερων αερίων μαζών προς τη Σκανδιναβία και συνέβαλε στην περαιτέρω ενίσχυση αντικυκλωνικών συνθηκών πάνω από τη βορειοανατολική Ευρώπη.

Έτσι δημιουργήθηκε ένα επίμονο και έντονα κυματισμένο μοτίβο κυκλοφορίας που παρεμπόδισε τη συνήθη κίνηση των καιρικών συστημάτων από τα δυτικά προς τα ανατολικά.

Το σημαντικότερο στοιχείο ήταν η διάρκεια του φαινομένου. Η διαταραχή αποκόπηκε σταδιακά από το κύριο ρεύμα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και σχημάτισε ένα αποκομμένο χαμηλό πάνω από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Ως αποτέλεσμα, το σύστημα παρέμεινε σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες, διατηρώντας την κακοκαιρία στην περιοχή.

Παράλληλα, οι υψηλές πιέσεις βορειότερα διατήρησαν ισχυρό βόρειο έως βορειοανατολικό ρεύμα πάνω από το Αιγαίο. Με αυτόν τον τρόπο συνεχίστηκε η μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών προς την Ελλάδα και η τροφοδότηση της Κρήτης με υγρό αέρα.

Καθώς η ψυχρή αέρια μάζα περνούσε πάνω από το ακόμη θερμό Αιγαίο, εμπλουτιζόταν με υγρασία και γινόταν ολοένα πιο ασταθής. Η παρουσία του αποκομμένου χαμηλού ευνοούσε την ανοδική κίνηση του αέρα, ενώ όταν η βόρεια ροή έφθανε στην Κρήτη, η ανύψωσή της πάνω από τους ορεινούς όγκους του νησιού ενίσχυε ακόμη περισσότερο τις βροχοπτώσεις, οδηγώντας στα εξαιρετικά μεγάλα ύψη βροχής που καταγράφηκαν σε περιοχές όπως η Σαμαριά, τα Ανώγεια και το οροπέδιο Λασιθίου.