Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας: Η εθνική ευθύνη του Δημογραφικού και η πρόκληση της γονεϊκότητας
Η Ελλάδα μικραίνει πληθυσμιακά… μήπως και κυριαρχικά; Και η συνθήκη αυτή αναμένεται να γίνει ακόμη πιο έντονη και οδυνηρή, καθώς σε λιγότερα από 40 χρόνια δηλαδή το 2060, ο πληθυσμός στην Ελλάδα θα έχει μειωθεί κατά 1,7 εκατ. πολίτες.
Αυτό σημαίνει, ότι θα έχουμε 60.000 περισσότερους θανάτους από ό,τι γεννήσεις. Ταυτόχρονα θα έχει μειωθεί και ο αναπαραγωγικός πληθυσμός κατά 35% ένα δυσθεώρητο ποσοστό, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημογραφικών ερευνών και Μελετών.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας, το CNN Greece, μίλησε εφ’ όλης της ύλης με την κυρία Βίκυ Μπαφατάκη. Αρχαιολόγος, επικοινωνιολόγος, Ακαδημαϊκή ερευνήτρια Βιοηθικής στο τμήμα Φιλοσοφικής του ΕΚΠΑ και υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής στο Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο, η κυρία Μπαφατάκη με βαθιά γνώση του θέματος μέσα από το γνωστικό της αντικείμενο, αλλά και με ιδιαίτερη ευαισθησία, μας μιλά για την αξία της οικογένειας στην εποχή μας, για την πρόκληση της γονεϊκότητας, την ανάγκη να μετακινηθούμε στην περιφέρεια για να δώσουμε πνοή ξανά και στην επαρχία αλλά και στον πυρήνα της οικογένειας, καθώς και στο τεράστιο ζήτημα του Δημογραφικού, το οποίο εκτός από οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα, έχει εξελιχθεί σε μείζον υπαρξιακό και εθνικό.
Καθώς δε η συνομιλήτριά μας έλκει την καταγωγή της από τη Θράκη, επισημαίνει πώς ο Έβρος- που αποτελεί το πρώτο σύνορο της Ελλάδας- ερημώνει… Άρα θα πρέπει να βρούμε τρόπους να πείσουμε τους Έλληνες να επιλέξουν τη δημιουργία οικογένειας και την επιστροφή στην επαρχία.
«Η αστικοποίηση έβαλε ταφόπλακα στη γονιμότητα και στη δημιουργία οικογένειας», τονίζει με πικρία, προσθέτοντας, ότι «όταν μία οικογένεια εγκλωβίζεται σε ένα διαμέρισμα, σε συνδυασμό με συνθήκες ακρίβειας και πληθωριστικής κρίσης, η σκέψη για δημιουργία μιας μεγάλης οικογένειας μοιάζει με άπιαστο όνειρο».
Εκτός όμως από τους οικονομικούς λόγους που είναι μία πραγματικότητα εκ των ων ουκ άνευ, υπάρχουν και άλλοι λόγοι όπως το κυνήγι της καριέρας, το στρες αλλά και η αλαζονεία της νεότητας που έχουν κάποιες γυναίκες, τονίζει η κυρία Μπαφατάκη, σημειώνοντας πώς δυστυχώς μετά τα 35 έτη, η γονιμότητα μιας γυναίκας μειώνεται σημαντικά κάθε χρόνο.
«Παρά το γεγονός ότι η τεκνοποίηση αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του ανθρώπου, τα ζευγάρια δεν κάνουν παιδιά και αυτό είναι πολύ ανησυχητικό… » υποστηρίζει εμφατικά η συνομιλήτριά μας και προσθέτει, πώς «εάν δεν θέλουμε να αφανιστούμε ως λαός και ως περιοχή της νότιας Ευρώπης, πρέπει να κάνουμε παιδιά».
Πότε μπορούμε να πούμε ότι ένας γονιός είναι καλός και έχει επιτελέσει το ρόλο του, την ρωτάω.
«Ποτέ δεν ξέρεις εάν είσαι καλός γονιός… μόνο στην πορεία μπορείς να πεις πώς κάτι έκανα καλά… χρειάζεται αλλαγή κουλτούρας και το κράτος τελικά πρέπει να λειτουργήσει ως opinion leader, ως διαμορφωτής κοινής γνώμης. Να πείσει τους νέους να κάνουν παιδιά και να δώσει κίνητρα. Να συνομιλήσουμε με τους νέους και τα νέα ζευγάρια. Επίσης ένας ανασταλτικός παράγοντας για τη δημιουργία οικογένειας, είναι τα πολλά διαζύγια που έχει η χώρα μας. Ωστόσο πολλά νέα παιδιά εκφράζουν την επιθυμία να δημιουργήσουν οικογένεια».
Αναφερόμενη σε ένα άλλο ζήτημα αυτό της Βιοηθικής και των κόκκινων γραμμών όταν μιλάμε για υποστήριξη της γονιμότητας, η κυρία Μπαφατάκη, επισημαίνει ότι ο ρόλος της βιοηθικής και της δικαιοσύνης στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.
Και προσθέτει: «Υπάρχει ξεκάθαρα κοινωνική ασσυμετρία μεταξύ των ανθρώπων που έχουν υψηλό εισόδημα και αυτών που δεν έχουν και δεν μπορούν να προχωρήσουν σε κύκλους εξωσωματικής. Μπορείτε να φανταστείτε, ότι υπάρχουν ζευγάρια που παίρνουν δάνειο για να τεκνοποιήσουν;
Σήμερα τα υπογόνιμα ζευγάρια στην Ελλάδα ανέρχονται σε 300.000 σημειώνει, προσθέτοντας, ότι πρόκειται για έναν μεγάλο αριθμό και γι’ αυτό το λόγο η Πολιτεία πρέπει να δώσει κίνητρα στα ζευγάρια αυτά, στηρίζοντας οικονομικά δύο ή τρεις προσπάθειες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Και συνεχίζει:
«Βεβαίως και υπάρχουν ηθικά διλήμματα και κόκκινες γραμμές. Η βιοτεχνολογία έχει προχωρήσει πολύ, είναι εξαιρετικά δύσκολο ένα ζευγάρι να μην μπορεί να κάνει παιδί σήμερα, είτε με δωρεά γαμετών, είτε μέσω παρένθετης μητέρας κλπ. Μην ξεχνάμε όμως ποτέ τα βιοηθικά όρια, που είναι η αρχή της αυτονομίας, της μη βλάβης, να μην βλάψουμε όχι μόνο τους γονείς, αλλά και το μελλοντικό παιδί. Το θέμα της παρένθετης μητέρας επίσης είναι μείζον και στην Ελλάδα έχουμε ένα πολύ φιλελεύθερο σύστημα όταν συντρέχουν ιατρικοί λόγοι. Η βιοηθική επίσης, περιλαμβάνει 7 διεπιστημονικά πεδία. Διαφορετικά αντιλαμβανόμαστε εμείς που είμαστε χριστιανοί ορθόδοξοι την ιερότητα του σώματος και διαφορετικά οι Ινδουιστές».
Κλείνοντας μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση, η συνομιλήτριά μας, με ιδιαίτερη ευαισθησία και στο θέμα της γονιμότητας και της εκπαίδευσης, αναφέρει, πώς «Είμαι τυχερή που με δύο παιδιά σπούδασα και εξακολουθώ ακόμη και σήμερα να σπουδάζω, γιατί η παιδεία είναι απέραντη και ασύνορη. Αυτό που θα ήθελα να πω σε όλους, είναι σπουδάστε και κάντε παιδιά. Και κάτι ακόμη: Να μην υπάρχει ο φόβος να γίνουμε γονείς. Κάθε τι νέο είναι πρόκληση, αφήστε την πρόκληση να σας ταξιδέψει στον κόσμο της γονεικότητας και ας είναι άγνωστος».