Πώς η Ντέλσι Ροντρίγκεζ παγιώνει την εξουσία της στη Βενεζουέλα μετά την ανατροπή Μαδούρο

Τοποθετεί, σύμφωνα με το Reuters, πιστούς συνεργάτες σε καίριες θέσεις, επιδιώκοντας να προστατευθεί από εσωτερικές απειλές, ενώ ταυτόχρονα ικανοποιεί αμερικανικές απαιτήσεις για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου.

Η 56χρονη Ροντρίγκεζ, χαμηλών τόνων αλλά αυστηρή τεχνοκράτης, πρώην αντιπρόεδρος και υπουργός Πετρελαίου, διόρισε έναν κεντρικό τραπεζίτη στη διαχείριση της οικονομίας, έναν νέο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου και –το πιο κρίσιμο– νέο επικεφαλής της διαβόητης στρατιωτικής αντικατασκοπείας DGCIM, υπηρεσίας που οικοδομήθηκε επί δεκαετίες με κουβανική συνδρομή.

Ο νέος επικεφαλής στη DGCIM και το μήνυμα προς το εσωτερικό

Τη διοίκηση της DGCIM ανέλαβε ο υποστράτηγος Γκουστάβο Γκονσάλες, 65 ετών. Τρεις πηγές με γνώση των κυβερνητικών διεργασιών περιέγραψαν την κίνηση ως πρώιμο ελιγμό της Ροντρίγκεζ για να αντιμετωπίσει αυτό που πολλοί στη Βενεζουέλα θεωρούν τη μεγαλύτερη απειλή για την ηγεσία της: τον Ντιοσντάδο Καμπέγιο.

Ο Καμπέγιο, σκληροπυρηνικός υπουργός Εσωτερικών, διατηρεί στενούς δεσμούς με τις δυνάμεις ασφαλείας και τα διαβόητα «colectivos», τις ένοπλες συμμορίες μοτοσικλετιστών που έχουν σκοτώσει υποστηρικτές της αντιπολίτευσης.

«Είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τη συναίνεση των Αμερικανών», δήλωσε πηγή προσκείμενη στην κυβέρνηση.

«Ήδη αναδιαρθρώνει τις ένοπλες δυνάμεις, απομακρύνει πρόσωπα και διορίζει νέα», πρόσθεσε.

Το λεπτό σχοινί μεταξύ Ουάσινγκτον και εσωτερικών αντιπάλων

Συνεντεύξεις επτά πηγών στη Βενεζουέλα –διπλωματών, επιχειρηματιών και πολιτικών– αποκαλύπτουν με λεπτομέρειες που δεν είχαν δημοσιοποιηθεί έως τώρα το ρήγμα στην καρδιά της εξουσίας και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ροντρίγκεζ, καθώς προσπαθεί να ελέγξει το εσωτερικό μέτωπο και ταυτόχρονα να συμμορφωθεί με τις επιταγές της κυβέρνησης Τραμπ για τις πετρελαϊκές εξαγωγές.

Όλες οι πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, φοβούμενες αντίποινα.

Το δίλημμα αυτό αποτυπώθηκε και στην πρώτη μεγάλη ομιλία της μετά την ανάληψη της εξουσίας. Απευθυνόμενη στο κοινοβούλιο, στο πλαίσιο της ετήσιας εθνικής ομιλίας, κάλεσε σε ενότητα, υπογράμμισε την πίστη της στον Μαδούρο και δεσμεύτηκε να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική ζωή της χώρας, με αυξημένες επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα.

Το υπουργείο Επικοινωνιών της Βενεζουέλας, που διαχειρίζεται όλα τα αιτήματα Τύπου για κυβερνητικούς αξιωματούχους, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού.

Η στάση των ΗΠΑ και το σήμα στήριξης

Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε το Reuters σε πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

Σε συνέντευξή του στο Reuters την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ροντρίγκεζ «ήταν πολύ καλή στη συνεργασία» και ότι αναμένει να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον.

Η αμερικανική στήριξη φάνηκε να επιβεβαιώνεται εκ νέου την Πέμπτη, όταν η Ροντρίγκεζ συναντήθηκε στο Καράκας με τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ.

Ο αντίπαλος πόλος: Ντιοσντάδο Καμπέγιο

Η Ροντρίγκεζ, γνωστή με το προσωνύμιο «η τσαρίνα» λόγω των επιχειρηματικών της διασυνδέσεων, ελέγχει τους βασικούς πολιτικούς και οικονομικούς μοχλούς εξουσίας, περιλαμβανομένου του κρίσιμου πετρελαϊκού τομέα, και πλέον διαθέτει και την υποστήριξη των ΗΠΑ.

Απέναντί της βρίσκεται η φατρία του Καμπέγιο. Ο ίδιος, επικεφαλής και του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSUV), είναι πρώην στρατιωτικός και παρουσιάζει επί 12 χρόνια εβδομαδιαία τετράωρη εκπομπή στην κρατική τηλεόραση.

Η πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά τη σύλληψη Μαδούρο ήταν ντυμένος με αλεξίσφαιρο γιλέκο και περικυκλωμένος από ένοπλους φρουρούς, λανσάροντας το σύνθημα: «Το να αμφιβάλλεις είναι προδοσία».

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν επαφές με τον Καμπέγιο μήνες πριν από την επιχείρηση σύλληψης Μαδούρο και συνέχισαν την επικοινωνία και μετά, προειδοποιώντας τον να μην χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις ασφαλείας ή τα colectivos εναντίον της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τέσσερις πηγές.

Ο Καμπέγιο είναι κατηγορούμενος στις ΗΠΑ και υπάρχει επικήρυξη 25 εκατ. δολαρίων για τη σύλληψή του.

Κλίμα φόβου και αβεβαιότητας στο Καράκας

Παρότι δημόσια εμφανίζεται συμφιλιωτικός, δηλώνοντας ότι είναι «πολύ ενωμένος» με τη Ροντρίγκεζ και εμφανιζόμενος δίπλα της στην εθνική ομιλία, πηγές αναφέρουν ότι παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για τη διακυβέρνησή της.

Λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία της Ροντρίγκεζ, σημειώθηκαν πυρά αντιαεροπορικών όπλων έξω από το προεδρικό μέγαρο, προκαλώντας φόβους για νέα αμερικανική επίθεση.

Τελικά επρόκειτο για παρεξήγηση μεταξύ αστυνομίας και προεδρικής φρουράς, η οποία κατέρριψε αστυνομικά drones. Η κυβέρνηση τα χαρακτήρισε «κατασκοπευτικά», χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις.

Σε όλη τη χώρα, πολίτες βρίσκονται σε σοκ από τη σύλληψη Μαδούρο. Σε ορισμένες περιοχές, τοπικές οργανώσεις του PSUV ζήτησαν από μέλη να καταδίδουν γείτονες που πανηγυρίζουν την πτώση του.

Ο στρατός, η οικονομία και ο φόβος της αποσταθεροποίησης

Η Ροντρίγκεζ καλείται να πείσει τους κομματικούς μηχανισμούς ότι δεν είναι «μαριονέτα των ΗΠΑ», να σταθεροποιήσει μια οικονομία όπου οι τιμές βασικών αγαθών εκτοξεύτηκαν μετά την αμερικανική επίθεση και να περιορίσει τα στρατιωτικά δίκτυα πελατειακών σχέσεων που αναπτύχθηκαν επί δεκαετίες τσαβισμού.

Η Βενεζουέλα διαθέτει έως και 2.000 στρατηγούς και ναυάρχους –περισσότερους από τις ΗΠΑ– ενώ ανώτατοι και απόστρατοι αξιωματικοί ελέγχουν τη διανομή τροφίμων, πρώτων υλών και την κρατική PDVSA. Πολλοί διοικούν ουσιαστικά «τοπικά φέουδα».

«Ο επικεφαλής της καταστολής έχει ήδη όνομα»

Ο νέος επικεφαλής της DGCIM, Γκονσάλες, έχει στο παρελθόν συνεργαστεί στενά με τον Καμπέγιο, αν και τις τελευταίες του θέσεις τις οφείλει στη Ροντρίγκεζ. Πηγές εκφράζουν αμφιβολίες για το αν θα μπορέσει να ελέγξει πλήρως την υπηρεσία.

«Ο ρόλος του αρχηγού της καταστολής έχει ήδη όνομα… Ντιοσντάδο», είπε πηγή με γνώση των υπηρεσιών ασφαλείας.

Τα colectivos θα μπορούσαν να καταστήσουν τη χώρα μη κυβερνήσιμη, εφαρμόζοντας στρατηγική «αναρχοποίησης» του Καράκας, αρχικά σχεδιασμένη για την αποτροπή αμερικανικής επέμβασης, αλλά ενδεχομένως στραμμένη πλέον κατά της Ροντρίγκεζ.

Η διεθνής πίεση και το μέλλον του Καμπέγιο

Ο Καμπέγιο θα μπορούσε επίσης να καθυστερήσει την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, διαδικασία που προβάλλεται από τον Τραμπ αλλά εξελίσσεται αργά, προκαλώντας αντιδράσεις συγγενών και οργανώσεων.

Στο εξωτερικό, η πίεση εντείνεται.

«Για να υπάρξει πραγματική μετάβαση στη Βενεζουέλα, αργά ή γρήγορα ο Ντιοσντάδο Καμπέγιο πρέπει να λογοδοτήσει στη δικαιοσύνη των ΗΠΑ», έγραψε η Αμερικανίδα βουλευτής Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ στο X.

«Αυτό θα αποτελέσει καθοριστικό βήμα για μια δημοκρατική μετάβαση και την απελευθέρωση όλων των πολιτικών ομήρων», πρόσθεσε.