Πώς οι δορυφόροι στον ουρανό θα μπορούσαν να διαταράξουν τον κύκλο ύπνου μας στη Γη

Η έκθεση στο φως των δορυφόρων κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να διαταράξει τον κιρκάδιο ρυθμό – το εσωτερικό μας «ρολόι» που υποδεικνύει στον οργανισμό πότε είναι ώρα να ξυπνήσει και πότε να κοιμηθεί και επηρεάζει τα επίπεδα των ορμονών, την πέψη και τη θερμοκρασία του σώματος, ανέφεραν.

Ακόμη και βραχυπρόθεσμες αναταράξεις στον κιρκάδιο ρυθμό, σημειώνουν, μπορεί να συνδεθούν με προβλήματα στην επούλωση τραυμάτων, πεπτικές διαταραχές, δυσκολίες μνήμης και έντονη κόπωση. Σε βάθος χρόνου, οι διαταραχές αυτές έχουν συσχετιστεί με επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό και στο νευρικό σύστημα, στον μεταβολισμό, στο γαστρεντερικό και στο ενδοκρινικό σύστημα.

Το θέμα δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο, επισημαίνει ο Independent. Η φωτορύπανση έχει ήδη τεκμηριωμένες επιπτώσεις στην άγρια ζωή: τα νεογνά των θαλάσσιων χελώνων μπορεί να κατευθύνονται προς επικίνδυνες, ανεπτυγμένες περιοχές αντί προς τη θάλασσα, ενώ συνδέεται και με θανάτους πτηνών σε μεγάλες πόλεις.

Μια επικίνδυνη ιδέα

Μάλιστα, επισημαίνουν ως επικίνδυνο το πρόσφατο παράδειγμα της startup Reflect Orbital, με έδρα την Καλιφόρνια, η οποία προτείνει τη χρήση δορυφόρων με μεγάλους ανακλαστήρες που θα ανακατευθύνουν το ηλιακό φως προς συγκεκριμένες περιοχές τη Γης τη νύχτα – θα πουλάνε, με άλλα λόγια, ηλιακό φως σε πελάτες τους, παρατείνοντας τη διάρκεια της μέρας και δίνοντάς τους τη δυνατότητα να παράγουν ηλιακή ενέργεια, να καλλιεργούν ή να αντικαθιστούν τον αστικό φωτισμό. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι μπορεί να περιορίσει τη φωτορύπανση που θα προκύπτει, περιστρέφοντας τους καθρέφτες μακριά από τη Γη όταν δεν χρησιμοποιούνται, ωστόσο οι διαβεβαιώσεις της δεν καθησυχάζουν τους επιστήμονες.

Ανεβαίνει ο «δορυφορικός πυρετός»

Οι αστρονόμοι, πάντως, είχαν ανησυχίες σχετικά τους δορυφόρους που αντανακλούν το φως του ήλιου πολύ πριν η Reflect Orbital υποβάλει αίτηση για άδεια εκτόξευσης από την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ πέρυσι. Μερικοί από αυτούς τους δορυφόρους είναι τόσο φωτεινοί ώστε να αλλάξουν τον νυχτερινό ουρανό για πάντα:

«Υπάρχουν μόνο 1.000 αστέρια που μπορείτε να δείτε με γυμνό μάτι. Η προσθήκη 400.000 φωτεινών δορυφόρων που κινούνται θα μπορούσε να αλλάξει εντελώς τον νυχτερινό ουρανό», δήλωσε το 2023 στο Scientific American ο μηχανικός αεροδιαστημικής Siegfried Eggl.

Παράλληλα, o «δορυφορικός πυρετός» όλο και ανεβαίνει. Ορισμένοι νέοι δορυφόροι επικοινωνιών είναι πιο φωτεινοί ακόμη και από τον Κρόνο στον ουρανό, ενώ οι εκτοξεύσεις σε χαμηλή τροχιά γίνονται πλέον σχεδόν εβδομαδιαία για υποστήριξη υπηρεσιών Ίντερνετ και πλοήγησης. Υπάρχουν ήδη 10.000 δορυφόροι Starlink σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και περισσότεροι από 12.000 δορυφόροι – ενεργοί και ανενεργοί – που περιστρέφονται γύρω από τον πλανήτη μας με ταχύτητα άνω των 28.000 χιλιομέτρων ανά ώρα. Κάθε εβδομάδα εκτοξεύονται δεκάδες νέοι δορυφόροι, ενώ υπάρχουν σχέδια ακόμη και για δεκάδες χιλιάδες τα επόμενα χρόνια.

«Η τρομακτική είδηση είναι ότι η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών έχει λάβει αιτήματα για την εκτόξευση 1,7 εκατομμυρίων δορυφόρων», έχει δηλώσει παλιότερα στον Independent o Piero Benvenuti, διευθυντής του Κέντρου της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης για την Προστασία του Σκοτεινού και Ήσυχου Ουρανού.