ΚΟΣΜΟΣ

Επιστήμονες προτείνουν μια καινοτόμο μέθοδο για την ανίχνευση εξωπλανητών παρόμοιων με τη Γη

Επιστήμονες προτείνουν μια καινοτόμο μέθοδο για την ανίχνευση εξωπλανητών παρόμοιων με τη Γη
Οι εξωπλανήτες είναι περίπου 10 δισεκατομμύρια φορές πιο αμυδροί από τα άστρα τους στο ορατό φως, γεγονός που καθιστά την άμεση ανίχνευσή τους εξαιρετικά δύσκολη NASA

Η αναζήτηση πλανητών παρόμοιων με τη Γη που περιστρέφονται γύρω από άστρα παρόμοια με τον Ήλιο και η αναγνώριση ενδείξεων ζωής, όπως οξυγόνο ή νερό, αποτελεί σημαντικό στόχο της αστρονομίας.

Πρόκειται για μια ερευνητική προσπάθεια που αγγίζει ένα από τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα της ανθρωπότητας: αν η ζωή υπάρχει και αλλού στο Σύμπαν. Ωστόσο, αυτοί οι πλανήτες είναι περίπου 10 δισεκατομμύρια φορές πιο αμυδροί από τα άστρα τους στο ορατό φως, γεγονός που καθιστά την άμεση ανίχνευσή τους εξαιρετικά δύσκολη, αναφέρει το Phys.org.

Τα διαστημικά τηλεσκόπια που χρησιμοποιούν εσωτερικούς στεμματογράφους για να μπλοκάρουν το φως των άστρων, όπως το James Webb και το επερχόμενο Nancy Grace Roman, δεν μπορούν να πετύχουν την απαιτούμενη αντίθεση φωτεινότητας για την παρατήρηση κατοικήσιμων κόσμων σαν τη Γη. Από την άλλη πλευρά, τα επίγεια τηλεσκόπια περιορίζονται από την ατμοσφαιρική ανατάραξη και τις ατέλειες των ίδιων των οργάνων τους.

Ένα διαστημικό σκίαστρο

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy προτείνει έναν διαφορετικό δρόμο: ένα υβριδικό παρατηρητήριο που θα συνδυάζει ένα διαστημικό σκίαστρο με μεγάλα επίγεια τηλεσκόπια. Το σκίαστρο θα μπλοκάρει το φως των άστρων και θα δημιουργεί μια βαθιά σκιά πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης, επιτρέποντας στα επίγεια όργανα να εκμεταλλευθούν τη μεγάλη διακριτική τους ικανότητα και την υψηλή ευαισθησία τους για να ανιχνεύσουν και να μελετήσουν εξωπλανήτες παρόμοιους με τη Γη.

can-we-observe-earth-l.jpg

Απεικόνιση της «συνεργασίας» του διαστημικού σκίαστρου με τρία μεγάλα επίγεια τηλεσκόπια

Ahmed Soliman

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τις δυνατότητες αυτής της προσέγγισης σε συνδυασμό με τρία από τα ισχυρότερα επίγεια τηλεσκόπια: το Extremely Large Telescope (ELT), το Thirty Meter Telescope (TMT) και το Giant Magellan Telescope (GMT). Στην ομάδα συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο βραβευμένος με Νόμπελ John C. Mather και ο Michel Mayor, ο αστρονόμος που είχε συνδέσει το όνομά του με την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη γύρω από άστρο τύπου Ήλιου.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η υβριδική αυτή αρχιτεκτονική μπορεί να πετύχει την απαιτούμενη αντίθεση απεικόνισης ώστε να καταστεί εφικτή η άμεση παρατήρηση εξωπλανητών παρόμοιων με τη Γη. Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η επίδραση της ατμόσφαιρας της Γης, η οποία θολώνει τις εικόνες. Η μελέτη παρουσιάζει λεπτομερή ανάλυση του ζητήματος και υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο των συστημάτων προσαρμοστικής οπτικής του ELT, που μπορούν να διορθώνουν σε πραγματικό χρόνο την παραμόρφωση που προκαλεί η ατμόσφαιρα.

Ως απόδειξη της ιδέας, οι ερευνητές έδειξαν ότι το σύστημα θα μπορούσε, υπό μέτριες καιρικές συνθήκες, να ανιχνεύσει πλανήτες του δικού μας ηλιακού συστήματος από την Αφροδίτη έως τον Κρόνο, αλλά και βασικές βιοϋπογραφές ζωής, όπως το οξυγόνο και το νερό. Η μελέτη τους θεωρείται ένα σημαντικό βήμα προς τη μελλοντική υλοποίηση της ιδέας σε πραγματική διαστημική αποστολή.

Η προτεινόμενη λύση θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο παράθυρο στην αναζήτηση κατοικήσιμων εξωπλανητών, επιτρέποντας την παρατήρησή τους από τον ίδιο τον πλανήτη όπου γεννήθηκε αυτή η αναζήτηση: τη Γη.