Το ΝΑΤΟ εξετάζει να «αραιώσει» τις συνόδους κορυφής εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τις ΗΠΑ

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ασκήσει επανειλημμένα δριμεία κριτική σε πολλά από τα άλλα 31 μέλη της αμυντικής συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, ενώ πρόσφατα επέπληξε ορισμένα από αυτά επειδή δεν παρείχαν μεγαλύτερη βοήθεια στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Η συχνότητα των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ έχει ποικίλει κατά τη διάρκεια της 77χρονης ιστορίας της Συμμαχίας, με τους ηγέτες της συναντώνται κάθε καλοκαίρι από το 2021 και αναμένεται να συγκεντρωθούν φέτος στην τουρκική πρωτεύουσα Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.

Ωστόσο, ορισμένα μέλη πιέζουν για να επιβραδυνθεί ο ρυθμός, όπως δήλωσαν στο Reuters ένας υψηλόβαθμος Ευρωπαίος αξιωματούχος και πέντε διπλωμάτες, όλοι προερχόμενοι από χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ προσβλέπουν σε λιγότερες εντάσεις και καλύτερες αποφάσεις

Ένας διπλωμάτης ανέφερε ότι η σύνοδος κορυφής του 2027, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αλβανία, θα διεξαχθεί πιθανότατα το φθινόπωρο εκείνης της χρονιάς και ότι το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να μην διοργανώσει καθόλου σύνοδο κορυφής το 2028, έτος προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ και το τελευταίο πλήρες ημερολογιακό έτος της θητείας του Τραμπ.

Ένας άλλος ανέφερε ότι ορισμένες χώρες πιέζουν για τη διοργάνωση συνόδων κορυφής κάθε δύο χρόνια, προσθέτοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε θα έχει τον τελικό λόγο.

Οι πηγές μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν τις εσωτερικές διαβουλεύσεις του ΝΑΤΟ.

Σε απάντηση σε ερώτηση του Reuters, ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε: «Το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να διοργανώνει τακτικές συναντήσεις των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, ενώ μεταξύ των συνόδων κορυφής οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα συνεχίσουν να διαβουλεύονται, να σχεδιάζουν και να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την κοινή μας ασφάλεια».

Δύο από τις πηγές ανέφεραν τον Τραμπ ως παράγοντα, αλλά αρκετές ανέφεραν ότι υπήρχαν ευρύτερες παράμετροι που έπαιζαν ρόλο.

Ορισμένοι διπλωμάτες και αναλυτές υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι οι ετήσιες συνόδους κορυφής δημιουργούν πίεση για εντυπωσιακά αποτελέσματα, η οποία αποσπά την προσοχή από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

«Καλύτερα να έχουμε λιγότερες συνόδους κορυφής παρά κακές συνόδους κορυφής», δήλωσε ένας διπλωμάτης. «Έχουμε ούτως ή άλλως πολύ δουλειά μπροστά μας, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε».

Ένας άλλος ανέφερε ότι η ποιότητα των συζητήσεων και των αποφάσεων αποτελεί το πραγματικό μέτρο της δύναμης της συμμαχίας.

Η «βαριά» σκιά του Τραμπ στις Συνόδους της Συμμαχίας

Η Φίλις Μπέρι, μη μόνιμη ανώτερη ερευνήτρια στο Atlantic Council, έγραψε: «Η μείωση των κορυφαίων συνόδων κορυφής θα επέτρεπε στο ΝΑΤΟ να προχωρήσει στις υποθέσεις του και να μετριάσει το δραματικό κλίμα που χαρακτήρισε πολλές πρόσφατες διατλαντικές συναντήσεις».

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα στον ιστότοπο του think tank, σημείωσε ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε μόνο οκτώ συνόδους κορυφής κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου. Περιέγραψε τις τρεις πρώτες συνόδους κορυφής του ΝΑΤΟ κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ ως «αμφιλεγόμενες εκδηλώσεις, που κυριαρχούνταν από τα παράπονά του για τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες των συμμάχων».

Η περσινή σύνοδος κορυφής στη Χάγη διαμορφώθηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό από το αίτημα του Τραμπ να αυξήσουν τα μέλη του ΝΑΤΟ δραστικά τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ – ένας στόχος που αποδέχτηκαν συμφωνώντας να δαπανήσουν το 3,5% για βασικές αμυντικές δαπάνες και το 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις σχετικές με την ασφάλεια. Το γεγονός ότι έληξε χωρίς σημαντικά δραματικά επεισόδια θεωρήθηκε επιτυχία.

Η φετινή συνάντηση φαίνεται επίσης ότι θα πραγματοποιηθεί σε τεταμένο κλιμα.

Αφού οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να του παράσχουν τη στήριξη που ζητούσε στον πόλεμο με το Ιράν — τον οποίο είχε ξεκινήσει χωρίς να τους συμβουλευτεί ή να τους ενημερώσει —, ο Τραμπ αμφισβήτησε ανοιχτά το κατά πόσον οι ΗΠΑ πρέπει να τηρήσουν τη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ και δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη Συμμαχία. Μήνες νωρίτερα, είχε διεκδικήσει τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος που ανήκει στη Δανία, επίσης μέλος του ΝΑΤΟ.

Στη σύνοδο κορυφής του 2018, ο Τραμπ απείλησε να αποχωρήσει σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες των άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ.

«Αν είχε κάνει πράξη την απειλή του να αποχωρήσει σε ένδειξη διαμαρτυρίας, θα είχαμε μείνει να μαζέψουμε τα κομμάτια ενός διαλυμένου ΝΑΤΟ», έγραψε ο Γιενς Στόλτενμπεργκ, τότε γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, σε ένα βιβλίο αναμνήσεων που εκδόθηκε πέρυσι.