ΚΟΣΜΟΣ

Ανακαλύφθηκε «σούπερ-Γη» σε απόσταση 10 ετών φωτός, η οποία μπορεί να έχει ατμόσφαιρα και νερό

Ανακαλύφθηκε «σούπερ-Γη» σε απόσταση 10 ετών φωτός, η οποία μπορεί να έχει ατμόσφαιρα και νερό

Καλλιτεχνική απεικόνιση του πλανήτη GJ 887d που αποτέλεσε αντικείμενο πρόσφατης αστρονομικής μελέτης

NASA

Αστρονόμοι επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός πλανήτη στη κατοικήσιμη ζώνη ενός κοντινού ερυθρού νάνου, προσθέτοντας έναν νέο ενδιαφέροντα στόχο στη λίστα των κόσμων όπου θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να υπάρχει υγρό νερό.

Ο πλανήτης ονομάζεται GJ 887d και περιφέρεται γύρω από το άστρο GJ 887 κάθε 50,8 ημέρες. Έχει μάζα 6,1 φορές μεγαλύτερη από της Γης, γεγονός που τον κατατάσσει στην κατηγορία των υπεργαιών – με απλά λόγια, είναι μια «σούπερ-Γη».

Το σύστημα βρίσκεται σχετικά κοντά με αστρονομικούς όρους, αν και η απόσταση παραμένει τεράστια: περίπου 10,7 έτη φωτός, που μεταφράζεται σε 101,4 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι – τουλάχιστον με τη σημερινή τεχνολογία – ο GJ 887d δεν αποτελεί στόχο για διαστημικό ταξίδι, αλλά για τηλεσκοπικές παρατηρήσεις, επισημαίνει το Eco News.

gj-887d-compared-to-earth.jpg

Ο GJ 887d σε σύγκριση με τη Γη, από την οποία είναι 6,1 φορές μεγαλύτερος

NASA

Το άστρο GJ 887, γνωστό επίσης ως Gliese 887 ή Lacaille 9352, είναι ένας ψυχρός ερυθρός νάνος που εκπέμπει μόνο ένα μικρό ποσοστό της φωτεινότητας του Ήλιου. Επειδή η ενέργειά του είναι χαμηλή, η κατοικήσιμη ζώνη βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο άστρο απ’ ό,τι στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Έτσι, ένας πλανήτης μπορεί να κινείται σε σύντομη τροχιά και παρ’ όλα αυτά να δέχεται ποσότητα ακτινοβολίας συμβατή με ήπιες θερμοκρασίες.

Πώς εντοπίστηκε ο GJ 887d

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics, ο GJ 887d κινείται σε απόσταση περίπου 20 εκατομμυρίων μιλίων από το άστρο του, δηλαδή πιο κοντά απ’ όσο βρίσκεται ο Ερμής στον Ήλιο. Παρ’ όλα αυτά, λαμβάνει περίπου το 80% της ενέργειας που δέχεται η Γη. Τα ίδια δεδομένα επιβεβαιώνουν ακόμη τρεις πλανήτες σε πιο εσωτερικές τροχιές, ενώ εντοπίζεται και ένα ασθενέστερο σήμα που θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε ακόμη έναν μικρό πλανήτη, χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί.

planetary-system-of-gj-887.jpg

Το πλανητικό σύστημα του άστρου GJ 887, με τις τροχιές των πλανητών GJ 887 b, c, d και e

NASA

Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν την μέθοδο της ακτινικής ταχύτητας, η οποία ανιχνεύει έναν πλανήτη μετρώντας την ελάχιστη παλινδρομική κίνηση ενός άστρου. Το σήμα μετρήθηκε με τα φασματογράφους HARPS και ESPRESSO, όργανα του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου στη Χιλή. Επειδή οι κηλίδες στην επιφάνεια ενός άστρου μπορούν να μιμηθούν πλανητικά σήματα, η ομάδα χρησιμοποίησε και στατιστικό μοντέλο για να αφαιρέσει τον «θόρυβο» του ίδιου του άστρου.

Μπορεί να είναι κατοικήσιμος;

Η παρουσία ενός πλανήτη στην κατοικήσιμη ζώνη – ή ζώνη Γκόλντιλοκς (ζώνη της Χρυσομαλλούσας) όπως είναι επίσης γνωστή – δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι κατοικήσιμος. Ο όρος περιγράφει την απόσταση από ένα άστρο όπου θα μπορούσε να υπάρχει υγρό νερό στην επιφάνεια ενός πλανήτη, εφόσον οι υπόλοιπες συνθήκες είναι κατάλληλες. Στην περίπτωση του GJ 887d, οι βασικές εκτιμήσεις θερμοκρασίας χωρίς ατμοσφαιρική θέρμανση τον τοποθετούν κάτω από το σημείο πήξης. Μια πυκνότερη ατμόσφαιρα θα μπορούσε να τον θερμάνει, αλλά υπερβολικό φαινόμενο θερμοκηπίου θα μπορούσε να τον κάνει αφιλόξενο.

Το επόμενο ερώτημα είναι αν ο GJ 887d διαθέτει ουσιαστική ατμόσφαιρα και ποια είναι η σύστασή της. Επειδή δεν φαίνεται να περνά μπροστά από το άστρο του, οι συνηθισμένες μέθοδοι ανάλυσης ατμόσφαιρας είναι δυσκολότερες. Ωστόσο, η σχετική εγγύτητα και η ηρεμία του άστρου τον καθιστούν πολύτιμο στόχο για μελλοντικά τηλεσκόπια. Προς το παρόν, η ανακάλυψη δεν δείχνει έναν ζωντανό κόσμο, αλλά έναν από τους πιο ενδιαφέροντες κοντινούς υποψηφίους για περαιτέρω μελέτη.