Νεκρόπολη φαλαινών 5 εκατ. ετών που απλώνεται για 1.200 χλμ. ανακαλύφθηκε στον Ινδικό Ωκεανό

Η περιοχή, η οποία περιγράφεται σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, χρονολογείται στα 5,3 εκατομμύρια χρόνια και θεωρείται ένα από τα βαθύτερα γνωστά οικοσυστήματα «πτώσης φαλαινών» στον κόσμο.

Όταν μια φάλαινα πεθαίνει, το κουφάρι της επιπλέει για κάποιο διάστημα στην επιφάνεια, προσελκύοντας καρχαρίες και άλλους θηρευτές. Σταδιακά, καθώς αποσυντίθεται και βαραίνει, βυθίζεται μέχρι να καταλήξει στον πυθμένα, όπου γίνεται τροφή για οργανισμούς των μεγάλων βαθών, αναφέρει το The Conversation.

481 νεκρές φάλαινες

Η ανακάλυψη στη Ζώνη Diamantina (που πήρε το όνομά της από το αυστραλιανό ωκεανογραφικό πλοίο HMAS Diamantina που την εντόπισε στη δεκαετία του 1960) έγινε τον Φεβρουάριο του 2023, στη διάρκεια ειδικής αποστολής κατάδυσης με το βαθυσκάφος Fendouzhe. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Xiaotong Peng από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών, εντόπισαν εκτεταμένους σκελετούς και απολιθώματα φαλαινών, μερικώς θαμμένα στα ιζήματα του πυθμένα.

Μετά την αρχική ανακάλυψη, η ομάδα πραγματοποίησε ακόμη 32 καταδύσεις μέσα στον επόμενο μήνα, χαρτογραφώντας την έκταση της νεκρόπολης. Η περιοχή εκτεινόταν σε μήκος περίπου 1.200 χιλιομέτρων, σε βάθη από 4.200 έως 7.000 μέτρα. Συνολικά εντοπίστηκαν 481 νεκρές φάλαινες – 476 απολιθώματα και πέντε ενεργές «πτώσεις φαλαινών».

Οι ενεργές αυτές θέσεις έσφυζαν από ζωή, φιλοξενώντας παράξενα πλάσματα, όπως μέδουσες, οφιουρίδες και σκουλήκια που τρυπούν τα οστά. Πολλά από αυτά, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να είναι άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη.

Είδη φαλαινών που εντοπίστηκαν

Από τα 43 απολιθώματα που ανακτήθηκαν, οι επιστήμονες αναγνώρισαν πέντε είδη ζιφιών (ραμφοφάλαινα), μεταξύ των οποίων τον Mesoplodon bowdoini και τον Mesoplodon layardii, είδη που είναι γνωστό ότι ζουν στην περιοχή. Εντοπίστηκε επίσης μία φάλαινα σέι (Balaenoptera borealis, το τρίτο μεγαλύτερο είδος μετά τη γαλάζια φάλαινα και την πτεροφάλαινα).

Το μεγαλύτερο κουφάρι, μήκους 5 μέτρων, ανήκε σε μια ρυχγοφάλαινα της Ανταρκτικής, η οποία ταυτοποιήθηκε από το χαρακτηριστικό σχήμα του οστού του αυτιού της, αλλά και μέσω γενετικής ανάλυσης. Η ομάδα ανακάλυψε ακόμη ένα νέο, εξαφανισμένο είδος φάλαινας, το οποίο ονόμασε Pterocetus diamantinae. Η ισοτοπική χρονολόγηση έδειξε ότι τα αρχαιότερα απολιθώματα της περιοχής είναι ηλικίας περίπου 5,3 εκατομμυρίων ετών.

Πώς σχηματίστηκε η νεκρόπολη

Η μεγάλη συγκέντρωση υπολειμμάτων φαλαινών δημιουργεί το ερώτημα πώς ακριβώς σχηματίστηκε αυτή η υποθαλάσσια νεκρόπολη. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μορφολογία της Ζώνης Diamantina, με το ανάγλυφο σε σχήμα V να λειτουργεί σαν φυσικός αγωγός που κατευθύνει τα κουφάρια προς τον πυθμένα. Επιπλέον, στην περιοχή ζουν πολλά είδη ζιφιών που καταδύονται σε μεγάλα βάθη.

Η ανακάλυψη διευρύνει τη γνώση για τις «πτώσεις φαλαινών» και τα οικοσυστήματα που συντηρούν, αλλά και για την εξέλιξη των ζιφιών από την Πλειόκαινο εποχή έως σήμερα. Παράλληλα, υπενθυμίζει πόσα λίγα γνωρίζουμε ακόμη για τα βάθη των ωκεανών.