Ανακαλύφθηκαν δύο εξωπλανήτες μεγάλοι σαν τον Δία και ελαφρύτεροι από μαλλί της γριάς

Οι δύο πλανήτες, που ονομάστηκαν TOI-791 b και TOI-791 c, είναι οι ελαφρύτεροι που έχουν εντοπιστεί ποτέ σε τέτοιο μέγεθος, αναφέρει στον Independent ο Τζορτζ Ντράνσφιλντ, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

«Αυτοί οι δύο πλανήτες έχουν πυκνότητες συγκρίσιμες με μια ωραία μπάλα αφρού ξυρίσματος, φρέσκια από το δοχείο», λέει χαρακτηριστικά.

Η πυκνότητά τους είναι χαμηλότερη από εκείνη του μαλλιού της γριάς, η οποία αντιστοιχεί περίπου σε 0,05 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό. Συγκριτικά, η πυκνότητα της Γης είναι 5,5 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό, δηλαδή πάνω από 100 φορές μεγαλύτερη. Ενώ ο Δίας, που έχει περίπου το ίδιο μέγεθος με τους δύο εξωπλανήτες, είναι έως και 35 φορές πυκνότερος. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Από υδρογόνο και ήλιο

Οι δύο εξωπλανήτες εντοπίστηκαν από τον δορυφόρο TESS της NASA, ο οποίος παρακολουθεί μικρές μειώσεις στη φωτεινότητα άστρων, όταν πλανήτες περνούν μπροστά τους. Οι TOI-791 b και TOI-791 c περιφέρονται γύρω από ένα άστρο στον νότιο αστερισμό Ιπτάμενος Ιχθύς (Volans). Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στη συνέχεια επίγεια τηλεσκόπια για να μελετήσουν τις τροχιές τους και να υπολογίσουν την πυκνότητά τους.

Ο Ντράνσφιλντ εκτιμά ότι οι δύο πλανήτες μάλλον έχουν μπλε ή λευκό χρώμα, ανάλογα με το αν οι ουρανοί τους είναι νεφελώδεις. Πιθανότατα αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο, αν και η χημική τους σύσταση θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με μελλοντικές παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA.

Οι σπάνιοι «super-puffs»

Πλανήτες τέτοιου είδους, που οι αστρονόμοι ονομάζουν «super-puffs» (υπερ-φουσκωτοί) θεωρούνται σπάνιοι στο σύμπαν. Από τους σχεδόν 6.300 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες που έχει καταγράψει μέχρι σήμερα η NASA, λιγότεροι από 40 ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα πώς σχηματίζονται τέτοιοι πλανήτες. Μια βασική θεωρία υποστηρίζει ότι διαθέτουν τεράστιες ατμόσφαιρες πλούσιες σε υδρογόνο και ήλιο, οι οποίες συσσωρεύτηκαν γρήγορα γύρω από έναν στερεό πυρήνα. Με την πάροδο του χρόνου αποβάλλουν μεγάλο μέρος της ύλης τους και γίνονται ακόμη πιο «ελαφροί».

Οι δύο νέοι πλανήτες πιθανότατα σχηματίστηκαν από τον ίδιο δίσκο αερίου και σκόνης που περιβάλλει το νεαρό άστρο τους, γεγονός που τους καθιστά «αδέλφια», όπως λένε οι ερευνητές.