ΚΟΣΜΟΣ

Μία συμφωνία μονίμως στο παραπέντε - Οι όροι του Ιράν, οι απειλές των ΗΠΑ και το απρόβλεπτο Ισραήλ

Μία συμφωνία μονίμως στο παραπέντε - Οι όροι του Ιράν, οι απειλές των ΗΠΑ και το απρόβλεπτο Ισραήλ
(AP Photo/Vahid Salemi)

Μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ συνεχίζουν να αναζητούν Ιράν και ΗΠΑ δηλώνοντας ότι είναι θέμα χρόνου και ότι έχει σημειωθεί πρόοδος. 

Ωστόσο μένει να φανεί από τις εξελίξεις αν η αισιοδοξία που έχει καλλιεργηθεί δικαιολογείται ή απλά για μία ακόμη φορά θα υπάρξουν ανυπέρβλητα εμπόδια τα οποία θα ακυρώσουν οποιαδήποτε πρόοδο. Ειδικά από τη στιγμή που η οπτική με την οποία βλέπουν τα πράγματα Τεχεράνη και Ουάσινγκτον εξακολουθεί να είναι διαφορετική και υπάρχει πάντα και ο απρόβλεπτος παράγοντας που ονομάζεται Ισραήλ.

Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που απέτυχε στην πράξη το Μνημόνιο Συνεννόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που υπεγράφη τον περασμένο Ιούνιο. Γιατί το μόνο που πέτυχε είναι να συγκαληφθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών και να επέλθει η νέα ανάφλεξη.

Οι έξι όροι του Ιράν

Το Ιράν, που βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν, βάζει έξι όρους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις απαιτήσεις του, ούτε σε περίπτωση διαπραγματεύσεων.

Μάλιστα ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον πρέπει να «διορθώσει τη συμπεριφορά της» προκειμένου η Τεχεράνη να επιτρέψει εκ νέου την ελεύθερη διέλευση από την κομβική για την παγκόσμια οικονομία θαλάσσια οδό.

Οι όροι του Ιράν είναι:

  1. ο τερματισμός των απειλών κατά του Ιράν και όσων η Τεχεράνη χαρακτηρίζει «ιερές αξίες» της,
  2. η οριστική παύση στρατιωτικών ενεργειών εναντίον του Ιράν και των περιφερειακών συμμάχων του,
  3. η αποχώρηση των αμερικανικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων που συμμετέχουν στον αποκλεισμό,
  4. η καταβολή αποζημιώσεων για τις ζημιές που υπέστη το Ιράν κατά την πρόσφατη σύγκρουση,
  5. η άρση των αμερικανικών κυρώσεων,
  6. η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Ο νέος κατάλογος αιτημάτων αντικατοπτρίζει τις απαιτήσεις που προέβαλλε στο παρελθόν το Ιράν ως προϋπόθεση για μια μόνιμη συμφωνία με τις ΗΠΑ. Πρόκειται στην ουσία για όρους τους οποίους σαφώς δεν μπορούν να αποδεχθούν οι ΗΠΑ και οι οποίες ενδέχεται να ωθήσουν τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επανέλθει στη στρατιωτική επιλογή, την οποία είχε παραμερίσει μόλις πριν από λίγες ημέρες.

Εξάλλου δεν αποκλείεται να είναι μία ακόμη προσπάθεια του Ιράν να κρατήσουν τις ΗΠΑ με τος δάκτυλο στη σκανδάλη μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές προειμένου να πλήξουν τον Τραμπ.

Η στάση των ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ πάλι στέκονται στα δικά τους σημεία ενδιαφέροντος που είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το οποίο έχει γίνει ο βασικός πονοκέφαλος του Αμερικανού προέδρου.

Αποκαλυπτικά είναι τα όσα δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς. «Το Ιράν έχει διαμηνύσει στις ΗΠΑ πως δεν έχει κανένα σχέδιο επιβολής διοδίων στα Στενά του Ορμούζ» είπε χαρακτηριστικά.

O αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αποκάλυψε επίσης ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν επίσης «μια δέσμευση από την πλευρά του Ιράν ότι δεν θα βάλλουν κατά εμπορικών πλοίων», πρόσθεσε ο Βανς.

Οι δηλώσεις Βανς έχουν ιδιαίτερη αξία καθώς έρχονται στον απόηχο των αποκαλύψεων ότι οι «περιορισμένες επιλογές» των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν φαίνεται να έχουν οδηγήσει τον επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν να αναζητά «μια λύση, μια διέξοδο», σύμφωνα με το CNNi.

Σύμφωνα με το CNNi, τις τελευταίες εβδομάδες, ο αρχηγός του αμερικανικού στρατού, έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου ότι οι ΗΠΑ πρέπει να βρουν μια λύση στον πόλεμο με το Ιράν, καθώς οι στρατιωτικές επιλογές που υπάρχουν για κλιμάκωση, θα μπορούσαν να γυρίσουν μπούμερανγκ και η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί για να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει βάλει η αμερικανική ηγεσία.

Την ίδια στιγμή άλλα δημοσιεύματα σε αμερικανικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι το αμερικανικό οπλοστάσιο έχει μειωθεί σε τέτοιο βαθμό που οι ΗΠΑ προσπαθούν να το ενισχύσουν με προμήθειες που είχαν προορισμό την Ασία και την Ευρώπη.

Πολύ απλά γιατί στους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν χρησιμοποιήθηκαν χιλιάδες πυραύλους —κόστους πολλών εκατομμυρίων δολαρίων έκαστος— οι οποίοι περιλαμβάνουν εξαρτήματα ακριβείας προερχόμενα από ένα παγκόσμιο δίκτυο προμηθευτών και απαιτούν χρόνια για την κατασκευή τους. Επιπρόσθετα η αντιμετώπιση των αντιποίνων του Ιράν έχει εξαντλήσει τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων αεράμυνας σε βαθμό που έχει προκαλέσει ανησυχία σε ανώτατα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, οδηγώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες σε καθυστερήσεις παραδόσεων προς πελάτες στην Ευρώπη και την Ασία.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η ραγδαία συρρίκνωση των αποθεμάτων σε πυραύλους αεράμυνας και άλλα κρίσιμα οπλικά συστήματα στην Ευρώπη και την Ασία όχι μόνο αφήνει τον αμερικανικό στρατό λιγότερο εξοπλισμένο και ετοιμοπόλεμο, αλλά δείχνει μια αδυναμία έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.

Ο απρόβλεπτος Μπίμπι

Σε αυτήν την εξίσωση υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος που λέγεται Ισραήλ. Ισραηλινά ΜΜΕ αναφέρουν ότι το μήνυμα που στέλνει αυτή τη στιγμή το Τελ Αβίβ στην Ουάσινγκτον είναι ότι «αν σκοπεύετε να σφίξετε το χέρι της Τεχεράνης, θα αναλάβουμε εμείς το θέμα».

Ο σχεδιασμός του ισραηλινού στρατού για ένα πλήγμα κατά του Ιράν, που θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά από το Ισραήλ, είναι έτοιμος προς εφαρμογή, την ώρα που οι ΗΠΑ φαίνονται να αναζητούν διακριτικά μια διπλωματική διέξοδο.

Όλα δείχνουν ότι οι δύο σύμμαχοι κινούνται προς εντελώς αντίθετες κατευθύνσεις. Το Ισραήλ δεν χρειάζεται την αμερικανική άδεια και, όπως φαίνεται, δεν την περιμένει.

Εξ ου και το ερώτημα για πολλούς δεν είναι αν, αλλά πότε ο Νετανιάχου θα κρίνει ότι το παράθυρο για τη διπλωματία έχει κλείσει και θα αναλάβει δράση.