ΚΟΣΜΟΣ

ΕΕ – Βρετανία: Νέα συμφωνία για εμπόριο και νέους – Τα οφέλη και η επόμενη μέρα του Brexit

ΕΕ – Βρετανία: Νέα συμφωνία για εμπόριο και νέους – Τα οφέλη και η επόμενη μέρα του Brexit
O Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ - Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου... AP Photo/Marius Burgelman

Νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βρετανίας ανοίγει η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τρεις σημαντικές συμφωνίες, που αφορούν το εμπόριο τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, την κινητικότητα των νέων και τη σύνδεση των αγορών άνθρακα.

Στόχος των δύο πλευρών είναι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες νομικές και τεχνικές διαδικασίες ώστε η συμφωνία να τεθεί σε εφαρμογή το 2028, ενώ το Λονδίνο εκτιμά ότι μπορούν να ενισχύσουν τη βρετανική οικονομία κατά 17 δισ. λίρες ετησίως. Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, το πρόγραμμα κινητικότητας θα πρέπει να έχει καταστεί διαθέσιμο στους νέους το αργότερο έως τον Ιανουάριο του 2030.

«Είναι μια καλή μέρα για τη Βρετανία και μια καλή μέρα για την Ευρώπη», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, σηματοδοτώντας την προσπάθεια επαναπροσέγγισης των δύο πλευρών, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit.

Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν, οι συμφωνίες αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων νομικών και τεχνικών διαδικασιών. Ο Μπέρναμ ανακοίνωσε ότι το σχετικό νομοσχέδιο θα κατατεθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα.

Επικαλούμενος εκτιμήσεις του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, υποστήριξε ότι οι νέες συμφωνίες θα μπορούσαν να αυξήσουν το ΑΕΠ της χώρας έως και κατά 0,5%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 17 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως.

Τέλος σε ελέγχους και πιστοποιητικά για τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα

Η πρώτη συμφωνία αφορά το εμπόριο τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, έναν τομέα που έχει επιβαρυνθεί σημαντικά από τις γραφειοκρατικές διαδικασίες μετά την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η νέα υγειονομική και φυτοϋγειονομική συμφωνία προβλέπει ότι η διακίνηση ζώων, φυτών και προϊόντων ζωικής ή φυτικής προέλευσης θα μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς τα πιστοποιητικά και τους ελέγχους που απαιτούνται σήμερα.

Οι διευκολύνσεις θα επεκταθούν και στις αποστολές προϊόντων από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία.

Ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της συμφωνίας έχει οριστεί η 1η Μαρτίου 2028.

Συμφωνία για τις εκπομπές άνθρακα – Ελάφρυνση για τη βρετανική βιομηχανία

Η δεύτερη συμφωνία αφορά τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της Βρετανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μετά το Brexit, οι βρετανικές εξαγωγές προς την ΕΕ υπάγονται στους κανόνες του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος επιβάλλει οικονομικές επιβαρύνσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, το σχετικό κόστος για τη βρετανική οικονομία μπορεί να φτάσει έως και τα 3,8 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως, επηρεάζοντας κυρίως τη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου.

Η συμφωνία προβλέπει ότι η σύνδεση των δύο συστημάτων θα ολοκληρωθεί εντός του 2028, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις που καλύπτονται από αυτήν να απαλλαγούν από τις σχετικές επιβαρύνσεις.

Ursula von der Leyen,Antonio Costa,Andy Burnham

O Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ - Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026.

AP Photo/Marius Burgelman

Πρόγραμμα κινητικότητας για 200.000 νέους κάθε χρόνο

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η συμφωνία για την κινητικότητα των νέων, η οποία προβλέπει τη δυνατότητα σε 100.000 Βρετανούς και 100.000 πολίτες της ΕΕ ετησίως να διαμένουν στην άλλη πλευρά για διάστημα έως τριών ετών.

Το πρόγραμμα αφορά νέους ηλικίας 18 έως 31 ετών, οι οποίοι θα μπορούν να εργαστούν, να σπουδάσουν, να συμμετάσχουν σε εθελοντικές δραστηριότητες ή να ταξιδέψουν.

Οι διαθέσιμες θέσεις θα κατανέμονται μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση τον πληθυσμό τους.

Οι Βρετανοί συμμετέχοντες θα υποβάλλουν αρχικά αίτηση για μία συγκεκριμένη χώρα της ΕΕ, έχοντας στη συνέχεια τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε άλλες δύο χώρες κατά τη διάρκεια της τριετίας. Προϋπόθεση θα είναι να παραμείνουν τουλάχιστον 12 μήνες σε μία χώρα πριν αλλάξουν προορισμό.

Το πρόγραμμα δεν θα παρέχει δικαίωμα πρόσβασης σε κοινωνικά επιδόματα στη χώρα υποδοχής, ενώ δεν θα επιτρέπεται η συνοδεία εξαρτώμενων μελών, όπως τα παιδιά.

Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να καταβάλλουν τέλος αίτησης και να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για τη διαβίωσή τους.

Στόχος είναι η συμφωνία να εφαρμοστεί το αργότερο το 2028 και οι δυνατότητες του προγράμματος να είναι διαθέσιμες στους νέους έως τον Ιανουάριο του 2030.

Επιστροφή της Βρετανίας στο Erasmus+ το 2027

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η συμφωνία για την επανένταξη της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Erasmus+ από το 2027.

Η επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα αναμένεται να διευρύνει τις δυνατότητες εκπαιδευτικών ανταλλαγών και συνεργασίας μεταξύ βρετανικών και ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ζήτημα των πανεπιστημιακών διδάκτρων.

Οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να ολοκληρώσουν εντός έξι μηνών χωριστές διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των διδάκτρων τόσο των Ευρωπαίων φοιτητών στη Βρετανία όσο και των Βρετανών φοιτητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η επόμενη ημέρα: Στο τραπέζι μια ευρύτερη επαναπροσέγγιση

Πέρα από τις τρεις συμφωνίες, η σύνοδος ανέδειξε την πρόθεση Λονδίνου και Βρυξελλών να εξετάσουν τη μακροπρόθεσμη πορεία των μεταξύ τους σχέσεων.

Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, επιθυμεί να ξεκινήσει ανεπίσημες συζητήσεις με τις Βρυξέλλες για τις επιλογές που υπάρχουν ως προς τη μελλοντική σχέση των δύο πλευρών.

Όπως ανέφερε, οι συζητήσεις αυτές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν πριν από την επόμενη σύνοδο, την οποία τοποθέτησε περίπου έναν χρόνο αργότερα.

Ανοιχτή σε μια ευρύτερη συζήτηση εμφανίστηκε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τη στενότερη δυνατή σχέση με τη Βρετανία.

Έσπευσε, ωστόσο, να ξεκαθαρίσει ότι οι τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς παραμένουν αδιαπραγμάτευτες, θέτοντας έτσι τα όρια μέσα στα οποία μπορεί να κινηθεί μια μελλοντική επαναπροσέγγιση.

Η συμφωνία σηματοδοτεί μια νέα φάση στις σχέσεις Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να αναιρεί το Brexit, αλλά επιχειρώντας να περιορίσει ορισμένες από τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειές του.