Το Mars Express μας ταξιδεύει στον κρατήρα του Άρη όπου είχε εγκλωβιστεί ο Ματ Ντέιμον στη «Διάσωση»

Το Mars Express εκτοξεύθηκε το 2003 και βρίσκεται υπό τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Μεταξύ των επιστημονικών οργάνων του διαθέτει την κάμερα υψηλής ανάλυσης High Resolution Stereo Camera, η οποία παρατηρεί την επιφάνεια του Άρη από διαφορετικές οπτικές γωνίες και επιτρέπει τη δημιουργία έγχρωμων τρισδιάστατων απεικονίσεων του αρειανού εδάφους.

Κατά τη διάρκεια μιας χαμηλής διέλευσης στην ιδιαίτερα ελλειπτική τροχιά του, το διαστημικό σκάφος πέρασε πάνω από τα νότια υψίπεδα του Άρη και τον κρατήρα Schiaparelli, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης στον πλανήτη. Σύμφωνα με τoν ESA, η περιοχή βρίσκεται σε ένα έντονα σημαδεμένο από κρατήρες τμήμα των νότιων υψιπέδων, όπου πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια επικρατούσε θερμότερο και υγρότερο κλίμα. Τότε, ροές νερού συνέβαλαν σημαντικά στη διαμόρφωση του τοπίου, αναφέρει το Space.com.

Μέσα στον κρατήρα Schiaparelli

Ο κρατήρας Schiaparelli έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 460 χιλιόμετρα και έχει αποκτήσει και μια ιδιαίτερη θέση στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Στο μυθιστόρημα του Άντι Γουίρ και στην κινηματογραφική μεταφορά της «Διάσωσης», είναι η περιοχή όπου μένει αποκλεισμένος ο αστροναύτης Μαρκ Γουότνι, που υποδύεται ο Ματ Ντέιμον.

Ο κρατήρας πήρε το όνομά του από τον Ιταλό αστρονόμο Τζοβάνι Σκιαπαρέλι (1835-1910), ο οποίος πραγματοποίησε λεπτομερείς παρατηρήσεις του Άρη κατά την κοντινή προσέγγισή του στη Γη το 1877. Στους χάρτες του κατέγραψε σκοτεινές γραμμές που αποκάλεσε «canali», δηλαδή «κανάλια» ή «αυλάκια». Η λέξη αποδόθηκε λανθασμένα στα αγγλικά ως «canals», με την έννοια των τεχνητών διωρύγων, γεγονός που τροφοδότησε για χρόνια εικασίες ότι ίσως υπήρχε νοήμων ζωή στον Άρη και είχε κατασκευάσει τέτοιες δομές.

Η θεωρία αυτή διαψεύστηκε από μεταγενέστερες παρατηρήσεις. Ωστόσο, οι επιστήμονες γνωρίζουν πλέον ότι ο Άρης πράγματι διέθετε κάποτε σημαντικές ποσότητες νερού στην επιφάνειά του.

Παρά το εντυπωσιακό μέγεθός του, ο Schiaparelli θεωρείται σχετικά ρηχός σε σύγκριση με άλλους αρειανούς κρατήρες αντίστοιχης διαμέτρου. Στο παρελθόν ήταν πολύ βαθύτερος, αλλά στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών γέμισε σταδιακά με υλικό που μεταφέρθηκε από ανέμους και αρχαίες ροές νερού, καθώς και με κατάλοιπα ηφαιστειακών εκρήξεων και προσκρούσεων αστεροειδών.

Οι νέες εικόνες αναδεικνύουν παράλληλα τις δυνατότητες του Mars Express. Η κάμερά του καταγράφει ταυτόχρονα την επιφάνεια από πέντε διαφορετικές οπτικές γωνίες και σε τέσσερα χρωματικά φάσματα. Τα δεδομένα από τις χαμηλές διελεύσεις συνδυάζονται στη συνέχεια σε εκτεταμένους τρισδιάστατους χάρτες, προσφέροντας στους επιστήμονες ολοένα λεπτομερέστερη εικόνα της γεωλογικής ιστορίας του Άρη.