Εξαιρετικό φτερό πουλιού ηλικίας 66 εκατομμυρίων ετών, διατηρήθηκε σε περιττώματα δεινοσαύρου

Η ανακάλυψη, σύμφωνα με τους ερευνητές, μεταφέρει κατά περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια προς τα πίσω την εμφάνιση φτερών με χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των σύγχρονων πτηνών. Παράλληλα, μπορεί να δώσει νέα στοιχεία για το γιατί μόνο ορισμένες εξελικτικές γραμμές πτηνών κατάφεραν να επιβιώσουν από τη μαζική εξαφάνιση που προκάλεσε η πρόσκρουση αστεροειδούς πριν από 66 εκατ. χρόνια, αναφέρει το New Scientist.

Το εύρημα προέρχεται από την περιοχή Hell Creek στη βορειοανατολική Μοντάνα. Εκεί, το 2016, ο David DeMar Jr. από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον εντόπισε έναν σπασμένο κοπρόλιθο – απολιθωμένο περιττώμα – στην επιφάνεια του οποίου διακρινόταν καθαρά ένα φτερό.

Αργότερα, ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τη Jingmai O’Connor του Μουσείου Φιλντ στο Σικάγο μελέτησε το εύρημα με μικρο-αξονική τομογραφία και τρισδιάστατη σάρωση. Μέσα στον κοπρόλιθο βρέθηκαν επίσης δύο θραύσματα οστών ποδιού, μήκους 18 και 12 χιλιοστών. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Current Biology.

Από πού προέρχεται το φτερό

Τα οστά μοιάζουν με απολιθώματα που έχουν αποδοθεί στα εσπερορνιθόμορφα, μια ομάδα πτηνών που δεν μπορούσαν να πετάξουν, είχαν μικρές φτερούγες και ήταν προσαρμοσμένα στις καταδύσεις, θυμίζοντας ως προς τον τρόπο ζωής σύγχρονα κολυμβητικά πτηνά.

Το σημαντικότερο εύρημα ήταν ένα κύριο φτερό μήκους 9,3 χιλιοστών. Η δομή του ήταν υδροαπωθητική, παρόμοια με εκείνη που συναντάται σήμερα σε πτηνά όπως οι πελεκάνοι. Τόσο αυτό όσο και ένα δεύτερο μικρότερο φτερό πτέρυγας διέθεταν ελαφρύ, σπογγώδη πυρήνα και σκληρότερο εξωτερικό περίβλημα, συνδυασμό που προσφέρει ταυτόχρονα μικρό βάρος και ακαμψία και χαρακτηρίζει τα σύγχρονα φτερά.

Οι επιστήμονες βρήκαν όμως και δύο μαλακά φτερά του σώματος με πιο πρωτόγονη δομή. Αυτά είχαν χαλαρότερα οργανωμένες διακλαδώσεις και έμοιαζαν περισσότερο με αρχαϊκά φτερά που έχουν βρεθεί σε κεχριμπάρι ηλικίας περίπου 100 εκατ. ετών.

Πρωτόγονα και σύγχρονα χαρακτηριστικά

Ο συνδυασμός αυτός υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο πτηνό διέθετε ένα «μωσαϊκό» πρωτόγονων και σύγχρονων χαρακτηριστικών. Τα φτερά των φτερούγων και της ουράς ενδεχομένως ήταν κατάλληλα για αποτελεσματική κολύμβηση και κατάδυση, όμως τα φτερά του σώματος πιθανότατα δεν παρείχαν τόσο καλή θερμομόνωση.

Αυτό μπορεί να αποδείχθηκε κρίσιμο μετά την πρόσκρουση του αστεροειδούς, όταν ακολούθησε μια περίοδος απότομης πτώσης της θερμοκρασίας. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα πιο πρωτόγονα φτερά ίσως επαρκούσαν στο θερμό κλίμα του Μεσοζωικού, αλλά όχι στις ακραίες συνθήκες που επικράτησαν μετά την καταστροφή.

Στον ίδιο κοπρόλιθο βρέθηκαν και λέπια ψαριού, τα οποία ίσως είχε καταπιεί προηγουμένως το ίδιο το πτηνό. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το απολιθωμένο περίττωμα προήλθε πιθανότατα από Νανοτύραννο ή από νεαρό Τυραννόσαυρο ρεξ.