Εκλογές στη Γερμανία: Ο Μερτς πιέζεται, η AfD καραδοκεί - Τα πέντε σενάρια για την επόμενη μέρα

Ένα δύσκολο πολιτικό σταυρόλεξο καλείται να λύσει ο Φρίντριχ Μερτς, καθώς η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα εντονότερη πίεση στο εσωτερικό της χώρας. Η άνοδος της AfD, σε συνδυασμό με τις επιδόσεις της CDU/CSU στις δημοσκοπήσεις και τις επόμενες περιφερειακές κάλπες, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο ερωτήματα για τη σταθερότητα της κυβέρνησης και την πολιτική τύχη του καγκελαρίου.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις εκλογές που διεξάγονται την Κυριακή στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Τα αποτελέσματά τους δεν πρόκειται να κρίνουν άμεσα την τύχη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, μπορούν όμως να λειτουργήσουν ως βαρόμετρο για τη δυναμική των κομμάτων και να ενισχύσουν ή να περιορίσουν τις πιέσεις προς τον Μερτς.

Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διαδρομές για τη γερμανική πολιτική σκηνή, από μια αλλαγή στην καγκελαρία μέχρι την παραμονή του Μερτς και την προσπάθειά του να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα.

Η AfD αποτελεί πλέον τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει τους συσχετισμούς. Το κόμμα καταγράφει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις σε δημοσκοπήσεις και περιφερειακές εκλογές, αυξάνοντας την πίεση προς τα παραδοσιακά κόμματα.

Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε εκλογική αναμέτρηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία για την κυβέρνηση. Η εικόνα αυτή εξηγεί και την απόφαση του Μερτς να δώσει προτεραιότητα στην εσωτερική πολιτική κατάσταση, ακυρώνοντας την παρουσία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και συγκαλώντας την ηγεσία της CDU.

Το ερώτημα πλέον είναι τι περιθώρια υπάρχουν εάν η πολιτική πίεση μετατραπεί σε ανοιχτή κρίση.

1. Αλλαγή ηγεσίας στην CDU

Το πρώτο ενδεχόμενο αφορά τον ίδιο τον Μερτς. Μια σοβαρή εκλογική ή πολιτική ήττα θα μπορούσε να πυροδοτήσει συζήτηση στο εσωτερικό της CDU για αλλαγή ηγεσίας.

Σε αυτή την περίπτωση, το κρίσιμο ερώτημα θα ήταν ποιος θα μπορούσε να αναλάβει το κόμμα και στη συνέχεια να διεκδικήσει την καγκελαρία. Ανάμεσα στα πρόσωπα που αναφέρονται στο σχετικό σενάριο είναι οι πρωθυπουργοί κρατιδίων Χέντρικ Βουστ και Μάρκους Ζέντερ.

Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε να δημιουργηθεί πρώτα ένα σαφές εσωκομματικό ρήγμα γύρω από την ηγεσία του Μερτς.

2. Η λύση της Bundestag

Μια δεύτερη διαδρομή θα μπορούσε να περάσει από το γερμανικό κοινοβούλιο και μια διαδικασία απομάκρυνσης του καγκελαρίου.

Το γερμανικό Σύνταγμα προβλέπει εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας, πράγμα που σημαίνει ότι η Bundestag δεν μπορεί απλώς να ρίξει τον Μερτς. Θα πρέπει παράλληλα να υπάρξει πλειοψηφία για την εκλογή αντικαταστάτη του.

Αυτό κάνει την επιλογή σύνθετη, καθώς θα απαιτούσε συμφωνία μεταξύ πολιτικών δυνάμεων που σήμερα δεν είναι δεδομένο ότι μπορούν να συγκροτήσουν μια νέα πλειοψηφία.

3. Πρόωρες εκλογές στο τραπέζι

Ένα άλλο μονοπάτι θα μπορούσε να ανοίξει εφόσον ο ίδιος ο Μερτς επιλέξει να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης.

Εάν δεν καταφέρει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, θα μπορούσε να δημιουργηθεί η συνταγματική διαδικασία που οδηγεί σε πρόωρη διάλυση της Bundestag και νέες εκλογές.

Μια τέτοια επιλογή, πάντως, θα είχε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία η AfD εμφανίζεται ενισχυμένη.

4. Το σενάριο που αλλάζει τις ισορροπίες

Το πλέον ριζοσπαστικό από τα σενάρια αφορά τη σχέση των παραδοσιακών κομμάτων με την AfD.

Μια κυβερνητική πλειοψηφία που θα εξαρτιόταν από την υποστήριξη της AfD θα συνιστούσε ρήξη με τη μέχρι σήμερα πρακτική των μεγάλων γερμανικών κομμάτων να διατηρούν «τείχος» απέναντι στην ακροδεξιά παράταξη.

Δεν πρόκειται για μια απλή αλλαγή κοινοβουλευτικών συσχετισμών. Θα σηματοδοτούσε αλλαγή σε μια βασική πολιτική σταθερά της μεταπολεμικής Γερμανίας.

5. Ο Μερτς μένει αλλά «αλλάζει»

Υπάρχει όμως και η εκδοχή η σημερινή κρίση να μην οδηγήσει σε αλλαγή καγκελαρίου ή εκλογές. Ο Μερτς θα μπορούσε να παραμείνει στη θέση του και να επιχειρήσει να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία, αντιμετωπίζοντας τόσο την πίεση από την AfD όσο και τις εσωτερικές αμφισβητήσεις στην CDU.

Σε αυτή την περίπτωση, οι περιφερειακές κάλπες της Κυριακής θα αποτελέσουν περισσότερο ένα πρώτο τεστ παρά μια άμεση απειλή για την κυβέρνηση.