Δέκα χρόνια μετά το Brexit: Κερδισμένοι και χαμένοι από τη συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου
Τα 10 χρόνια από το ιστορικό δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016, όταν το σχεδόν 52% των Βρετανών ψηφοφόρων αποφάσισε την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το λεγόμενο «Brexit», βάζοντας τέλος σε μια κοινή πορεία 47 ετών.
Έτσι, οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαιρέτισαν ως «win-win» συμφωνία, ως αμοιβαία επωφελή εξέλιξη, την ανακοίνωση τριών πολυαναμενόμενων «ντιλς» στις Βρυξέλλες, την Παρασκευή (20/11), οι οποίες αφορούν σημαντικούς κλάδους, όπως τα τρόφιμα και τα ποτά, την εμπορία εκπομπών ρύπων αλλά και ένα πρόγραμμα ανταλλαγής νέων.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Politico σε ανάλυσή του, πίσω από τους πανηγυρισμούς για τη χάραξη μια νέας κοινής πορείας, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο περίπλοκη. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, δεν διευκρινίστηκε εάν η εφαρμογή αυτών των συμφωνιών εξαρτάται από την επίτευξη μιας ξεχωριστής συμφωνίας για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα, η οποία πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης τους επόμενους έξι μήνες.
Ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επέμεινε ότι οι συμφωνίες έχουν «κλείσει» ανεξάρτητα από το ζήτημα των διδάκτρων, ευρωπαϊκές πηγές είχαν υποστηρίξει νωρίτερα ότι όλα αποτελούν μέρος ενός ενιαίου πακέτου. Εφόσον τεθούν σε ισχύ όλες οι ρυθμίσεις, δημιουργείται ένας νέος χάρτης «κερδισμένων» και «χαμένων» και στις δύο πλευρές της Μάγχης.
Κέρδη για φοιτητές, «πονοκέφαλος» για πανεπιστήμια
Στην πλευρά των κερδισμένων ξεχωρίζουν οι φοιτητές, καθώς το νέο πρόγραμμα ανταλλαγής θα επιτρέψει σε έως και 100.000 νέους να ζήσουν, να εργαστούν ή να σπουδάσουν στη Βρετανία ή την ΕΕ για διάστημα έως και τριών ετών, βελτιώνοντας αισθητά το ισχύον καθεστώς θεωρήσεων.
Παράλληλα, η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία για τα δίδακτρα αναμένεται να μειώσει σημαντικά το κόστος σπουδών, με το Λονδίνο να φέρεται ότι προτείνει δίδακτρα ύψους 12.000 λιρών ετησίως για τους Ευρωπαίους φοιτητές, έναντι των διεθνών διδάκτρων που σήμερα φτάνουν έως και τις 38.000 λίρες, με αντίστοιχη μείωση από την πλευρά της ΕΕ.
Στον αντίποδα, μεταξύ των χαμένων συγκαταλέγονται τα βρετανικά πανεπιστήμια, τα οποία προειδοποιούν ότι η μείωση των διδάκτρων για τους φοιτητές της ΕΕ θα τους στοιχίσει περίπου 500 εκατομμύρια λίρες τον χρόνο σε έσοδα που χρηματοδοτούν την έρευνα, τη διδασκαλία και τις θέσεις εργασίας, τη στιγμή που τα δίδακτρα για τους Βρετανούς φοιτητές στην Αγγλία έχουν πλαφόν στις 9.790 λίρες.
«Ανάσα» για σούπερ μάρκετ, κόστος για τους παραγωγούς
Σημαντικά οφέλη προσδοκούν τα βρετανικά σούπερ μάρκετ, όπως η Tesco και η M&S, καθώς η ευθυγράμμιση της Βρετανίας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες αγροδιατροφής έως το 2028 θα καταργήσει τους δαπανηρούς συνοριακούς ελέγχους, τις κτηνιατρικές πιστοποιήσεις και τη γραφειοκρατία.
Μια κίνηση που η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι μπορεί να προσθέσει έως και 5,1 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως στην οικονομία, αν και παραμένει αβέβαιο κατά πόσο οι μειώσεις κόστους θα περάσουν στους καταναλωτές εν μέσω αυξημένων ενεργειακών δαπανών.
Αντίθετα, ανησυχία επικρατεί στις βρετανικές βιομηχανίες τροφίμων, οι οποίες επισημαίνουν ότι η επαναφορά στους ευρωπαϊκούς κανόνες για την ασφάλεια, τις συσκευασίες, τις ετικέτες και τα φυτοφάρμακα συνεπάγεται υψηλό κόστος προσαρμογής μέσα σε ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.
Στο επίκεντρο οι ΑΠΕ, σε αναμονή ο χάλυβας
Διπλό λόγο να... γιορτάζουν έχουν οι πάροχοι Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αφού η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας ρύπων ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου από το 2028 θα απαλλάξει τις βρετανικές εξαγωγές καθαρής ενέργειας από τον ευρωπαϊκό συνοριακό φόρο άνθρακα. Παράλληλα δρομολογείται η ένταξη της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ μέσα στον επόμενο χρόνο.
Σε αναμονή, ωστόσο, παραμένουν οι βρετανικές χαλυβουργίες, καθώς η απαλλαγή από τον ευρωπαϊκό φόρο άνθρακα δεν θα ισχύσει πριν από το 2028, αφήνοντας τον κλάδο εκτεθειμένο για ακόμη έναν χρόνο, ενώ οι συνομιλίες για μια διμερή συμμαχία χάλυβα που θα εξομαλύνει τους δασμούς και τις ποσοστώσεις που επιβλήθηκαν τον Ιούλιο δεν κατέληξαν σε συμφωνία.
Τι ισχύει για τεχνολογία και χρηματοοικονομικά
Ο κλάδος της τεχνολογίας κερδίζει τη δρομολόγηση μιας Ψηφιακής Εταιρικής Σχέσης ΕΕ -ΗΒ στις αρχές του επόμενου έτους- η οποία θα καλύπτει τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία, η διαδικτυακή ασφάλεια και τα ψηφιακά διαπιστευτήρια, μετά την εγκατάλειψη των σχεδίων του Μπέρναμ για εθνική ψηφιακή ταυτότητα, καθώς και ευκολότερη προσέλκυση νεαρών Ευρωπαίων επαγγελματιών.
Αντίστοιχα, το Σίτι του Λονδίνου, αν και δεν εξασφάλισε άμεση πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, βλέπει βελτίωση του διπλωματικού κλίματος και προοπτικές μελλοντικής συνεργασίας σε επενδύσεις για την άμυνα και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
Εκτός κάδρου τα εξοπλιστικά, ανοιχτό «μέτωπο» για κινεζικά οχήματα
Απογοήτευση καταγράφεται στις αμυντικές βιομηχανίες, αφού η πρόσβαση της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό ταμείο κοινών αμυντικών προμηθειών SAFE ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ έμεινε εκτός των διαπραγματεύσεων της συνόδου, παρά τις αναφορές σε μελλοντικές ανταλλαγές και πιθανή συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς «Συνασπισμούς Ικανοτήτων».
Τέλος, οι Κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων απέφυγαν μεν την άμεση επιβολή δεσμευτικών ευρωπαϊκών δασμών, ωστόσο η δέσμευση του Λονδίνου να διασφαλίσει «συνεπή αποτελέσματα» με τα μέτρα της ΕΕ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής βρετανικών εμπορικών περιορισμών μέσα στους επόμενους 12 μήνες, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα «Made in Europe».
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ