Δασμοί και αυξημένες ανάγκες παραγωγής «απειλούν» τον χαλκό - Ορόσημο το 2024

Οι φόβοι για τους δασμούς των ΗΠΑ στις εισαγωγές και τις διαταραχές στην εξόρυξη συνεχίζουν να περιορίζουν την προσφορά βραχυπρόθεσμα.

Γιατί αυξήθηκε η ζήτηση

Ο χαλκός, που συχνά θεωρείται ως δείκτης για την παγκόσμια οικονομία, είναι κεντρικός στην ηλεκτροκίνηση και χρησιμοποιείται ευρέως σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ηλεκτρικά οχήματα.

Οι κατασκευές αποτελούν μια άλλη σημαντική πηγή ζήτησης, ιδιαίτερα για την ηλεκτρική καλωδίωση σε κατοικίες και βιομηχανικά συγκροτήματα.

Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει επίσης τη ζήτηση για χαλκό, καθώς τα κέντρα δεδομένων που κατασκευάζονται για την εκπαίδευση και την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης εξαρτώνται από το μέταλλο για δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ψύξης και εξοπλισμό δικτύωσης σε αυτές τις εγκαταστάσεις.

«Έτσι, καθώς οι οικονομίες αναπτύσσονται, απαιτούν περισσότερες υποδομές και περισσότερες υποδομές απαιτούν περισσότερη ενέργεια και περισσότερη ενέργεια απαιτεί περισσότερη κατανάλωση χαλκού», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC ο Charles Cooper, επικεφαλής έρευνας χαλκού στην Wood Mackenzie.

Διαταραχές εφοδιασμού σε ορυχεία

Οι διαταραχές στην εξόρυξη ήταν σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες για την έλλειψη χαλκού το 2025, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να διαρκέσουν τα επόμενα χρόνια.

«Πέρυσι, η βιομηχανία αντιμετώπισε μια σειρά από μεγάλες προκλήσεις... τρία από τα μεγαλύτερα ορυχεία στον κόσμο τέθηκαν εκτός λειτουργίας για ένα διάστημα», δήλωσε ο Cooper της Wood Mackenzie. Αυτό περιλαμβάνει το ορυχείο Kamoa Kakula, έναν από τους κορυφαίους παγκόσμιους παραγωγούς χαλκού με έδρα το Κονγκό, το οποίο είδε μεγάλες πλημμύρες το πρώτο εξάμηνο του 2025, με αποτέλεσμα την προς τα κάτω αναθεώρηση της παραγωγής για το 2026 και το 2027.

Εν τω μεταξύ, το ορυχείο El Teniente της Codelco, το μεγαλύτερο υπόγειο ορυχείο χαλκού στον κόσμο, υπέστη θανατηφόρα κατάρρευση σήραγγας τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

Ο γενικός διευθυντής της El Teniente, Claudio Sougarret, δήλωσε πρόσφατα ότι η παραγωγή θα μειωθεί για τα επόμενα πέντε χρόνια ως αποτέλεσμα του ατυχήματος.

Το ορυχείο Grasberg της Ινδονησίας υπέστη επίσης θανατηφόρα κατολίσθηση λάσπης τον Σεπτέμβριο, η οποία οδήγησε σε μείωση κατά 35% στις προβλέψεις παραγωγής για το 2026, με τις λειτουργίες να προβλέπεται να επιστρέψουν στο φυσιολογικό έως το 2027.

Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι τα ορυχεία έχουν διακοπές κατά 5% κάθε χρόνο, αλλά η τυπική διαταραχή αυξήθηκε πέρυσι, δήλωσε ο Cooper. Ως αποτέλεσμα, ένα μεγάλο μέρος της νέας προσφοράς χαλκού που αναμενόταν να καλύψει το αυξανόμενο έλλειμμα διαταράχθηκε σημαντικά και «αναβλήθηκε για τα επόμενα έτη».

Επιπλέον, η κατασκευή νέων ορυχείων είναι μια μακρά και επίπονη διαδικασία, με την S&P Global να σημειώνει ότι χρειάζονται κατά μέσο όρο 17 χρόνια για να φτάσει ένα νέο ορυχείο χαλκού από την ανακάλυψη στην παραγωγή. Οι δασμοί οδηγούν σε «τεχνητή στενότητα».

Το πρόβλημα των δασμών

Μια προσωρινή έλλειψη προκαλείται επίσης από τους φόβους για τους δασμούς, μετά την εφαρμογή δασμών 50% από τις ΗΠΑ σε ημιτελή προϊόντα χαλκού, όπως σωλήνες, σύρματα και εξαρτήματα, τον Ιούλιο του 2025.

Ενώ ο ακατέργαστος χαλκός, όπως τα μεταλλεύματα, οι κάθοδοι και τα απορρίμματα, εξαιρέθηκε από τους δασμούς, οι ανησυχίες σχετικά με την πιθανότητα ευρύτερων δασμών οδήγησαν σε μεγάλη αποθήκευση στις ΗΠΑ, ειδικά καθώς πολλοί κατασκευαστές αγοράζουν ημιτελή προϊόντα ούτως ή άλλως.

«Έτσι, βλέπετε όλο αυτό το υλικό να συσσωρεύεται στις αποθήκες των ΗΠΑ, αλλά αυτό σημαίνει ότι η προσφορά εκτός των ΗΠΑ είναι πραγματικά περιορισμένη και αυτό αφήνει πολύ λίγο περιθώριο για την απορρόφηση των κραδασμών εφοδιασμού για την αγορά», δήλωσε στο CNBC η Ewa Manthey, στρατηγικός αναλυτής εμπορευμάτων στην ING.

«Είναι σαν μια τεχνητή στενότητα αυτή τη στιγμή στις αγορές, επειδή έχετε όλο αυτό το υλικό στις ΗΠΑ, αλλά όχι αρκετό εκτός ΗΠΑ», πρόσθεσε η Manthey.

Παρόλο που το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε ένα τεράστιο μέρος των σαρωτικών δασμών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον Μάρτιο, οι δασμοί ανά τομέα στα μέταλλα παραμένουν σε ισχύ. Η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σχετικά με τους δασμούς θα συνεχίσει να προκαλεί ένα «ασφάλιστρο κινδύνου» για τις τιμές του χαλκού, σύμφωνα με την Manthey.