Βιομηχανία: Γιατί απειλείται από το ξέφρενο ράλι του χαλκού και πώς μπορεί να προστατευθεί   

Η τιμή του χαλκού στις διεθνείς αγορές σημειώνει ιστορικά υψηλά, καθώς άγγιξε τα 14.500 δολάρια κάτι που αναμένεται να αυξήσει το βιομηχανικό κόστος σε κλάδους, όπως η παραγωγή καλωδίων, η σωληνουργεία, οι κατασκευές και τα μεταλλικά εξαρτήματα.

Η άνοδος από τις αρχές του 2025 ξεπερνά το 20%, κάτι που θεωρείται από τους αναλυτές «bull run» πλέον και όχι μία απλή διόρθωση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι αν μια βιομηχανία καλωδίων «έκλεινε» τιμές στα 8.500 δολ./τόνο το 2023, σήμερα πληρώνει πάνω από 14.000 δολ./τόνο για την ίδια πρώτη ύλη.

Οι μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες καλωδίων και σωλήνων όπως τα Ελληνικά Καλώδια η Nexans και η Halcor έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν τις επιπτώσεις κάνοντας hedging, δηλαδή «κλειδώνοντας» τιμές στις διεθνείς αγορές χαλκού και εξασφαλίζοντας έτσι σταθερότητα σε κόστος και έσοδα.

Πάντως, η παγκόσμια ζήτηση για χαλκό παραμένει υψηλή λόγω των αναγκών σε έργα πράσινης ενέργειας και ψηφιοποίησης καθώς και της αύξησης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, γεγονός που επηρεάζει έμμεσα τις ελληνικές βιομηχανίες μετάλλων.

Επιπλέον η άνοδος των τιμών του χαλκού λειτουργεί ως πληθωριστική πίεση γενικότερα για την ελληνική μεταποίηση, απαιτώντας στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου (hedging) για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους.

Πάντως το διεθνές ράλι στον χαλκό είναι, σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα εκρηκτικό «μίγμα» δομικής έλλειψης προσφοράς και εκτίναξης της ζήτησης λόγω ενεργειακής μετάβασης, ανάπτυξης των data centers και της γενικότερης στροφής κεφαλαίων στα μέταλλα.

Το δομικό έλλειμμα προσφοράς υφίσταται καθώς υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στις εξορύξεις λόγω πτώσης περιεκτικότητας μεταλλεύματος, υψηλού κόστους, και καθυστερήσεων στις αδειοδοτήσεις.

Νέες μεγάλες μονάδες χαλκού χρειάζονται κατά μέσο όρο 15–17 χρόνια από την ανακάλυψη μέχρι την παραγωγή, κάτι που σημαίνει ότι η προσφορά δεν έχει τη δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής στις υψηλές τιμές.​

Ενεργειακή μετάβαση, ηλεκτροκίνηση, ψηφιακός μετασχηματισμός

Η ενεργειακή μετάβαση είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης χαλκού. Για παράδειγμα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα χρειάζονται πάνω από το διπλάσιο χαλκό σε σχέση με τα συμβατικά οχήματα (μοτέρ, καλωδιώσεις, μπαταρίες).

Επίσης η ανάπτυξη δικτύων, τα έργα ΑΠΕ, η αποθήκευση ενέργειας, είναι όλα «χαλκοβόρα» έργα.

Η ανάπτυξη data centers και υποδομών AI αυξάνει θεαματικά την ανάγκη για καλώδια, μετασχηματιστές και εξοπλισμό που χρησιμοποιεί χαλκό, ενώ ακόμη και «μακρινά» σενάρια για μαζική χρήση ρομπότ, προσθέτουν σημαντική πιθανή ζήτηση.​

Χρηματοοικονομικοί παράγοντες

Σε ότι αφορά τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, το ασθενέστερο δολάριο και οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων στηρίζουν τις τιμές των εμπορευμάτων όπως ο χαλκός, καθώς τα κάνουν φθηνότερα για αγοραστές εκτός ΗΠΑ.

Οι επενδυτές αναζητώντας «ασφαλή καταφύγια» πέρα από χρυσό και το ασήμι, στρέφονται και στον χαλκό, ενισχύοντας το ράλι μέσω χρηματιστηριακών τοποθετήσεων.

Επιπλέον, εμπορικά μέτρα όπως οι υψηλοί δασμοί των ΗΠΑ σε προϊόντα χαλκού έχουν οδηγήσει πολλούς επενδυτές να «στοκάρουν» μεγάλες ποσότητες δημιουργώντας προσωρινή εκτίναξη της ζήτησης.​

Παρά το γεγονός ότι τράπεζες και αναλυτές θεωρούν ότι η τρέχουσα τιμή βρίσκεται πάνω από τα «θεμελιώδη» βραχυπρόθεσμα, δηλαδή είναι πιθανή κάποια διόρθωση αν χαλαρώσουν τα προβλήματα προσφοράς ή η χρηματιστηριακή φρενίτιδα, η μακροπρόθεσμη εικόνα παραμένει δομικά ανοδική λόγω του μόνιμου ελλείμματος και των επενδύσεων σε πράσινη ενέργεια και ψηφιοποίηση.

Ορισμένα σενάρια μιλούν για πιθανή κίνηση ακόμα και προς 15.000 δολ./τόνο σε περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών προσφοράς, αν και με αυξημένο κίνδυνο μεγάλης μεταβλητότητας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αναλυτές προβλέπουν κενό προσφοράς–ζήτησης που μπορεί να φτάσει και τα 10 εκατ. τόνους μέχρι το 2040.