Η λίμνη της Ανταρκτικής που δεν παγώνει ούτε στους -50 βαθμούς Κελσίου

Η λίμνη έχει βάθος μόλις 10 εκατοστά, μήκος 300 μέτρα και πλάτος 100 μέτρα. Την «βάφτισαν» δύο πιλότοι ελικοπτέρων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, οι Ντόναλντ Ρόου και Τζον Χίκι, οι οποίοι την εντόπισαν το 1961 κατά τη διάρκεια αναγνωριστικής αποστολής. Στην περιοχή υπάρχουν και άλλες λίμνες, όμως καμία δεν είναι τόσο αλμυρή· οι περισσότερες παραμένουν παγωμένες για μεγάλο μέρος του έτους.

Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τη λίμνη Ντον Χουάν δεν οφείλεται μόνο στην ακραία χημεία της, αλλά και στο γεγονός ότι οι συνθήκες στις Ξηρές Κοιλάδες ΜακΜέρντο μοιάζουν με εκείνες στον πλανήτη Άρη, αναφέρει το LiveScience. Η περιοχή είναι εξαιρετικά ψυχρή και ξηρή, πλούσια σε άλατα και με πιθανή παρουσία νερού σε υπεραλμυρές μορφές. Σύμφωνα με τη NASA, τέτοια περιβάλλοντα μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικά εργαστήρια για τη μελέτη της πιθανότητας ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη.

Κοντά στη λίμνη Ντον Χουάν έχουν εντοπιστεί ενδείξεις μικροβιακής ζωής, ενώ δεν αποκλείεται κάποιοι οργανισμοί να επιβιώνουν μέσα στην άλμη της. Αν ζωή μπορεί να αντέξει στις ακραίες συνθήκες των Ξηρών Κοιλάδων, τότε μπορεί να υπάρχει, ή να υπήρχε κάποτε, ζωή σε υπεραλμυρές περιοχές στον Άρη.

Το μυστικό της λίμνης βρίσκεται κυρίως στο χλωριούχο ασβέστιο, ένα εξαιρετικά διαλυτό άλας που μειώνει δραστικά το σημείο πήξης του νερού. Το άλας εμποδίζει τα μόρια του νερού να ενωθούν και να σχηματίσουν κρυστάλλους πάγου. Με αλατότητα 40%, η λίμνη Ντον Χουάν είναι πιο αλμυρή από τη Νεκρά Θάλασσα, της οποίας η αλατότητα φτάνει περίπου το 34%, και 12 φορές πιο αλμυρή από τους ωκεανούς της Γης, οι οποίοι έχουν αλατότητα 3,5%.

Διαφωνίες για την προέλευση του νερού

Οι επιστήμονες μελετούν τη λίμνη Don Juan για περισσότερα από 60 χρόνια, αλλά ακόμα δεν είναι σίγουροι από πού προέρχονται το νερό και το χλωριούχο ασβέστιο. Από την ανακάλυψη της λίμνης, η κυρίαρχη υπόθεση ήταν ότι τροφοδοτείται από υπόγεια νερά που ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Το 2013, όμως, γεωλόγοι του Πανεπιστημίου Μπράουν πρότειναν μια διαφορετική εξήγηση: ότι το νερό είναι υγρασία από την ατμόσφαιρα που παγιδεύεται από τα άλατα στο έδαφος και στη συνέχεια κυλά προς τη λίμνη.

Η ομάδα στήριξε την υπόθεσή της σε χιλιάδες φωτογραφίες time-lapse, οι οποίες έδειξαν σκοτεινές λωρίδες στις απότομες πλαγιές κοντά στη λίμνη Ντον Χουάν. Οι ερευνητές υποστήριξαν ότι επρόκειτο για υγρά, αλατούχα ιζήματα που διοχέτευαν νερό προς τη λίμνη. Παρόμοιες σκοτεινές λωρίδες έχουν παρατηρηθεί και στην επιφάνεια του Άρη, ενισχύοντας την ιδέα ότι ανάλογες διεργασίες μπορεί να συνέβησαν κάποτε εκεί.

Ωστόσο, μελέτη του 2017 επανέφερε στο προσκήνιο τη θεωρία των υπόγειων υδάτων. Με βάση μοντέλα προσομοίωσης, οι ερευνητές κατέληξαν ότι η ιδιαίτερη χημική σύσταση της λίμνης μπορεί να εξηγηθεί μόνο αν η πηγή της είναι ένα βαθύ υπόγειο υδροφόρο σύστημα. Το ζήτημα, πάντως, παραμένει ανοιχτό.