Η μακροχρόνια έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα παγκοσμίως, συμβάλλοντας σε περίπου 2,5 εκατομμύρια θανάτους από καρδιαγγειακά αίτια κάθε χρόνο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους περιβαλλοντικούς κινδύνους για την υγεία και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόκληση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

«Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που χρησιμοποίησαν αξονική τομογραφία καρδιάς για να δείξουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με πιο προχωρημένη στεφανιαία νόσο, εξετάζοντας όχι μόνο την εναπόθεση ασβεστίου αλλά και το συνολικό φορτίο αθηρωματικής πλάκας και την αποφρακτική νόσο σε έναν πληθυσμό με μέτρια επίπεδα έκθεσης που είναι τυπικά για χώρες υψηλού εισοδήματος», σημειώνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Κέιτ Χέινμαν, αντιπρόεδρος και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής Απεικόνισης του Πανεπιστημίου του Τορόντο.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 11.128 ενήλικες που υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία καρδιάς μεταξύ 2012 και 2023 σε τρία μεγάλα νοσοκομεία του Τορόντο. Η αξονική τομογραφία καρδιάς επέτρεψε στους ερευνητές να απεικονίσουν άμεσα την αθηροσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών και να ποσοτικοποιήσουν τις καρδιαγγειακές επιπτώσεις της μακροχρόνιας έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Οι ερευνητές συνέδεσαν τους ταχυδρομικούς κώδικες κατοικίας των συμμετεχόντων με δεδομένα ποιότητας αέρα, προκειμένου να εκτιμήσουν τη μέση έκθεσή τους στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη δεκαετία που προηγήθηκε της εξέτασης. Η μελέτη επικεντρώθηκε σε δύο από τους συνηθέστερους ατμοσφαιρικούς ρύπους των αστικών περιοχών: τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2.5 και το διοξείδιο του αζώτου (NO2).

Στη συνέχεια αξιολόγησαν βασικούς δείκτες στεφανιαίας νόσου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε αύξηση κατά ένα μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο στη μακροχρόνια έκθεση σε PM2.5 παρατηρήθηκε αύξηση κατά 11% στη συσσώρευση ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες, 13% στην πιθανότητα μεγαλύτερου φορτίου αθηρωματικής πλάκας και 23% στην πιθανότητα για αποφρακτική στεφανιαία νόσο. Παρόμοιες τάσεις παρατηρήθηκαν και για την έκθεση στο διοξείδιο του αζώτου, αν και η επίδρασή του ήταν μικρότερη για κάθε μονάδα αύξησης της έκθεσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι συσχετίσεις καταγράφηκαν ακόμη και σε επίπεδα ρύπανσης που βρίσκονταν κάτω ή κοντά στα ισχύοντα κανονιστικά όρια. Η έρευνα υπογραμμίζει τη σημασία της βελτίωσης της ποιότητας του αέρα για τη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων.