Πώς η NASA σκοπεύει να ρίξει τον ISS στον Ειρηνικό Ωκεανό – Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί

Πώς θα ρίξουν τον ISS

Σύμφωνα με τον σημερινό σχεδιασμό, ο ISS θα αρχίσει να χαμηλώνει την τροχιά του από τις αρχές έως τα μέσα του 2028, με τη βοήθεια της φυσικής ατμοσφαιρικής αντίστασης και της εκτέλεσης ελιγμών επανεισόδου από το ρωσικό τμήμα του σταθμού, αναφέρει το Space.com.

Στη συνέχεια, στα μέσα του 2029, η NASA σχεδιάζει να εκτοξεύσει ένα ειδικό όχημα αποτροχιασμού, το U.S. Deorbit Vehicle (USDV), που θα κατασκευαστεί από τη SpaceX και θα χρηματοδοτηθεί από την αμερικανική κυβέρνηση. Το όχημα θα συνδεθεί με τον ISS και, χρησιμοποιώντας 46 προωθητήρες Draco, θα τον οδηγήσει σταδιακά προς την ατμόσφαιρα. Η τελική επανείσοδος αναμένεται στα τέλη του 2030 ή στις αρχές του 2031.

Πού θα πέσουν τα συντρίμμια

Τα συντρίμμια που δεν θα καούν στην ατμόσφαιρα προβλέπεται να καταλήξουν στο Point Nemo, μια απομονωμένη περιοχή του νότιου Ειρηνικού, γνωστή ως το πιο απομακρυσμένο σημείο της Γης από κατοικημένες περιοχές. Η επιλογή αυτή γίνεται για να μειωθεί στο ελάχιστο ο κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές και υποδομές. Ωστόσο, η Ocean Foundation, οργάνωση με έδρα την Ουάσιγκτον που ασχολείται με την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, εκφράζει τον προβληματισμό της:

«Η πτώση του ISS δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την υγεία των ωκεανών, τις οποίες η διαστημική κοινότητα δεν έχει αντιμετωπίσει επαρκώς», δήλωσε ο πρόεδρός της Mark Spalding.

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ένα κενό στο διεθνές δίκαιο. Η Σύμβαση του 1972 για τη διεθνή ευθύνη από διαστημικά αντικείμενα προβλέπει αποζημίωση όταν διαστημικά συντρίμμια πέφτουν σε έδαφος άλλης χώρας ή προκαλούν ζημιές σε περιουσία. Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη προστασία για την ανοιχτή θάλασσα. Έτσι, όταν οι διαστημικές υπηρεσίες επιλέγουν να ρίξουν συντρίμμια σε διεθνή ύδατα, δεν έχουν ανάλογη νομική υποχρέωση για καθαρισμό ή περιβαλλοντική αποκατάσταση.

Οι φόβοι για τα θαλάσσια οικοσυστήματα

Ο Spalding αναγνωρίζει ότι το Point Nemo επιλέγεται για λόγους ασφάλειας. Τονίζει όμως ότι η απομόνωση μιας θαλάσσιας περιοχής δεν σημαίνει πως στερείται αξίας ή ευαλωτότητας. Το ερώτημα, όπως λέει, είναι τι θα συμβεί στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στους οργανισμούς του βυθού όπου θα καταλήξουν τα βαριά τμήματα του σταθμού. «Ο ωκεανός και τα πλάσματά του αξίζουν την ίδια προστασία που παρέχει το διεθνές δίκαιο στα εθνικά εδάφη», σημείωσε.

Η απάντηση, κατά την Ocean Foundation, είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει με επάρκεια. Δεν θα καούν όλα τα υλικά κατά την επανείσοδο, ενώ πυκνότερα εξαρτήματα αναμένεται να φτάσουν στον βυθό.

Παραμένει ασαφές ποια ακριβώς υλικά θα επιβιώσουν, σε ποιες ποσότητες και με ποιες πιθανές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή. Επιπλέον, η οργάνωση ζητά να εξεταστεί και η ατμοσφαιρική επίδραση της μεγαλύτερης επανεισόδου διαστημικής κατασκευής στην ιστορία.

Η Ocean Foundation ζητά πλήρη περιβαλλοντική εκτίμηση, δημόσια γνωστοποίηση των υλικών που θα φτάσουν στον ωκεανό και νομική ανάλυση των υποχρεώσεων βάσει διεθνών συμφωνιών για την προστασία της θάλασσας. Κατά την οργάνωση, η υπόθεση του ISS δείχνει με σαφήνεια ότι το κενό λογοδοσίας για την ανοιχτή θάλασσα πρέπει να κλείσει.