Χημικά από smartphones και τηλεοράσεις βρέθηκαν στο έδαφος της Αρκτικής και της Ανταρκτικής

Ερευνητές εντόπισαν δεκάδες τέτοιες ενώσεις στο έδαφος της Αρκτικής, της Ανταρκτικής και του οροπεδίου του Θιβέτ, διαπιστώνοντας μάλιστα ότι οι συγκεντρώσεις των περισσότερων αυξήθηκαν μέσα σε λίγα χρόνια, αναφέρει το Earth.com.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Science and Ecotechnology, υποδηλώνουν ότι οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες μπορούν να παραμένουν στο περιβάλλον για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να μεταφέρονται μέσω της ατμόσφαιρας σε αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων από τις περιοχές όπου παράγονται ή χρησιμοποιούνται.

42 χημικές ενώσεις από οθόνες LCD και OLED

Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου Τζιανγκχάν της Κίνας και συνεργάτες από άλλα κινεζικά ιδρύματα και το Πανεπιστήμιο Λινσέπινγκ της Σουηδίας, ανέλυσε 55 δείγματα εδάφους που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια έξι κινεζικών επιστημονικών αποστολών, μεταξύ 2010 και 2022. Οι ερευνητές αναζήτησαν 54 χημικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή οθονών LCD και OLED και εντόπισαν τις 42.

Πρόκειται κυρίως για μονομερή υγρών κρυστάλλων και οργανικά υλικά εκπομπής φωτός, των οποίων η παραγωγή έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, παράλληλα με την ανάπτυξη της βιομηχανίας ηλεκτρονικών συσκευών.

Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν στο οροπέδιο του Θιβέτ, όπου η μέση ποσότητα των ουσιών ήταν περίπου διπλάσια από εκείνη των πολικών περιοχών. Σε ορισμένα δείγματα οι τιμές ήταν συγκρίσιμες με εκείνες που έχουν καταγραφεί σε περισσότερο επιβαρυμένες περιοχές της Κίνας. Το σημαντικότερο εύρημα ήταν ότι 33 από τις 42 χημικές ενώσεις παρουσίαζαν υψηλότερες συγκεντρώσεις στα νεότερα δείγματα σε σχέση με τα παλαιότερα.

Πώς έφτασαν στις πιο απομακρυσμένες περιοχές

Η παρουσία των χημικών ουσιών σε περιοχές με ελάχιστη ανθρώπινη δραστηριότητα ενισχύει την εκτίμηση ότι μεταφέρονται κυρίως μέσω του αέρα. Οι συγκεντρώσεις στα εδάφη κοντά στους ερευνητικούς σταθμούς δεν διέφεραν σημαντικά από εκείνες σε πιο απομακρυσμένα σημεία, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή την κυριαρχία τοπικών πηγών ρύπανσης.

Στο Θιβέτ, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η οργανική ύλη του εδάφους ευνοεί τη συγκράτηση ορισμένων ενώσεων. Παράλληλα, εκτιμούν ότι οι μουσώνες ενδέχεται να μεταφέρουν ατμοσφαιρικούς ρύπους από τη Νότια Ασία προς το οροπέδιο.

Άγνωστες οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Προηγούμενες εργαστηριακές έρευνες έχουν συνδέσει ορισμένες από αυτές τις ουσίες με ηπατικές βλάβες και ορμονικές διαταραχές σε ζώα. Ωστόσο, οι επιπτώσεις τους στους οργανισμούς του εδάφους παραμένουν άγνωστες.

Η προκαταρκτική αξιολόγηση της νέας μελέτης έδειξε γενικά χαμηλό οικολογικό κίνδυνο, αν και οι εκτιμώμενοι δείκτες κινδύνου στο Θιβέτ ήταν 10 έως 100 φορές υψηλότεροι από εκείνους στις πολικές περιοχές. Μέσω υπολογιστικών αναλύσεων, οι επιστήμονες ξεχώρισαν οκτώ ενώσεις που ενδέχεται να παρουσιάζουν αυξημένη τοξικότητα και χρειάζονται περαιτέρω εργαστηριακή διερεύνηση.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τις μακροχρόνιες τάσεις ή τις οικολογικές συνέπειες της ρύπανσης. Ζητούν, ωστόσο, να εξεταστεί η υπαγωγή αυτών των χημικών ουσιών στους μηχανισμούς αξιολόγησης της Σύμβασης της Στοκχόλμης για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, καθώς η παραγωγή τους συνεχίζεται και η παρουσία τους καταγράφεται πλέον ακόμη και στα πιο απομονωμένα οικοσυστήματα της Γης.