Πρόεδρος Κυπριακής Βουλής στο CNN Greece: Ελλάδα και Κύπρος παράγοντες σταθερότητας στην Αν.Μεσόγειο

Όπως επισημαίνει, ουσιαστικές προσπάθειες για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της Κύπρου ξεκίνησαν πριν από αρκετά χρόνια, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Δημοκρατικού Συναγερμού. Η στρατηγική αυτή βασίστηκε στην έγκαιρη ανάγνωση των γεωπολιτικών εξελίξεων και στον σαφή δυτικό και ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας, όπως τονίζει.

Στο πλαίσιο αυτό αυξήθηκε ο αμυντικός προϋπολογισμός, ενισχύθηκαν οι στρατιωτικές υποδομές και οικοδομήθηκαν σημαντικές περιφερειακές συνεργασίες. Παράλληλα, προωθήθηκε η στρατιωτική συνεργασία με χώρες όπως η Ελλάδα και η Γαλλία, ενώ δρομολογήθηκε και η διαδικασία για την άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Κα Δημητρίου τονίζει ότι για μια μικρή χώρα όπως η Κύπρος η ασφάλεια δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις δικές της δυνατότητες. Για τον λόγο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η αρχή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και η ανάπτυξη μιας κοινής αρχιτεκτονικής άμυνας και ασφάλειας στην Ευρώπη.

Ο καθοριστικός ρόλος της Ελλάδας

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η πρόεδρος της κυπριακής Βουλής στον ρόλο της Ελλάδας σε σχέση με την ενίσχυση της ασφάλειας της Κύπρου. Όπως σημειώνει, η σχέση των δύο χωρών δεν είναι συγκυριακή αλλά βαθιά ιστορική και στρατηγική.

Η άμεση αντίδραση και η ετοιμότητα της ελληνικής κυβέρνησης να συμβάλει στην ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με την ίδια, επιβεβαιώνει τους ισχυρούς δεσμούς που συνδέουν τα δύο κράτη. Παράλληλα, η συνεργασία αυτή έχει αποκτήσει και σημαντική γεωστρατηγική διάσταση.

Μέσα από συντονισμένες κινήσεις έχουν αναπτυχθεί σημαντικές περιφερειακές συνεργασίες, όπως οι τριμερείς συνεργασίες Κύπρου–Ελλάδας–Αίγυπτος και Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ, ενώ ενισχύεται και η συνεργασία με χώρες όπως η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την Κα Δημητρίου, οι δύο χώρες λειτουργούν ως παράγοντες σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην πρόσφατη τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας που πραγματοποιήθηκε στην Πάφο. Η συγκεκριμένη συνεργασία στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί ζήτημα ευρωπαϊκής συνεργασίας συμπληρώνει.

Η συμμετοχή δύο χωρών με ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η Ελλάδα και η Γαλλία, αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της περιοχής και τον ρόλο της Κύπρου.

Η ίδια υπογραμμίζει ότι η Κύπρος δεν επιδιώκει να εμπλακεί σε πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας. Παράλληλα, τέτοιες συνεργασίες μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο για μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.

Τα μηνύματα προς την Τουρκία

Η τριμερής στην Πάφο, όπως αναφέρει, στέλνει ένα ευρύτερο μήνυμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης επισημαίνοντας ότι οι συνεργασίες στην περιοχή δεν στρέφονται εναντίον κάποιου συγκεκριμένου κράτους, αλλά προωθούν τη σταθερότητα και την ασφάλεια.

Ωστόσο, το μήνυμα φτάνει και προς την Τουρκία, «μια χώρα που επενδύει στην επιθετικότητα, παραμένει εκτός των περιφερειακών συνεργασιών και εξακολουθεί να κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο. Αν η Τουρκία επιθυμεί πραγματικά να έχει ρόλο σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας, θα πρέπει να επιδείξει εποικοδομητική στάση, ιδιαίτερα στο ζήτημα της επίλυσης του Κυπριακού», υπογραμμίζει.

Η πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, τονίζει ότι η αποστολή μαχητικών αεροσκαφών από την Τουρκία στα κατεχόμενα συνιστά μια ακόμη πρόκληση και σαφή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας. Όπως επισημαίνει, η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί κατοχικό στρατό στο βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και να στηρίζει ένα παράνομο καθεστώς το οποίο μόνο η ίδια αναγνωρίζει.

Η παρουσία δεκάδων χιλιάδων Τούρκων στρατιωτών δημιουργεί ήδη μια έντονη στρατιωτική ανισορροπία στο νησί, ενώ κινήσεις όπως η αποστολή μαχητικών αεροσκαφών δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα στην περιοχή, όπως προσθέτει.

Το ζήτημα των βρετανικών βάσεων

Στη συζήτηση για την ασφάλεια της Κύπρου περιλαμβάνεται και το θέμα των βρετανικών βάσεων. Η Κα Δημητρίου τονίζει ότι πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα που απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση, λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς ισορροπίες και τις ιδιαιτερότητες του Κυπριακού.

Σε περίπτωση μελλοντικής λύσης του Κυπριακό Ζήτημα, ζητήματα ασφάλειας θα τεθούν αναπόφευκτα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπως τονίζει συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης των αναχρονιστικών εγγυήσεων και της επαναξιολόγησης της σχετικής συνθήκης για τις βάσεις.

Κλείνοντας, η πρόεδρος της Βουλής στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς τους πολίτες και τη διεθνή κοινότητα πώς η Κύπρος παραμένει μια ασφαλής χώρα και ένας αξιόπιστος πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή. Παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις, συνεχίζει να λειτουργεί ως χώρος συνεργασίας, ασφάλειας και φιλοξενίας για όσους θέλουν να γνωρίσουν τον πολιτισμό και τις ομορφιές της.

Ολόκληρη η συνέντευξη της Αννίτας Δημητρίου στο CNN Greece

Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή, ποια είναι τα βασικά βήματα που θεωρείται ότι πρέπει να γίνουν για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της Κύπρου;

Η αλήθεια είναι ότι εδώ και αρκετά χρόνια μπήκαν στις ράγες ουσιαστικές προσπάθειες για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της Κύπρου. Αδιαμφισβήτητα τα πρώτα καθοριστικά βήματα, σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Δημοκρατικού Συναγερμού. Μέσα από τη σωστή και έγκαιρη ανάγνωση των γεωπολιτικών εξελίξεων και με σταθερή πυξίδα τον δυτικό και ευρωπαϊκό προσανατολισμό, επενδύσαμε στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας. Αυξήσαμε τον αμυντικό προϋπολογισμό, κτίσαμε σημαντικές τριμερείς και πολυμερείς συμμαχίες, ενθαρρύναμε τη στρατιωτική συνεργασία με φίλιες χώρες όπως η Ελλάδα και η Γαλλία. Παράλληλα τροχοδρομήσαμε τη διαδικασία για άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σ’ ένα περιβάλλον καταιγιστικών εξελίξεων η ασφάλεια και η θωράκιση μιας μικρής χώρας ρεαλιστικά δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο των δικών της δυνατοτήτων. Γι’ αυτό και αποκτά ιδιαίτερη σημασία η αρχή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και η κοινή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης. Στρατηγική την οποία πιστεύουμε και στηρίζουμε.

Συνεπώς χρειάζεται να συνεχίσουμε ακόμη πιο αποφασιστικά. Η αναβάθμιση κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούνται και από συμμάχους μας, η πλήρης αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων όπως το πρόγραμμα SAFE, αλλά και η ενίσχυση των κονδυλίων για την άμυνα και την ασφάλεια είναι απαραίτητα και βασικά βήματα. Ειδικά σε μια ρευστή περίοδο έντονης αβεβαιότητας που τίποτα δεν είναι δεδομένο, η άμυνα και η ασφάλεια πρέπει να είναι στρατηγική επιλογή και συνεχής επένδυση.

Η Ελλάδα φαίνεται να πρωτοστατεί στη στήριξη της κυπριακής άμυνας. Πώς αποτιμά ο Δημοκρατικός Συναγερμός τον ρόλο της Αθήνας σε αυτή τη συγκυρία;

Η σχέση των χωρών μας δεν είναι συγκυριακή. Η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά το πιο ισχυρό στήριγμα της Κύπρου. Η άμεση αντίδραση και η ετοιμότητα της ελληνικής κυβέρνησης να συμβάλει στην ασφάλεια και την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιβεβαιώνει και αποτυπώνει στην πράξη τους βαθιούς ιστορικούς και αδελφικούς δεσμούς που μας συνδέουν.

Πρόκειται για μια στέρεη και βαθιά εθνική σχέση, η οποία έχει αποκτήσει και ισχυρή γεωστρατηγική διάσταση. Συντονισμένα έχουμε προχωρήσει στην οικοδόμηση σημαντικών συνεργασιών στην περιοχή, όπως οι τριμερείς Κύπρος – Ελλάδα –Αίγυπτος, Κύπρος - Ελλάδα - Ισραήλ, αλλά και η ενισχυμένη συνεργασία με χώρες όπως η Γαλλία και οι ΗΠΑ.

Η παρουσία και ο ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή είναι πολύτιμα. Μαζί λειτουργούμε ως παράγοντες σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο. Και αυτό είναι το πιο σημαντικό μήνυμα: ενισχύουμε την ασφάλεια και τη συνεργασία στην περιοχή, χωρίς να εμπλεκόμαστε σε πολεμικές συγκρούσεις.

Βλέπουμε ότι και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έδειξαν ενδιαφέρον για αμυντική συνεργασία με την Κύπρο. Πρόκειται για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο;

Η Κύπρος έχει μια γεωπολιτική ιδιαιτερότητα, η οποία σήμερα αναδεικνύεται ακόμη πιο σημαντική: είναι το πλησιέστερο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ιδιαίτερα εύθραυστη και έκρυθμη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Αυτό της δίνει τη δυνατότητα, αλλά και την ευθύνη να λειτουργεί ως πυλώνας σταθερότητας, συνεργασίας και ασφάλειας.

Στην πραγματικότητα, αυτή η ευρωπαϊκή παρουσία δεν είναι κάτι που ξεκίνησε τώρα. Όπως έχω ήδη σημειώσει είναι μια στρατηγική, η οποία οικοδομήθηκε σταδιακά εδώ και χρόνια, μέσα από πολυμερείς συνεργασίες, κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και στρατηγικούς σχεδιασμούς με χώρες της περιοχής και συμμάχους της Δύσης.

Η Κύπρος έχει επενδύσει σε ένα πλέγμα συνεργασιών με κράτη όπως το Ισραήλ και με μετριοπαθή αραβικά κράτη, ενώ ταυτόχρονα διαδραματίζει ρόλο και σε ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες σε κρίσεις της περιοχής, όπως για παράδειγμα στη Λωρίδα της Γάζας. Αυτό ακριβώς ενισχύει τον ρόλο της ως γέφυρας ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα και τα γεωστρατηγικά σύνορα δοκιμάζονται σκληρά, η Ευρώπη χρειάζεται και στρατηγική και αμυντική αυτονομία. Και σε αυτή τη συζήτηση, η Κύπρος δεν μπορεί να είναι παρατηρητής. Έχει καθοριστικό ρόλο να διαδραματίσει. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, μπορεί να αποτελέσει τη φυσική πύλη της Ευρώπης προς την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μια γέφυρα συνεργασίας, σταθερότητας και ασφάλειας. Και αυτός είναι ένας ρόλος που οφείλουμε συνεχώς να ενισχύουμε.

Η πρόσφατη τριμερής συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου - Γαλλίας που πραγματοποιήθηκε στην Πάφο τι σηματοδοτεί για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο; Ποια πρακτικά αποτελέσματα μπορεί να έχει αυτή η συνεργασία σε στρατιωτικό επίπεδο;

Καταρχάς στέλνει ένα πολύ σαφές και καθαρό μήνυμα: ότι η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο είναι υπόθεση συνεργασίας και ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Όταν δύο χώρες, οι οποίες διαθέτουν από τους ισχυρότερους στρατούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεργάζονται στενά με την Κύπρο, αναγνωρίζεται στην πράξη η στρατηγική σημασία της περιοχής και ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η Κυπριακή Δημοκρατία.

Πρόκειται για αμυντικές συνεργασίες οι οποίες έχουν οικοδομηθεί μέσα από συμφωνίες, κοινές ασκήσεις και στρατηγικό συντονισμό. Ο στόχος είναι σαφής: πρόληψη κινδύνων, ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και αξιοποίηση της γεωστρατηγικής θέσης της Κύπρου. Δεν πρόκειται για συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις. Η Κύπρος δεν είναι μέρος του προβλήματος. Επιδιώκει να είναι μέρος της λύσης.

Σε πρακτικό επίπεδο, τέτοιες συνεργασίες σημαίνουν κοινό σχεδιασμό, συντονισμό δυνάμεων, ασκήσεις και αξιοποίηση υποδομών που ενισχύουν την παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων στην περιοχή. Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα πρόπλασμα για το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία.

Και το μήνυμα είναι διπλό: ενισχύουμε τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ταυτόχρονα δείχνουμε και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ποια πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα στο όραμα της για στρατηγική και αμυντική αυτονομία.

Με άλλα λόγια, διαμορφώνεται στην πράξη ένα πρότυπο ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας. Ένα βήμα προς την κατεύθυνση μιας Ευρώπης που μπορεί να στηρίζει πιο ουσιαστικά τη σταθερότητα και την ασφάλεια στη γειτονιά της. Γιατί η ασφάλεια της Κύπρου είναι και ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Τα μηνύματα της τριμερούς απευθύνονται σε συγκεκριμένους αποδέκτες; Μπορεί να ερμηνευτεί και ως έμμεσο μήνυμα προς την Τουρκία;

Το μήνυμα της τριμερούς συνεργασίας δεν στρέφεται εναντίον κανενός. Είναι, πρωτίστως, ένα μήνυμα υπέρ της ασφάλειας, της συνεργασίας και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την ίδια στιγμή, στέλνει ένα ευρύτερο μήνυμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Δείχνει ότι τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζουν την ανάγκη να στηρίζουν και να προστατεύουν όλα τα κράτη-μέλη, ιδιαίτερα τα μικρότερα, όπως η Κύπρος που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Αναπόφευκτα, το μήνυμα αυτό φτάνει και προς την Τουρκία, μια χώρα που επενδύει στην επιθετικότητα, παραμένει εκτός των περιφερειακών συνεργασιών και εξακολουθεί να κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο. Αν η Τουρκία επιθυμεί πραγματικά να έχει ρόλο σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας, θα πρέπει να επιδείξει εποικοδομητική στάση, ιδιαίτερα στο ζήτημα της επίλυσης του Κυπριακού.

Την ίδια ώρα, τέτοιες συνεργασίες δείχνουν και κάτι ακόμη: ότι η ασφάλεια και η προστασία ολόκληρης της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορεί να στηριχθεί σε σύγχρονες ευρωπαϊκές δομές συνεργασίας. Αυτό είναι ένα καλό μήνυμα και για την επίλυση του Κυπριακού: ότι υπάρχουν και άλλες λύσεις άμυνας και ασφάλειας πέρα από τις αναχρονιστικές εγγυήσεις.

Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι η Τουρκία έστειλε μαχητικά F 16 στα κατεχόμενα; Πώς επηρεάζει αυτή η εξέλιξη την ισορροπία ασφάλειας στο νησί;

Η αποστολή μαχητικών από την Τουρκία στα κατεχόμενα αποτελεί ακόμη μια πρόκληση και μια σαφή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας. Η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί κατοχικό στρατό στο βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και να στηρίζει ένα παράνομο καθεστώς το οποίο μόνο η ίδια αναγνωρίζει. Η παρουσία δεκάδων χιλιάδων Τούρκων στρατιωτών δημιουργεί από μόνη της μια έντονη στρατιωτική ανισορροπία στο νησί. Τέτοιες κινήσεις, λοιπόν, δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα.

Την ίδια στιγμή, όμως, ενισχύεται και κάτι άλλο: η σημασία των συνεργασιών της Κύπρου με χώρες όπως η Ελλάδα και άλλους ευρωπαίους εταίρους. Η ενίσχυση της συνεργασίας και της παρουσίας φίλων και συμμάχων λειτουργεί ως παράγοντας ασφάλειας και σταθερότητας για ολόκληρο το νησί.

Οι προκλήσεις καταδεικνύουν ακόμη περισσότερο την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και για σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις στις βρετανικές βάσεις, υπάρχει σκέψη για επανεξέταση του καθεστώτος τους;

Η συζήτηση για τις Βρετανικές Βάσεις είναι ζήτημα σοβαρό, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με απλοϊκές προσεγγίσεις ή συνθήματα. Απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση όλων των παραμέτρων: των διεθνών ισορροπιών και συγκυριών, των σχέσεων με συμμάχους, αλλά και των ιδιαιτεροτήτων του Κυπριακού.

Ωστόσο, στο ευρύτερο πλαίσιο μιας μελλοντικής λύσης του Κυπριακού, ζητήματα ασφάλειας θα βρεθούν αναπόφευκτα στο τραπέζι. Πάγια θέση μας είναι η κατάργηση των αναχρονιστικών εγγυήσεων. Κάτω από αυτή την οπτική, θα βρεθεί στο τραπέζι και η επαναξιολόγηση της αντίστοιχης Συνθήκης για τις Βάσεις.

Με το ίδιο σκεπτικό και το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να δράσει καταλυτικά στην επίλυση του Κυπριακού. Θέλω να τονίσω επίσης ότι για μας δεν υπάρχουν αμφιταλαντεύσεις. Η Κύπρος ανήκει στον ευρωπαϊκό και δυτικό κόσμο και ειδικά σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας και αβεβαιότητας, ο σαφής δυτικός προσανατολισμός και οι ισχυρές συμμαχίες είναι το μεγαλύτερο κεφάλαιο ασφάλειας που διαθέτει η πατρίδα μας.

Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να στείλετε τόσο στους πολίτες όσο και στη διεθνή κοινότητα;

Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: Η Κύπρος παραμένει μια χώρα ασφαλής, μια χώρα όπου συνεχίζεται η κανονικότητα της καθημερινότητας και δεν εμπλέκεται σε πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά λειτουργεί ως αξιόπιστο καταφύγιο για τους πολίτες και τους φίλους της. Είναι ένας πυλώνας σταθερότητας, ασφάλειας και συνεργασίας, τόσο για την περιοχή όσο και για την ευρύτερη διεθνή κοινότητα. Συνεπώς εδώ μπορεί κάποιος να αισθάνεται ασφάλεια. Είναι ένας τόπος ανοιχτός και ιδιαίτερα φιλόξενος για όσους θέλουν να γνωρίσουν τον πολιτισμό και τις ομορφιές της, χωρίς ανησυχίες.