Αλ. Τσίπρας: Ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας με διενέργεια δημοψηφισμάτων

Ο Αλέξης Τσίπρας, παρουσιάζοντας τις προτάσεις της κυβέρνησης για την αναθεωρητική διαδικασία, εισήγαγε ούτως ή άλλως την ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας με διενέργεια δημοψηφισμάτων ως μία από τις βασικές προτεραιότητες του νέου Συντάγματος.

Η πρώτη του πρόταση αφορά την κατοχύρωση της απλής αναλογικής μέσα από την αναθεώρηση του Συντάγματος, όπως επίσης και την πρόταση της εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας. Δηλαδή, όποιο πολιτικό κόμμα καταθέτει πρόταση μομφής συγχρόνως θα πρέπει να παρουσιάζει πρόταση νέας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και πρωθυπουργού.

Για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας προτείνει να διερευνήσει αρχικώς η Βουλή την δυνατότητα αυτή μέσα από δύο διαδοχικές ψηφοφορίες στις οποίες θα απαιτούνται τα 2/3 του Σώματος, αλλιώς ο λόγος θα περνάει στο εκλογικό σώμα, το οποίο θα ψηφίζει ανάμεσα στους δύο υποψηφίους Προέδρους που έχουν επικρατήσει από τις ψηφοφορίες που θα έχουν προηγηθεί στο κοινοβούλιο.

Ωστόσο, ακόμη κι έτσι ο πυρήνας του Πολιτεύματος δεν αλλάζει και το κράτος παραμένει σε Προεδρευομένη Δημοκρατία ενδεχομένως με λελογισμένη αύξηση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου. Όπως για παράδειγμα, το δικαίωμά του να απευθύνεται στη Βουλή για σπουδαίο λόγο, η δυνατότητα να συγκαλεί Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών, όπως επίσης και η δυνατότητα να παραπέμπει ψηφισμένο νόμο σε ειδικό γνωμοδοτικό όργανο αποτελούμενο από δικαστές.

Σε ό,τι αφορά τα δημοψηφίσματα, ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει την υποχρέωση κύρωσης με δημοψηφίσμα οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους, καθώς και την δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα. Επίσης προβλέπει την διενέργεια δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω του ενός εκατομμυρίου υπογραφών για ψηφισμένο νόμο με εξαίρεση τους νόμους που αφορούν τα δημοσιονομικά και αντιστοίχως δημοψήφισμα για νομοθετική πρωτοβουλία από τους ίδιους τους πολίτες.

Ο πρωθυπουργός ζητεί την καθιέρωση θητειών, ήτοι δύο συνεχόμενων κοινοβουλευτικών περιόδων για τους βουλευτές ή για οκτώ συνεχόμενα έτη, ενώ προτείνει πρωθυπουργός να γίνεται μόνο εκλεγμένος βουλευτής εκφράζοντας τις αντιρρήσεις του για τους τεχνοκράτες πρωθυπουργούς και υπουργούς. Παράλληλα ζητεί την κατάργηση της ασυλίας των βουλευτών με την πιθανή εξαίρεση για αδικήματα που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεση των καθηκόντων τους καθώς και την ριζική τροποποίηση της διάταξης περί ευθύνης υπουργών. Η κυβέρνηση για τις ανεξάρτητες αρχές προτείνει να περιέχει ειδική πρόβλεψη ώστε να συγκροτούνται με νόμιμο τρόπο ακόμη και με μικρότερες πλειοψηφίες στην περίπτωση που τα 4/5 δεν συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένη προθεσμία.