Αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν ενδείξεις ρωμαϊκού βιομηχανικού κόμβου σε περιοχή του Σάντερλαντ

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός τεράστιου και μέχρι σήμερα άγνωστου βιομηχανικού κέντρου ρωμαϊκής παραγωγής, σε μια ανακάλυψη που χαρακτηρίζεται ως μία από τις πιο σημαντικές στη βόρεια Αγγλία τα τελευταία 100 χρόνια.

Οι ερευνητές έμειναν άφωνοι όταν εντόπισαν περισσότερες από 800 ακονόπετρες σε χώρο στις όχθες του ποταμού Γουίαρ, καθώς και ενδείξεις ότι εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες ακόμη, παραμένουν θαμμένες στην όχθη του ποταμού.

Οι ακονόπετρες είναι λίθινες ράβδοι που χρησιμοποιούνταν για το ακόνισμα λεπίδων και όπλων και ήταν πανταχού παρούσες στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Κάθε Ρωμαίος στρατιώτης χρειαζόταν μία.

Μέχρι σήμερα, έχουν βρεθεί περίπου 250 ακονόπετρες σε ολόκληρες τις Βρετανικές Νήσους, σύμφωνα με τον επικεφαλής του έργου, Γκάρι Μπάνκχεντ, επίτιμο ερευνητή του Πανεπιστημίου του Ντάραμ.

«Το να βρίσκουμε ξαφνικά τουλάχιστον 800 – και πολύ πιθανό πολλές εκατοντάδες ή και χιλιάδες περισσότερες – είναι πραγματικά συγκλονιστικό», δήλωσε.

Η ανακάλυψη αποτελεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ακονόπετρων που έχει εντοπιστεί ποτέ στη βορειοδυτική Ευρώπη, τοποθετώντας τη βορειοανατολική Αγγλία στον χάρτη των εξελιγμένων δικτύων παραγωγής και εμπορίου της Ρωμαϊκής Βρετανίας.

Τοποθεσία Όφερτον, κοντά στο Σάντερλαντ

Ο χώρος στο Όφερτον έχει αποδώσει μέχρι στιγμής περισσότερες από 800 ακονόπετρες και 11 λίθινες άγκυρες – ο μεγαλύτερος αριθμός αγκυρών που έχει βρεθεί ποτέ σε ποτάμιο χώρο στη βόρεια Ευρώπη.

Η επικρατέστερη θεωρία είναι ότι το Όφερτον λειτουργούσε ως κέντρο παραγωγής ακονόπετρων, με ψαμμίτη που εξορυσσόταν στη βόρεια όχθη του ποταμού και μεταφερόταν στη νοτιότερη, πιο επίπεδη όχθη, όπου διαμορφωνόταν σε ράβδους.

Ο Μπάνκχεντ ανέφερε ότι η γεωγραφική θέση του Όφερτον το καθιστούσε ιδανικό εμπορικό κόμβο, καθώς ποταμόπλοια μπορούσαν να μεταφέρουν τις ακονόπετρες σε σημεία όπου φορτώνονταν σε θαλάσσια πλοία και διακινούνταν σε άλλα μέρη των Βρετανικών Νήσων και στην κοντινή ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η εύρεση των 11 λίθινων αγκυρών ενισχύει περαιτέρω τη θεωρία ότι το Όφερτον αποτελούσε έναν σημαντικό ρωμαϊκό βιομηχανικό κόμβο.

Το Σάντερλαντ «μπαίνει» για πρώτη φορά στον ρωμαϊκό χάρτη

Σύμφωνα με τον Μπάνκχεντ, ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της ανακάλυψης είναι ότι τοποθετεί για πρώτη φορά το Σάντερλαντ στον ρωμαϊκό αρχαιολογικό χάρτη.

«Απέχει μόλις περίπου 16 χιλιόμετρα νότια από το Τείχος του Αδριανού, οπότε θα περίμενε κανείς ρωμαϊκή παρουσία στην περιοχή», είπε. «Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν ελάχιστα αρχαιολογικά στοιχεία».

Όλες οι ακονόπετρες που έχουν καταγραφεί είναι σπασμένες ή φθαρμένες, κάτι που θεωρείται απολύτως λογικό, καθώς τα άθικτα και ποιοτικά τεμάχια θα είχαν μεταφερθεί εκτός του Όφερτον.

«Έχουμε βρει τα σπασμένα κομμάτια, τα υπολείμματα της παραγωγής», εξήγησε ο Μπάνκχεντ. «Από τη στιγμή που μια ακονόπετρα ραγίσει, καθίσταται άχρηστη, γι’ αυτό και έμειναν εκεί».

Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι το Όφερτον είναι ο πρώτος ρωμαϊκός χώρος στη Βρετανία όπου αποδεικνύεται ότι η πέτρα εξορυσσόταν σκόπιμα για την παραγωγή ακονόπετρων.

Εθελοντές και πανεπιστήμια πίσω από την ανακάλυψη

Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε από εθελοντές της τοπικής κοινότητας Vedra Hylton, με τη συνδρομή ερευνητών και φοιτητών του Πανεπιστημίου του Ντάραμ.

Ο Μπάνκχεντ τόνισε ότι η ανακάλυψη αυτή θα συμβάλει στην αναθεώρηση της κατανόησής μας για τη Ρωμαϊκή Βρετανία.

«Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική ανακάλυψη. Είναι από τις σπουδαιότερες ρωμαϊκές αρχαιολογικές ανακαλύψεις στη βόρεια Αγγλία τα τελευταία εκατό χρόνια», δήλωσε.

Η ανασκαφή θα παρουσιαστεί σε επεισόδιο της εκπομπής BBC Two – Digging for Britain, με όλα τα επεισόδια διαθέσιμα στο iPlayer από τις 7 Ιανουαρίου.

Αντιδράσεις ειδικών και τοπικών αρχών

Η Έλερι Κάζινς, επίκουρη καθηγήτρια Ρωμαϊκής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντάραμ, χαρακτήρισε την ανακάλυψη «συναρπαστική», επισημαίνοντας ότι έχει τη δυνατότητα:

«να προσθέσει ουσιαστικά νέα γνώση για τη βιομηχανία και την παραγωγή στη Ρωμαϊκή Βρετανία, ιδιαίτερα στον στρατιωτικοποιημένο βορρά της επαρχίας».

Ο επικεφαλής του δημοτικού συμβουλίου του Σάντερλαντ, Μάικλ Μόρντεϊ, δήλωσε ότι στις όχθες του Γουίαρ, επί γενιές, κατασκευάζονταν «πλοία, άνθρακας, κεραμικά, γυαλί και αυτοκίνητα».

«Αυτή η έρευνα αποκάλυψε μια ακόμη γενιά δημιουργών που διαμόρφωσαν τη βιομηχανική πόλη που είμαστε σήμερα», είπε.

«Ρίχνει ένα εντελώς νέο φως στον ρόλο που ενδέχεται να είχε το Σάντερλαντ στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και μας δίνει μια συναρπαστική ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα για το πλούσιο ιστορικό μας παρελθόν».