ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Τα μωρά των γιγάντιων δεινοσαύρων ήταν εύκολη λεία για τους θηρευτές της Ιουρασικής εποχής

Τα μωρά των γιγάντιων δεινοσαύρων ήταν εύκολη λεία για τους θηρευτές της Ιουρασικής εποχής
Unsplash

Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι τα μωρά των γιγάντιων δεινοσαύρων με μακρύ λαιμό αποτελούσαν εύκολη λεία για τα αρπακτικά της Ιουρασικής περιόδου, φωτίζοντας με πρωτοφανή λεπτομέρεια τις διατροφικές σχέσεις σε ένα αρχαίο οικοσύστημα του Κολοράντο πριν από 150 εκατομμύρια χρόνια.

Το να επιτεθεί κανείς σε έναν υγιή ενήλικο Βραχιόσαυρο –ένα θηριώδες ζώο που μπορούσε να φτάσει τους 60 τόνους– θα ισοδυναμούσε σχεδόν με αυτοκτονία για κάθε σαρκοφάγο δεινόσαυρο. Ωστόσο, σύμφωνα με νέα έρευνα, τα νεογέννητα και νεαρά άτομα των σαυροπόδων, της ομάδας που περιλαμβάνει τους μεγαλύτερους χερσαίους οργανισμούς που έζησαν ποτέ στη Γη, ήταν συχνό και «ασφαλές» θήραμα για τους κορυφαίους θηρευτές της εποχής.

Επιστήμονες ανασύνθεσαν το τροφικό πλέγμα ενός οικοσυστήματος της Ύστερης Ιουρασικής περιόδου, βασισμένοι στα πολυάριθμα απολιθώματα που έχουν εντοπιστεί στο λατομείο δεινοσαύρων Dry Mesa, στο νοτιοδυτικό Κολοράντο. Χρησιμοποιώντας χημικές αναλύσεις, ίχνη φθοράς στα δόντια, βιομηχανικά μοντέλα και απολιθωμένα στομαχικά κατάλοιπα, χαρτογράφησαν με ακρίβεια ποιος έτρωγε ποιον – και υπό ποιες συνθήκες.

Το οικοσύστημα έσφυζε από ζωή. Σε αυτό συνυπήρχαν τουλάχιστον έξι είδη σαυροπόδων, γνωστά για τον μακρύ λαιμό και την τεράστια μάζα τους, πέντε είδη σαρκοφάγων δεινοσαύρων, αλλά και άλλα φυτοφάγα είδη, πτερόσαυροι, μικρά ερπετά, πρώιμα θηλαστικά, κροκόδειλοι, ψάρια και έντομα.

Το συμπέρασμα της μελέτης είναι σαφές: τα μωρά και οι νεαροί σαυρόποδες αποτελούσαν τη βασικότερη πηγή τροφής για τα σαρκοφάγα που βρίσκονταν στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. «Ήταν πολυάριθμοι, σχετικά ανυπεράσπιστοι και αργοί στην κίνηση – ο τέλειος στόχος», εξηγεί ο παλαιοντολόγος Κάσιους Μόρισον, επικεφαλής της έρευνας.

Παρότι ενήλικοι σαυρόποδες, όπως ο Βραχιόσαυρος ή ο Διπλόδοκος –που μπορούσε να ξεπεράσει τα 30 μέτρα μήκος– βασίζονταν στο τεράστιο μέγεθος, τις δυνατές ουρές και τη συμπεριφορά αγέλης για την άμυνά τους, τα μικρά τους δεν διέθεταν παρόμοια μέσα προστασίας. Εκκολάπτονταν από αυγά διαμέτρου μόλις 30 εκατοστών και χρειάζονταν χρόνια για να φτάσουν στο στάδιο όπου θα ήταν «πολύ μεγάλα για να τα πειράξει κανείς».

Απέναντί τους βρίσκονταν τρομακτικοί θηρευτές, όπως ο Τοροβόσαυρος και ο Αλλόσαυρος, αλλά και μικρότερα σαρκοφάγα είδη. Η επίθεση σε έναν υγιή ενήλικο σαυρόποδα θα απαιτούσε τεράστιο ρίσκο, συντονισμό και τύχη. Έτσι, οι θηρευτές φαίνεται πως προτιμούσαν πιο «εύκολες» επιλογές: νεαρά άτομα, τραυματισμένα ζώα ή πτώματα από φυσικές καταστροφές όπως ξηρασίες και πλημμύρες.

Η ανάλυση αποκάλυψε ένα εξαιρετικά σύνθετο τροφικό δίκτυο με περισσότερες από 12.000 διαφορετικές διατροφικές αλυσίδες, αποδεικνύοντας ότι το οικοσύστημα δεν λειτουργούσε με απλές ιεραρχίες, αλλά ως ένα πυκνά διασυνδεδεμένο σύνολο. Στο επίκεντρό του βρίσκονταν οι σαυρόποδες – όχι μόνο ως γίγαντες της ξηράς, αλλά και ως βασικός κρίκος στη διατήρηση της ισορροπίας ζωής και θανάτου στην Ιουρασική περίοδο.