Ανακάλυψη στη Σκωτία: Τεχνητό νησί αρχαιότερο από το Stonehenge κρύβει μυστικά 5.000 ετών

Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στη Σκωτία ρίχνει νέο φως σε έναν από τους αρχαιότερους τεχνητούς οικισμούς της Ευρώπης. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον αποκάλυψαν ότι ένα μικρό τεχνητό νησί στη λίμνη Λοχ Μπόργκασταϊλ, στο νησί Λιούις των Εξωτερικών Εβρίδων, κρύβει μια τεράστια ξύλινη κατασκευή ηλικίας άνω των 5.000 ετών — παλαιότερη ακόμη και από το Stonehenge.

Το νησί, που εξωτερικά μοιάζει να αποτελείται αποκλειστικά από πέτρα, αποδείχθηκε πως στηρίζεται σε ένα πολύπλοκο σύστημα ξύλου και κλαδιών, το οποίο λειτουργούσε ως βάση της κατασκευής. Οι αρχαιολόγοι γνώριζαν εδώ και χρόνια ότι υπήρχαν ίχνη ξύλου κάτω από το νησί, όμως μόλις το 2021, κατά τη διάρκεια ανασκαφών, αντιλήφθηκαν την πραγματική έκταση της ξύλινης δομής.

«Όταν ξεκινήσαμε να σκάβουμε, καταλάβαμε ότι δεν επρόκειτο απλώς για λίγα ξύλα κάτω από μια πέτρινη νησίδα, αλλά για μια ενιαία και τεράστια ξύλινη κατασκευή», δήλωσε η αρχαιολόγος Στέφανι Μπλάνκσαϊν από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον.

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης εκατοντάδες κομμάτια νεολιθικής κεραμικής βυθισμένα στα νερά γύρω από το νησί, ενισχύοντας τη θεωρία ότι η περιοχή αποτελούσε σημαντικό κέντρο δραστηριότητας κατά τη Νεολιθική εποχή.

Για να αποτυπώσουν με ακρίβεια τη μορφή του νησιού, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια πρωτοποριακή τεχνική τρισδιάστατης απεικόνισης, γνωστή ως στερεοφωτογραμμετρία. Μέσω εκατοντάδων φωτογραφιών που ενώθηκαν ψηφιακά, κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο 3D μοντέλο του νησιού, τόσο πάνω όσο και κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Η διαδικασία δεν ήταν εύκολη, καθώς τα ρηχά νερά, τα ιζήματα και οι αντανακλάσεις του φωτός δημιουργούσαν σοβαρά προβλήματα στην καταγραφή. Για τον λόγο αυτό, η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε νέα μέθοδο υποβρύχιας φωτογραμμετρίας χρησιμοποιώντας δύο αδιάβροχες κάμερες τοποθετημένες σε ειδική βάση, με ακρίβεια καταγραφής αντίστοιχη με εκείνη των drones.

Σύμφωνα με τις χρονολογήσεις με ραδιενεργό άνθρακα, το νησί δημιουργήθηκε περίπου μεταξύ 3500 και 3300 π.Χ. Αρχικά αποτελούσε μια κυκλική ξύλινη πλατφόρμα διαμέτρου περίπου 23 μέτρων, καλυμμένη με κλαδιά και φυτική ύλη. Χιλιάδες χρόνια αργότερα προστέθηκαν επιπλέον στρώματα από πέτρα και ξύλο, ενώ ενδείξεις κατοίκησης και δραστηριότητας εντοπίζονται μέχρι και την Εποχή του Σιδήρου.

Ένα πέτρινο μονοπάτι, που σήμερα βρίσκεται κάτω από το νερό, συνέδεε το τεχνητό νησί με την όχθη της λίμνης.

Οι λεγόμενοι crannogs — μικρά τεχνητά νησιά που κατασκευάζονταν σε λίμνες — συναντώνται συχνά στη Σκωτία, όμως η συγκεκριμένη ανακάλυψη θεωρείται εξαιρετικά σημαντική, καθώς αποδεικνύει ότι τέτοιου είδους κατασκευές ξεκίνησαν πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.