Αρχαία ρωμαϊκή ταφόπλακα βρέθηκε σε αυλή σπιτιού στη Νέα Ορλεάνη και επέστρεψε στην Ιταλία

Μια εντυπωσιακή υπόθεση επαναπατρισμού αρχαιοτήτων ολοκληρώθηκε αυτή την εβδομάδα στην Ιταλία, όταν μια αρχαία ρωμαϊκή ταφόπλακα ηλικίας περίπου 1.900 ετών επέστρεψε επίσημα στη χώρα έπειτα από δεκαετίες εξαφάνισης.

Το μαρμάρινο επιτύμβιο είχε εντοπιστεί το 2025 σε αυλή κατοικίας στη Νέα Ορλεάνη των ΗΠΑ από την ανθρωπολόγο του Tulane University, Ντανιέλ Σαντόρο, και τον σύζυγό της Άαρον Λόρενζ, ενώ καθάριζαν τη βλάστηση στον κήπο τους.

Το ζευγάρι παρατήρησε μια μεγάλη πέτρινη πλάκα με ασυνήθιστα λεία επιφάνεια και χαραγμένη επιγραφή στα λατινικά. Αρχικά φοβήθηκαν ότι το σπίτι τους ίσως είχε χτιστεί πάνω σε άγνωστο χώρο ταφής και απευθύνθηκαν σε αρχαιολόγους και ειδικούς για βοήθεια.

Μετά από αναλύσεις και έρευνες ειδικών από πανεπιστήμια της Λουιζιάνα, διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για επιτύμβια στήλη αφιερωμένη στον Sextus Congenius Verus, Ρωμαίο ναυτικό και στρατιωτικό που πιστεύεται ότι έζησε τον 2ο αιώνα μ.Χ.

Οι ερευνητές κατάφεραν τελικά να ταυτοποιήσουν το αντικείμενο με αρχαιότητα που είχε δηλωθεί ως χαμένη από το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης Τσιβιταβέκια, κοντά στη Ρώμη.

Η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών Σούζαν Λούσνια ταξίδεψε στην Ιταλία για να διερευνήσει την προέλευση του αντικειμένου και ανακάλυψε πως το μουσείο είχε καταστραφεί σε μεγάλο βαθμό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν επαναλειτούργησε το 1970, μεγάλο μέρος της συλλογής του είχε ήδη χαθεί.

Το πώς η ταφόπλακα βρέθηκε στις ΗΠΑ συνδέθηκε τελικά με την οικογένεια Αμερικανού στρατιώτη. Η Έριν Σκοτ Ο’Μπράιεν αποκάλυψε ότι ο παππούς της, Τσαρλς Πάντοκ Τζούνιορ, διατηρούσε το αντικείμενο σε προθήκη στο σπίτι του στη Νέα Ορλεάνη μέχρι τον θάνατό του το 1986.

Σύμφωνα με την ίδια, ο παππούς της είχε υπηρετήσει με τον αμερικανικό στρατό στην Ιταλία, όπου γνώρισε και τη σύζυγό του, πριν επιστρέψει στις ΗΠΑ. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πώς ακριβώς απέκτησε την αρχαιότητα.

Το FBI ανέλαβε τον επαναπατρισμό του αντικειμένου σε συνεργασία με τις ιταλικές αρχές, στο πλαίσιο της συμφωνίας πολιτιστικής συνεργασίας ΗΠΑ – Ιταλίας για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.

Σε ανακοίνωσή της, η αμερικανική υπηρεσία υπογράμμισε ότι η επιστροφή τέτοιων αντικειμένων συμβάλλει στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας.

Η Σούζαν Λούσνια χαρακτήρισε «συγκινητική» την επιστροφή της ταφόπλακας στην Ιταλία, σημειώνοντας πως οι κάτοικοι της Νέας Ορλεάνης, που έχουν βιώσει την απώλεια πολιτιστικών αγαθών μετά τον τυφώνα Κατρίνα, μπορούν να κατανοήσουν τη σημασία της ανάκτησης αντικειμένων που θεωρούνταν χαμένα για πάντα.