CULTURE

Η αιματοβαμμένη εικόνα που έγινε σύμβολο της Αμερικανικής Επανάστασης

Η αιματοβαμμένη εικόνα που έγινε σύμβολο της Αμερικανικής Επανάστασης

Το έργο «Boston Massacre» του Paul Revere.

The Metropolitan Museum of Art, New York/ Gift of Mrs Russell Sage

Μια χαλκογραφία που δημιουργήθηκε το 1770, λίγες μόλις εβδομάδες μετά τη Σφαγή της Βοστώνης, θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα ισχυρότερα έργα πολιτικής προπαγάνδας στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έργο του αργυροχόου και χαράκτη Πολ Ριβίαρ συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση του αντιαγγλικού κλίματος και άνοιξε τον δρόμο για την Αμερικανική Επανάσταση.

Η ιστορία ξεκινά το βράδυ της 5ης Μαρτίου 1770, όταν μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε κατοίκους της Βοστώνης και Βρετανούς στρατιώτες έξω από το Τελωνείο κατέληξε σε αιματοχυσία. Οι στρατιώτες άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους, με αποτέλεσμα πέντε άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους. Το γεγονός έμεινε στην ιστορία ως η Σφαγή της Βοστώνης και εξελίχθηκε σε σημείο καμπής για το κίνημα ανεξαρτησίας των αμερικανικών αποικιών.

Λιγότερο από τρεις εβδομάδες αργότερα, ο Πολ Ριβίαρ κυκλοφόρησε τη χαλκογραφία με τίτλο The Bloody Massacre perpetrated in King Street, Boston. Η εικόνα παρουσίαζε τους Βρετανούς στρατιώτες να πυροβολούν συντεταγμένα άοπλους πολίτες, ενώ το αίμα κυλούσε στους δρόμους. Παρότι η απεικόνιση απείχε σε αρκετά σημεία από όσα είχαν πραγματικά συμβεί, κατάφερε να προκαλέσει έντονη συγκίνηση και οργή στις αποικίες.

p0nvq30rjpg.jpg

Το έργο «Boston Massacre» του Paul Revere.

The Metropolitan Museum of Art, New York/ Gift of Mrs Russell Sage

Η χαλκογραφία ήταν γεμάτη συμβολισμούς. Πάνω από τους στρατιώτες διακρίνεται η επιγραφή «Butcher's Hall» («Αίθουσα των Χασάπηδων»), υπονοώντας τη βαρβαρότητα των Βρετανών, ενώ ένας σκύλος ανάμεσα στους αποίκους συμβολίζει την πίστη και την αθωότητα των θυμάτων. Το συνοδευτικό κείμενο χαρακτήριζε τους στρατιώτες «άγριους βαρβάρους» και καλούσε τους πολίτες να τιμήσουν τους νεκρούς.

Ιστορικοί επισημαίνουν ότι η επιτυχία της εικόνας οφειλόταν τόσο στο περιεχόμενό της όσο και στον χρόνο της δημοσίευσής της. Οι εντάσεις ανάμεσα στους αποίκους και τη βρετανική διοίκηση είχαν ήδη οξυνθεί εξαιτίας των φόρων και της στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Η χαλκογραφία κυκλοφόρησε σε φυλλάδια, καταστήματα και ταβέρνες, ενισχύοντας το πατριωτικό κίνημα και προσελκύοντας νέα μέλη στην οργάνωση Sons of Liberty.

Ωστόσο, η εικόνα δεν αποτύπωνε με ακρίβεια τα γεγονότα. Η σκηνή παρουσιάζεται μέρα αντί για νύχτα, απουσιάζουν οι επιθέσεις των αποίκων προς τους στρατιώτες, ενώ ο διοικητής Τόμας Πρέστον εμφανίζεται να δίνει εντολή για πυρ, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε και για το οποίο αργότερα αθωώθηκε.

Παρά τις ιστορικές ανακρίβειες, η χαλκογραφία του Πολ Ριβίαρ θεωρείται από πολλούς ιστορικούς «το αποτελεσματικότερο έργο πολεμικής προπαγάνδας στην αμερικανική ιστορία». Δύο και πλέον αιώνες μετά, εξακολουθεί να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης που μπορεί να αποκτήσει μια εικόνα στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και της ιστορίας.