«Οδύσσεια»: Το ιταλικό νησί Φαβινιάνα ετοιμάζεται για κύμα τουρισμού λόγω της ταινίας του Νόλαν

Η «Οδύσσεια», που κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα, σημείωσε εισπράξεις άνω των 264 εκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως στο πρώτο της Σαββατοκύριακο, καταγράφοντας το μεγαλύτερο άνοιγμα στην καριέρα του Κρίστοφερ Νόλαν. Η ταινία αφηγείται το ομηρικό έπος της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη μετά τον Τρωικό Πόλεμο.

Η Φαβινιάνα, το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος των Αιγάδων, περίπου επτά χιλιόμετρα από τις δυτικές ακτές της Σικελίας, μεταμορφώθηκε κινηματογραφικά στην Ιθάκη του Οδυσσέα. Το ιστορικό κάστρο Σάντα Κατερίνα, στην κορυφή του υψηλότερου λόφου του νησιού, χρησιμοποιήθηκε ως το ανάκτορο του ήρωα.

Οι τοπικές αρχές επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη σύνδεση με την υπερπαραγωγή δημιουργώντας έναν μόνιμο πόλο έλξης. Με τη στήριξη του πολιτιστικού τμήματος της Σικελίας και της Universal Pictures, σχεδιάζεται να ανοίξει ακόμη και τον Οκτώβριο μόνιμη έκθεση στο πρώην εργοστάσιο επεξεργασίας τόνου της οικογένειας Φλόριο, το οποίο λειτούργησε ως κέντρο παραγωγής της ταινίας.

«Η ιδέα είναι να μπορούν οι επισκέπτες να γνωρίσουν όλα τα στάδια της παραγωγής και να δουν από κοντά κοστούμια και εξοπλισμό που χρησιμοποιήθηκαν στα γυρίσματα», δήλωσε στο Reuters ο δήμαρχος της Φαβινιάνα, Τζουζέπε Παγκότο.

Η αισιοδοξία των επαγγελματιών του τουρισμού βασίζεται στην επιτυχία που έχουν γνωρίσει και άλλοι κινηματογραφικοί προορισμοί, όπως η νοτιοανατολική Σικελία, όπου η δημοφιλής τηλεοπτική σειρά «Επιθεωρητής Μονταλμπάνο» συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση της επισκεψιμότητας.

«Πιστεύουμε ότι ολόκληρη η δυτική Σικελία μπορεί να γίνει ακόμη πιο ελκυστική για τους Αμερικανούς επισκέπτες χάρη στην "Οδύσσεια"», ανέφερε ο επικεφαλής της τοπικής ένωσης ξενοδόχων, Τζιάκομο Ινκαρμπόνα.

Η επίδραση του κινηματογραφικού τουρισμού

Ο κινηματογραφικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της ταξιδιωτικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού του ΟΗΕ, οι περιοχές που προβάλλονται σε επιτυχημένες ταινίες μπορούν να αυξήσουν τις αφίξεις επισκεπτών κατά 25% έως 40%, ενώ εκτιμήσεις της εταιρείας Future Market Insights προβλέπουν ότι η παγκόσμια αγορά του συγκεκριμένου κλάδου θα προσεγγίσει τα 157,5 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2036.

Τα γυρίσματα της «Οδύσσειας» πραγματοποιήθηκαν στο νησί από τα τέλη του 2024 έως την άνοιξη του 2025, απασχολώντας περίπου 500 κομπάρσους και εργαζομένους. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, η παραγωγή άφησε στην τοπική οικονομία από ένα έως δύο εκατομμύρια ευρώ.

Ο Τζιάκομο Ινκαρμπόνα, του οποίου το ξενοδοχείο φιλοξένησε μέλη των τμημάτων κομμώσεων και μακιγιάζ, θυμάται με ιδιαίτερη θέρμη τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα στους κατοίκους και τους συντελεστές της ταινίας.

«Ο Νόλαν κυκλοφορούσε στην πόλη με ποδήλατο και χαιρετούσε τους πάντες. Η Ζεντάγια, που υποδύθηκε τη θεά Αθηνά, καθόταν στην πλατεία διαβάζοντας ένα βιβλίο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ανάπτυξη χωρίς υπερτουρισμό

Το ενδιαφέρον για τη Φαβινιάνα έχει ήδη προσελκύσει επενδυτές από τη Βόρεια Αμερική, τη Μέση Ανατολή και την Ινδία, οι οποίοι εξετάζουν επενδύσεις στον πολυτελή τουρισμό ενόψει της τουριστικής περιόδου του 2027.

Παράλληλα, το εγκαταλελειμμένο πρώην τουριστικό συγκρότημα Valtur πρόκειται να μετατραπεί σε ξενοδοχειακό συγκρότημα πέντε αστέρων, ενώ το ιστορικό Παλατσότο Φλόριο, στην κεντρική πλατεία του νησιού, ανακαινίζεται ώστε να λειτουργήσει ως πολυτελής μονάδα φιλοξενίας από τον Ιούνιο του 2027.

«Για χρόνια οι κάτοικοι ανακαίνιζαν σπίτια και τα μετέτρεπαν σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Τώρα βλέπουμε επιχειρηματίες να επενδύουν σε πολύ μεγαλύτερα έργα», σημείωσε ο δήμαρχος.

Ωστόσο, οι τοπικές αρχές δηλώνουν αποφασισμένες να μην επαναλάβουν τα λάθη δημοφιλών προορισμών όπως η Βενετία, η Φλωρεντία και οι Δολομίτες, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υπερτουρισμού.

Σήμερα, ο μόνιμος πληθυσμός των περίπου 3.000 κατοίκων αυξάνεται τους καλοκαιρινούς μήνες ακόμη και στις 40.000 έως 50.000, ασκώντας έντονες πιέσεις στις υποδομές του νησιού.

«Θα πρέπει να προετοιμαστούμε για την αυξημένη ζήτηση, ξεκινώντας από τον καθαρισμό των παραλιών», δήλωσε ο Τζουζέπε Παγκότο.

Ο δήμος έχει ήδη τοποθετήσει 200 πλωτές σημαδούρες περιμετρικά του νησιού, ώστε να αποτρέπεται η αγκυροβόληση σκαφών κοντά στις ακτές, ενώ εξετάζονται και νέα μέτρα για τη διαχείριση της επισκεψιμότητας. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η σύνδεση της άδειας εισόδου οχημάτων στο νησί με ελάχιστη διάρκεια παραμονής, καθώς στόχος είναι η αύξηση της μέσης διαμονής των επισκεπτών από πέντε ή έξι ημέρες σε δέκα έως δεκαπέντε.

Προς το παρόν, πάντως, οι συχνοί επισκέπτες διαπιστώνουν ότι ο χαρακτήρας της Φαβινιάνα παραμένει αναλλοίωτος. «Δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα μέχρι στιγμής», ανέφερε η Εμανουέλα Αμίκο από τη Ρώμη, σημειώνοντας ότι το μοναδικό εμφανές αποτύπωμα της παραγωγής είναι ο νέος φωτισμός του κάστρου τα βράδια και οι βαρκάρηδες που αφηγούνται με ενθουσιασμό στους επισκέπτες ιστορίες από τα γυρίσματα, δείχνοντάς τους τα σημεία όπου γυρίστηκαν οι σκηνές της ταινίας.