Γιάνης Βαρουφάκης: «Η ολιγαρχία χρωστάει πολλά στον Τσίπρα – Τέτοιος πατριωτισμός να μας λείπει»

Ταυτόχρονα, αναφερόμενος στην προοπτική συνεργασίας με τη Νέα Αριστερά, αναφέρει ότι «η Αριστερά έχει ένα πρόβλημα ταυτότητας» γεγονός που αποτελεί συστημικό πρόβλημα και δεν επιτρέπει τη συνεργασία, παρά την πολύ καλή σχέση που έχει με το Γαβριήλ Σακελλαρίδη.

Παράλληλα, εστιάζοντας στο νέο βιβλίο του «Την ψυχή ψηλά», ο Γιάνης Βαρουφάκης προσθέτει ότι «ο μεγαλύτερος αγώνας εναντίον του ναζισμού γίνεται μέσα μας. Εναντίον του ναζιστή που κρύβουμε μέσα μας», ανακαλώντας μια σκέψη του Βίλχελμ Ράιχ.

Στο βιβλίο ο γραμματέας του ΜΕΡΑ25 επιχειρεί να ανασυνθέσει τις ζωές πέντε γυναικών που τον διαμόρφωσαν πολιτικά και προσωπικά, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι ο αγώνας κατά του αυταρχισμού και της πατριαρχίας δεν αποτελεί μια υπόθεση που έχει κριθεί οριστικά.

«Το πιο δύσκολο για μένα, γράφοντας αυτό το βιβλίο, ήταν να έρθω αντιμέτωπος με το γεγονός ότι άλλο είναι να τα λες αυτά σε πολιτικούς λόγους και συζητήσεις και άλλο να τα νιώθεις στην ψυχή σου. Κάποτε νομίζαμε, τη δεκαετία του 1980 και του 1990, ότι ο ναζισμός τελείωσε, ότι η πατριαρχία βρισκόταν υπό διωγμό εξαιτίας των κατακτήσεων του φεμινιστικού κινήματος και τα λοιπά. Όλα αυτά ήταν ανοησίες. Ο φασισμός ζει και βασιλεύει, την πατριαρχία, με το Manosphere, τη βλέπουμε παντού τώρα», σημειώνει ο Γιάνης Βαρουφάκης, περιγράφοντας μια κοινωνική πραγματικότητα στην οποία οι κατακτήσεις προηγούμενων δεκαετιών δεν αρκούν για να θεωρήσουμε ότι οι παλιές νοοτροπίες έχουν εξαφανιστεί.

Η συζήτηση, ωστόσο, περνά γρήγορα από την προσωπική αυτοκριτική και την ιστορική μνήμη στην πολιτική επικαιρότητα. Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Γαβριήλ Σακελλαρίδη σχετικά με τις συγκλίσεις μεταξύ Νέας Αριστεράς και ΜΕΡΑ25, ο Βαρουφάκης επιμένει ότι το ζήτημα δεν είναι η συνεννόηση μεταξύ δύο προσώπων, αλλά η πολιτική κατεύθυνση και το παρελθόν των κομμάτων.

«Κάποιοι από εμάς ήμασταν και υπουργοί και βουλευτές και έχουμε αποδείξει ότι δεν μας ενδιαφέρει αυτό. Μας ενδιαφέρει αυτό που λέμε σε εσάς, αυτό που λέμε στον κόσμο, να το πιστεύουμε και να πιστεύουμε αυτό που λέμε. Και να δημιουργήσουμε ένα μέτωπο εναντίον της ολιγαρχίας και όλου αυτού του ολιγαρχικού συστήματος, το οποίο λεηλατεί τη χώρα και την έχει καταστήσει μη βιώσιμη. Μιλήσατε για συνεργασία του ΜΕΡΑ25 με την Αριστερά. Κοιτάξτε, η Αριστερά έχει ένα πρόβλημα ταυτότητας. Είναι δικό τους το πρόβλημα, δεν είναι δικό μας. Ο Γαβριήλ ήταν κάποτε και φοιτητής μου. Έχουμε πολύ καλή σχέση. Δεν είναι θέμα να τα βρούμε εμείς οι δύο. Είναι συστημικό το πρόβλημα.», υπογραμμίζει, στρέφοντας τα πυρά του σε όσους, όπως λέει, νομιμοποίησαν τα μνημόνια και εξακολουθούν να βρίσκονται στον χώρο της Αριστεράς.

Ακόμη πιο αιχμηρός είναι όταν η συζήτηση φτάνει στον Αλέξη Τσίπρα και στην πρότασή του για μια «πατριωτική εισφορά» στο πλουσιότερο 1% του πληθυσμού. Ο Βαρουφάκης απορρίπτει τη λογική της πρότασης, συνδέοντάς την με τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και τις συνέπειές τους για τα νοικοκυριά.

«Αν με ρωτήσετε σήμερα ποια ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία του πιο τοξικού, αντιδημοκρατικού, αντιδραστικού, τραπεζοκρατικού κατεστημένου της Ευρώπης, θα σας απαντήσω: η μεταμόρφωση του Αλέξη Τσίπρα. Και δεν χρειάζεται να πω παραπάνω σε αυτό. Όσον αφορά την πατριωτική εισφορά, κοιτάξτε, θα ήταν πάρα πολύ αστείο αυτό, αν δεν ήταν τόσο τραγικό και τόσο προσβλητικό για τη μέση Ελληνίδα και τον μέσο Έλληνα. Έχεις έναν πρωθυπουργό ο οποίος πέρασε από τη Βουλή των Ελλήνων τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, που σήμερα πετάνε ένα εκατομμύριο οικογένειες στο δρόμο. Πέρασε το χρηματιστήριο ενέργειας, το καρτέλ ενέργειας, το οποίο προκαλεί εγκεφαλικά στους ανθρώπους όταν έρχεται ο λογαριασμός του ηλεκτρικού ρεύματος. Ουσιαστικά, η ολιγαρχία τού χρωστάει πολλά του Αλέξη Τσίπρα, γιατί τα έκανε όλα αυτά στο όνομα της Αριστεράς. Και τι προτείνει τώρα; Προτείνει να ζητήσει ο ίδιος από τους ολιγάρχες χορηγούς του να δίνουν κάποια φιλοδωρήματα στο ελληνικό κράτος και να το ονομάσουν πατριωτισμό. Τέτοιος πατριωτισμός να μας λείπει.», λέει, για να καταλήξει ότι η πρόταση του πρώην πρωθυπουργού συνιστά μια απόπειρα να παρουσιαστούν ως πατριωτισμός συμβολικές παραχωρήσεις προς το κράτος από τους οικονομικά ισχυρούς.

Πίσω από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, ο ίδιος επιμένει ότι η αντίσταση δεν εξαρτάται από την αισιοδοξία για μια άμεση αλλαγή.

«Η ζωή δεν έχει ενδιαφέρον αν δεν αντιστέκεσαι. Το να είσαι ‘’yes man’’ είναι πολύ θλιβερό. Είναι ο χειρότερος τρόπος να ζεις. Εγώ δεν πιστεύω στη μεταθανάτια ζωή. Ό,τι χαρώ, θα το χαρώ μέχρι να κλείσουν τα μάτια μου. Η αντίσταση εμένα μού δίνει χαρά. Το να λέω ναι σε ανοησίες και σε πράγματα που προκαλούν κρίσεις απλώς δεν έχει πλάκα», τονίζει.

Για τον Βαρουφάκη, η ελπίδα δεν είναι πρόβλεψη για το μέλλον αλλά λόγος να συνεχίζεται η πολιτική και προσωπική αντίσταση, ακόμη και όταν το σύστημα μοιάζει να αναπαράγει διαρκώς τις ίδιες κρίσεις.

Ολόκληρη η συνέντευξη με τον Γιάνη Βαρουφάκη:

Στο βιβλίο γράφετε για πέντε γυναίκες που σας διαμόρφωσαν. Ταυτόχρονα, παραδέχεστε ότι, παρότι μεγαλώσατε σε ένα περιβάλλον που σας δίδαξε τον φεμινισμό, κοινωνικοποιηθήκατε μέσα σε μια πατριαρχική και μισογυνική κοινωνία. Ποιο είναι το πιο δύσκολο πράγμα που αναγκαστήκατε να αναγνωρίσετε για τον ίδιο σας τον εαυτό γράφοντας αυτό το βιβλίο;

Γιάνης Βαρουφάκης: Δεν είμαι μόνο εγώ που κοινωνικοποιήθηκα μέσα σε ένα σεξιστικό περιβάλλον. Όλοι μας. Όλα τα αγοράκια, όταν πηγαίνουμε στο νηπιαγωγείο και στο σχολείο, μπαίνουμε σε μια δυναμική διαχωρισμού αγοριών και κοριτσιών. Ακόμη κι όταν τα αγόρια έχουν καλές σχέσεις με τα κορίτσια, υπάρχει αυτή η πατριαρχική, έμφυτη, αταβιστική διαδικασία, όπου το να είσαι λίγο μάτσο απέναντι στα κορίτσια σού δίνει πόντους, τους πόντους που λένε οι Αμερικανοί, μέσα στην κλίκα των αγοριών. Αυτό είναι κάτι το οποίο είναι έμφυτο. Ο Βίλχελμ Ράιχ έγραφε ότι ο μεγαλύτερος αγώνας εναντίον του ναζισμού γίνεται μέσα μας, εναντίον του ναζιστή που κρύβουμε μέσα μας. Αυτή ήταν και η ομορφιά των αναρχοσυνδικαλιστών στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας, οι οποίοι είχαν τη σημαία τη μαυροκόκκινη, με το κόκκινο να συμβολίζει τη φλόγα της επανάστασης και της ελπίδας και το μαύρο το σκοτάδι της ψυχής μας. Αυτά τα είχα εντοπίσει πολύ πριν γράψω το βιβλίο. Όταν όμως γράφεις κάτι, αναγκάζεσαι να στοχαστείς πάνω στους ίδιους σου τους στοχασμούς. Το πιο δύσκολο για μένα, γράφοντας αυτό το βιβλίο, ήταν να έρθω αντιμέτωπος με το γεγονός ότι άλλο είναι να τα λες αυτά σε πολιτικούς λόγους και συζητήσεις και άλλο να τα νιώθεις στην ψυχή σου. Κάποτε νομίζαμε, τη δεκαετία του 1980 και του 1990, ότι ο ναζισμός τελείωσε, ότι η πατριαρχία βρίσκεται υπό διωγμό εξαιτίας των κατακτήσεων του φεμινιστικού κινήματος και τα λοιπά. Όλα αυτά ήταν ανοησίες. Ο φασισμός ζει και βασιλεύει, η πατριαρχία, με το Manosphere, τη βλέπουμε παντού τώρα. Είδαμε τι έγινε στο Cornell. Υπάρχει μια κουλτούρα βιασμού, μια κουλτούρα πατριαρχική, μια φασιστική έξαρση την οποία ζούμε και, δυστυχώς, για κάποιον σαν εμένα που τώρα είμαι 66 ετών, την κληροδοτούμε στην επόμενη γενιά. Και αυτό είναι το πιο δύσκολο.

Αφηγείστε τις ζωές αυτών των γυναικών μέσα από τη δική σας μνήμη και μιλάτε για «μυθιστορηματοποιημένη» ιστορία. Πού σταματά η μνήμη και πού αρχίζει η λογοτεχνική επινόηση για έναν συγγραφέα που θέλει να είναι ταυτόχρονα ιστορικά ακριβής και πιστός σε μια προσωπική αλήθεια;

Γιάνης Βαρουφάκης: Δυστυχώς, δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση στο ερώτημα. Είναι ζήτημα κρίσης και όχι υπολογισμού. Πρέπει να σας πω ότι αυτό το βιβλίο δεν ξεκίνησα να το γράφω ως βιβλίο. Είναι το μοναδικό βιβλίο που έχω γράψει και, όταν ξεκίνησα να το γράφω, δεν ήξερα πως γράφω βιβλίο. Ήταν καθαρά συναισθηματική η διαδικασία. Ξεκίνησα να το γράφω σε μια δύσκολη περίοδο, το 2023, μετά την εκλογική ήττα και τις διασπάσεις στον χώρο μας. Δεν υποπίπτω συχνά σε ψυχοπλάκωμα, αλλά αυτή ήταν μια δύσκολη περίοδος. Και όταν νιώθω συναισθηματικά φορτισμένος, η θεραπευτική μου διαδικασία είναι να γράφω. Άρχισα να γράφω την ιστορία, έτσι όπως ξεκινάει και το βιβλίο, τις πρώτες αναμνήσεις που είχα από τον τρόπο με τον οποίο με πολιτικοποίησε η μητέρα μου. Ο λόγος ήταν ότι είχα τύψεις, γιατί είχα γράψει προηγουμένως ένα βιβλίο με τίτλο «Μιλώντας στον πατέρα μου». Ο πατέρας μου ήταν παντού στις συζητήσεις μου, αλλά η μητέρα μου ήταν ο πραγματικός πολιτικός μου μέντορας. Οπότε είχα και αυτές τις τύψεις. Είχα και την ανάγκη για μια θεραπευτική συγγραφή. Και άρχισα να γράφω αυτή την ιστορία. Δεν είμαι ιστορικός. Καταγράφω τις μνήμες. Κάποια στιγμή, καθώς διαπίστωνα ότι χαιρόμουν πάρα πολύ και περνούσα ωραία γράφοντας αυτή την ιστορία, ανασυνθέτοντας τις μνήμες της μητέρας μου, συνειδητοποίησα ότι είχα γράψει ένα ολόκληρο κεφάλαιο γι' αυτήν. Τότε είπα: «Και τώρα τι θα κάνω; Δεν μπορώ να το αφήσω, γιατί περνάω ωραία». Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι μέντορας του πατέρα μου ήταν η μητέρα του, η Άννα, την οποία δεν γνώρισα ποτέ. Ήταν μια φεμινίστρια της δεκαετίας του 1920 στο Κάιρο της Αιγύπτου. Και σκέφτηκα: «Να, μια ωραία ιστορία για το δεύτερο κεφάλαιο». Οπότε άρχισα να γράφω και γι' αυτήν. Εκεί ήρθα σε πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση με το ερώτημά σας, γιατί έγραφα για μια χώρα στην οποία ουσιαστικά δεν έχω πάει και για μια γυναίκα που δεν έχω γνωρίσει, η οποία πέθανε πριν γεννηθώ. Χρησιμοποίησα όσα μου έλεγε ο πατέρας μου, αυτές τις ιστορίες. Δεν με ενδιέφερε να κάνω ιστορική έρευνα πέρα από αυτό, παρά μόνο όταν ανακάλυψα τα ημερολόγια της Άννας, μετά τον θάνατο του πατέρα μου, την εποχή που έγραφα το βιβλίο. Τα βρήκα στο πατάρι του σπιτιού μας, στο Παλαιό Φάληρο. Ξαφνικά ανακάλυψα έναν θησαυρό από ημερολόγια της Άννας, γραμμένα στα γαλλικά, όπου έγραφε για φεμινιστικά κείμενα, για απεργίες που βοηθούσε να οργανωθούν στα υφαντουργεία, στα προάστια του Καΐρου και άλλα. Έτσι παντρεύτηκε η μνήμη του πατέρα μου για τη μητέρα του με κάποια ιστορικά στοιχεία. Έκανα και μια έρευνα για να δω πότε έγινε αυτή η απεργία, τι συνέβη, γιατί έφτασε η Αίγυπτος να είναι ημι-αποικία των Βρετανών και ούτω καθεξής. Γι' αυτό αναφέρομαι στο είδος αυτού του βιβλίου ως μυθιστορηματική ιστορία.

Μιλώντας στο CNN Greece, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης χαρακτήρισε τις θέσεις της Νέας Αριστεράς και του ΜΕΡΑ25 ταυτόσημες και είπε πως πρέπει να παραμεριστούν οι διαφωνίες του παρελθόντος. Ποια είναι η δική σας γνώμη; Μπορεί να υπάρξει συνεργασία των δύο κομμάτων; Σε μια τέτοια δυνητική σύμπραξη θα είχε θέση ο ΣΥΡΙΖΑ της Ρένας Δούρου;

Γιάνης Βαρουφάκης: Η παράταξή μας πλέον ονομάζεται ΜΕΡΑ25 – Ενωτική Αριστερά. Οπότε η ενωτική διάθεση είναι δεδομένη. Αλλά στη βάση τίνος πράγματος; Όχι για να γίνουμε βουλευτές ή υπουργοί. Κάποιοι από εμάς ήμασταν και υπουργοί και βουλευτές και έχουμε αποδείξει ότι δεν μας ενδιαφέρει αυτό. Μας ενδιαφέρει αυτό που λέμε σε εσάς, αυτό που λέμε στον κόσμο, να το πιστεύουμε και να πιστεύουμε αυτό που λέμε. Και να δημιουργήσουμε ένα μέτωπο εναντίον της ολιγαρχίας και όλου αυτού του ολιγαρχικού συστήματος, το οποίο λεηλατεί τη χώρα και την έχει καταστήσει μη βιώσιμη. Μιλήσατε για συνεργασία του ΜΕΡΑ25 με την Αριστερά. Κοιτάξτε, η Αριστερά έχει ένα πρόβλημα ταυτότητας. Είναι δικό τους το πρόβλημα, δεν είναι δικό μας. Ο Γαβριήλ ήταν κάποτε και φοιτητής μου. Έχουμε πολύ καλή σχέση. Δεν είναι θέμα να τα βρούμε εμείς οι δύο. Είναι συστημικό το πρόβλημα. Γιατί, όταν μέσα στην Αριστερά έχεις ανθρώπους οι οποίοι έβαλαν τη σφραγίδα τους, τη βούλα τους, στην προσχώρηση του τότε ΣΥΡΙΖΑ, εκείνης της κυβέρνησης, στο μνημονιακό μπλοκ, έχεις τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, με τον οποίο ήμασταν αδερφικοί φίλοι, όχι απλά φίλοι. Αδερφικοί φίλοι και συνάδελφοι. Ο οποίος, όμως, νομιμοποίησε τα μνημόνια. Πώς μπορεί ο Γαβριήλ να λέει ότι η Αριστερά και το ΜΕΡΑ25 έχουν ταυτόσημες θέσεις; Εκείνοι μπορεί να έχουν ταυτόσημες θέσεις με εμάς, αλλά είναι δικό τους πρόβλημα το πώς θα το λύσουν. Γιατί έχουν όλους αυτούς τους μνημονιακούς υπουργούς μέσα στην Αριστερά. Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν υπάρχει ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχει μια σφραγίδα, υπάρχει ένα όνομα. Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που θέλουν να το διαχειριστούν. Έχουν κάθε δικαίωμα να το κάνουν αυτό, αλλά εμάς δεν μας αφορά.

Η τρισεύγεννη γιαγιά σας είναι μια γυναίκα που δεν άφησε πίσω της πολιτικό έργο ή δημόσια παρουσία και, όμως, στο βιβλίο τής αποδίδεται μια σοφία που, όπως γράφετε, θα μπορούσε να την είχε κάνει ακόμη και επικεφαλής του ΔΝΤ. Μήπως τελικά η επίσημη ιστορία έχει καταγραφεί υπερβολικά από τους μορφωμένους, τους ισχυρούς και τους άντρες και γι' αυτό δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα για τις γυναίκες που κράτησαν όρθιες τις κοινωνίες;

Γιάνης Βαρουφάκης: Προφανώς. Και αυτός ήταν ένας λόγος που ήθελα να γράψω αυτό το βιβλίο: να μην ξεχαστούν αυτές οι γυναίκες που, επειδή δεν ήταν κομμάτι του συστήματος εξουσίας, θα ξεχαστούν στον ρου της ιστορίας. Το μεγαλύτερο κόστος της πατριαρχίας είναι ότι θυσιάζει ανθρώπινα ταλέντα. Όπως ένα καθεστώς απαρτχάιντ, είτε στη Νότια Αφρική είτε στο Ισραήλ, είτε ένα φυλετικό απαρτχάιντ στη βάση του φύλου, όπως συμβαίνει στο Αφγανιστάν. Τα κορίτσια εκεί δεν επιτρέπεται να πάνε στο σχολείο. Τι θυσιάζουν; Τον ισοδυναμισμό. Για φανταστείτε: οι μισοί Μότσαρτ, οι μισοί Πλάτωνες έχουν φύγει από τη μέση. Γι' αυτό και στο βιβλίο αναφέρομαι στη σπουδαία Υπατία, που η μητέρα μου μού έμαθε να μελετώ. Γιατί στο σχολείο δεν μάθαμε ποτέ για την Υπατία. Μάθαμε για τον Αρχιμήδη, μάθαμε για όλους τους σπουδαίους νεκρούς άντρες, αλλά για τις σπουδαίες γυναίκες, ακόμη και για αυτές για τις οποίες έχουμε στοιχεία, δεν μάθαμε τίποτα. Η ανοησία της πατριαρχίας είναι ότι υποφέρουμε κι εμείς οι άντρες από τη θυσία πολύ σημαντικών αξιών και ταλέντων.

Το βιβλίο γεννήθηκε μέσα σε μια περίοδο που περιγράφετε ως προσωπική και πολιτική ένταση. Παράλληλα, βλέπετε να επιστρέφουν ο αυταρχισμός, ο φασισμός και ο σοβινισμός. Μετά από τόσα χρόνια στην πολιτική, τι σας κάνει ακόμη να πιστεύετε ότι η αντίσταση μπορεί να νικήσει; Μπορούμε πράγματι να αλλάξουμε πράγματα που έχουν εδραιωθεί τόσο βαθιά;

Γιάνης Βαρουφάκης: Δεν έχω καμία απολύτως αισιοδοξία. Το να είσαι αισιόδοξος σημαίνει να είσαι ανόητος. Δεν υπάρχει εμπειρική καταγραφή στοιχείων που να σε οδηγεί στο συμπέρασμα ότι σε δυόμισι χρόνια τα πράγματα θα αλλάξουν. Αυτό που δεν πεθαίνει ποτέ είναι η ελπίδα. Η ελπίδα είναι επαναστατική και είναι ο λόγος που ζούμε. Από την άλλη μεριά, υπάρχει και κάτι άλλο το οποίο τροφοδοτεί την ελπίδα: το σύστημα αυτό δεν είναι βιώσιμο. Το σύστημα αυτό, ακόμη κι αν όλοι πούμε ότι θα προσχωρήσουμε στην τρόικα της ζωής —γενικότερα, όχι μόνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης— και ότι θα κάνουμε ό,τι λέει το σύστημα, είναι τόσο ανορθολογικό που παράγει διαρκώς κρίσεις. Το προηγούμενο βιβλίο μου αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η πλήρης επικράτηση του κεφαλαίου, μετά την ήττα του σοσιαλισμού και της Αριστεράς, οδήγησε στον μετασχηματισμό του κεφαλαίου σε μια νέα μορφή που ανατρέπει τον καπιταλισμό. Δηλαδή, ο καπιταλισμός ανατρέπει τον εαυτό του λόγω της βαθιάς ανορθολογικότητάς του. Οπότε, ακόμη κι εμείς να μη θέλουμε να αντισταθούμε, το ίδιο το σύστημα μάς δίνει λόγους να αντισταθούμε. Και, σε τελική ανάλυση, να το πω και πολύ απλά, η ζωή δεν έχει ενδιαφέρον αν δεν αντιστέκεσαι. Το να είσαι «yes man» είναι πολύ θλιβερό. Είναι ο χειρότερος τρόπος να ζεις. Εγώ δεν πιστεύω στη μεταθανάτια ζωή. Ό,τι χαρώ, θα το χαρώ μέχρι να κλείσουν τα μάτια μου. Η αντίσταση εμένα μού δίνει χαρά. Το να λέω ναι σε ανοησίες και σε πράγματα που προκαλούν κρίσεις απλώς δεν έχει πλάκα.

Πώς ακούσατε την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για «πατριωτική εισφορά» στο πλουσιότερο 1% των Ελλήνων; Είναι μια αριστερή θέση την οποία θα ψηφίζατε εσείς; Και γιατί αποκλείσατε με τόσο κατηγορηματικό τρόπο οποιοδήποτε ενδεχόμενο συνεργασίας με τον πρώην πρωθυπουργό;

Γιάνης Βαρουφάκης: Η κυρία Θάτσερ, που ήταν μια πολύ έξυπνη γυναίκα και μεγάλη αντίπαλος του δικού μου χώρου, της Αριστεράς, είχε πει, όταν τη ρωτήσαμε αφού είχε αποχωρήσει από την πολιτική, ποια ήταν η μεγαλύτερή της επιτυχία, ότι ήταν ο Τόνι Μπλερ, ο αρχηγός του Εργατικού Κόμματος. Και τη ρώτησα γιατί. Μου είπε: «Γιατί έχει πάρει ό,τι είχα πει και το έχει κάνει πρόγραμμα του Εργατικού Κόμματος». Αντίστοιχα, αν με ρωτήσετε σήμερα ποια ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία του πιο τοξικού, αντιδημοκρατικού, αντιδραστικού, τραπεζοκρατικού κατεστημένου της Ευρώπης, θα σας απαντήσω: η μεταμόρφωση του Αλέξη Τσίπρα. Και δεν χρειάζεται να πω παραπάνω σε αυτό. Όσον αφορά την πατριωτική εισφορά, κοιτάξτε, θα ήταν πάρα πολύ αστείο αυτό, αν δεν ήταν τόσο τραγικό και τόσο προσβλητικό για τη μέση Ελληνίδα και τον μέσο Έλληνα. Έχεις έναν πρωθυπουργό ο οποίος πέρασε από τη Βουλή των Ελλήνων τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, που σήμερα πετάνε ένα εκατομμύριο οικογένειες στο δρόμο. Πέρασε το χρηματιστήριο ενέργειας, το καρτέλ ενέργειας, το οποίο προκαλεί εγκεφαλικά στους ανθρώπους όταν έρχεται ο λογαριασμός του ηλεκτρικού ρεύματος. Ουσιαστικά, η ολιγαρχία τού χρωστάει πολλά του Αλέξη Τσίπρα, γιατί τα έκανε όλα αυτά στο όνομα της Αριστεράς. Και τι προτείνει τώρα; Προτείνει να ζητήσει ο ίδιος από τους ολιγάρχες χορηγούς του να δίνουν κάποια φιλοδωρήματα στο ελληνικό κράτος και να το ονομάσουν πατριωτισμό. Τέτοιος πατριωτισμός να μας λείπει.