Στο φως το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στον κόσμο, στα ανοιχτά της Τουρκίας

Ένα ναυάγιο που ενδέχεται να είναι το αρχαιότερο γνωστό στον κόσμο ανακάλυψαν αρχαιολόγοι στα ανοιχτά των ακτών της Τουρκίας, κοντά στο νησί Κέκοβα, στην περιοχή της Αττάλειας. Σύμφωνα με τη χρονολόγηση των ευρημάτων, το πλοίο βυθίστηκε μεταξύ του 2600 και του 2400 π.Χ., την ίδια περίπου εποχή που κατασκευαζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο.

Η ξύλινη κατασκευή του πλοίου δεν έχει διασωθεί. Ωστόσο, τα κεραμικά αγγεία αποθήκευσης και οι λίθινες άγκυρες που εντοπίστηκαν στον βυθό υποδεικνύουν ότι πρόκειται για σκάφος της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, το οποίο πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά εμπορευμάτων στη Μεσόγειο.

Εφόσον επιβεβαιωθεί η χρονολόγηση και η ερμηνεία των ευρημάτων, το ναυάγιο θα πάρει τον τίτλο του αρχαιότερου γνωστού ναυαγίου από εκείνο της Ντόκου, στο Αιγαίο, το οποίο χρονολογείται περίπου στο 2200 π.Χ.

Τα ευρήματα στον βυθό της Κέκοβα

Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο υποβρύχιων ερευνών υπό τον αρχαιολόγο και ειδικό στην υποβρύχια αρχαιολογία Χακάν Ονίζ, από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ της Αττάλειας. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Maritime Archaeology.

Τα κεραμικά αγγεία εντοπίστηκαν διάσπαρτα σε έναν βυθό που συνδυάζει αμμώδεις και βραχώδεις επιφάνειες, σε βάθος περίπου 30 μέτρων. Ορισμένα παρουσιάζουν ομοιότητες με κεραμική της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού από το Λεβάντε, την ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει τις σημερινές ακτές του Λιβάνου, της Συρίας, του Ισραήλ και της Παλαιστίνης.

Ένα από τα αγγεία φέρει στην επάνω επιφάνειά του δύο παράλληλες γραμμές, χαραγμένες με αιχμηρό εργαλείο, καθώς και ένα ζιγκ-ζαγκ μοτίβο στο μέσο του. Η μορφή και τα χαρακτηριστικά του παραπέμπουν σε δοχεία που χρησιμοποιούνταν κατά την Εποχή του Χαλκού για τη μεταφορά γεωργικών προϊόντων, όπως το κρασί και το ελαιόλαδο.

Τα ευρήματα ενισχύουν την εκτίμηση ότι το πλοίο συμμετείχε στα εμπορικά δίκτυα της εποχής, αν και το ακριβές φορτίο του δεν έχει προσδιοριστεί.

Οι λίθινες άγκυρες και τα μυστικά της αρχαίας ναυσιπλοΐας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τρεις λίθινες άγκυρες που εντοπίστηκαν στην περιοχή του ναυαγίου: δύο με τρεις οπές και μία με μία οπή. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι άγκυρες με τις τρεις οπές παρουσιάζουν ομοιότητες με αντίστοιχα ευρήματα από αρχαιολογικές θέσεις της μινωικής Κρήτης, της Κύπρου, της Ανατολίας και του Λεβάντε. Η άγκυρα με τη μία οπή, αντίστοιχα, θυμίζει τύπους που έχουν βρεθεί στις ακτές της Ανατολίας και του Λεβάντε.

Δεν έχει, ωστόσο, επιβεβαιωθεί ότι οι άγκυρες ανήκαν πράγματι στο συγκεκριμένο πλοίο. Η μελέτη τους μπορεί παρ' όλα αυτά να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τις τεχνικές αγκυροβολίας και την εξέλιξη της ναυτικής τεχνολογίας στην ανατολική Μεσόγειο κατά την Εποχή του Χαλκού.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ναυάγιο προέρχεται από μικρό σκάφος που βυθίστηκε ενώ ταξίδευε από ανατολικά προς δυτικά. Η υπόθεση αυτή συνδέει την ανακάλυψη με τις θαλάσσιες διαδρομές που ένωναν τις παράκτιες κοινότητες της περιοχής, διευκολύνοντας τη μεταφορά προϊόντων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Η απουσία του ξύλινου σκελετού δεν επιτρέπει την πλήρη ανασύνθεση του πλοίου. Τα κεραμικά αγγεία και οι άγκυρες, όμως, διασώζουν ένα μέρος της ιστορίας του και προσφέρουν νέα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα σε μια εποχή κατά την οποία η Μεσόγειος είχε ήδη εξελιχθεί σε σημαντικό δίκτυο εμπορικών και πολιτισμικών επαφών.