ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

Οι 10 καλύτερες κινηματογραφικές ταινίες που φέτος γίνονται 100 ετών

Οι 10 καλύτερες κινηματογραφικές ταινίες που φέτος γίνονται 100 ετών

Ο Μπάστερ Κίτον στο «The General» (Ο Στρατηγός) του 1926

United Artists

Η δεκαετία του 1920 υπήρξε μία από τις πιο καθοριστικές περιόδους στην ιστορία του κινηματογράφου. Ήταν τα χρόνια της παγίωσης του χολιγουντιανού στούντιο, της απόλυτης ακμής του βωβού σινεμά, της τυποποίησης της κινηματογραφικής γλώσσας και της τεχνολογικής επανάστασης του ήχου το 1927.

Λίγο πριν οι ομιλούσες ταινίες αλλάξουν για πάντα το μέσο, το 1926 χάρισε στο παγκόσμιο σινεμά μερικά από τα σπουδαιότερα έργα της βωβής εποχής. Έναν αιώνα αργότερα, αυτές οι 10 ταινίες που επέλεξε το Collider, εξακολουθούν να προσφέρουν αυθεντική συγκίνηση και κινηματογραφική απόλαυση.

(Επειδή τα πνευματικά τους δικαιώματα έχουν λήξει, οι ταινίες παρατίθενται ολόκληρες στα βίντεο που ακολουθούν.)

10. The Scarlet Letter

Σε σκηνοθεσία του Σουηδού Βίκτορ Σιόστρομ, «Το άλικο γράμμα» βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ναθάνιελ Χόθορν και αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής γυναίκας που καλείται να αποκαλύψει την ταυτότητα του εραστή της, αφού φέρνει στον κόσμο ένα παιδί εκτός γάμου. Με πρωταγωνίστρια την θρυλική Λίλιαν Γκις σε μία από τις κορυφαίες ερμηνείες της βωβής εποχής, η ταινία μεταφέρει με ευαισθησία και δραματική ένταση το ηθικό και θρησκευτικό βάρος του κλασικού έργου του Χόθορν. Πραγματεύεται δύσκολα θέματα με τόλμη, σε μια εποχή που η λογοκρισία παραμόνευε, και 100 χρόνια μετά αναδεικνύεται ως μια ταινία πολύ μπροστά από την εποχή της.

9. Battling Butler

Ο Μπάστερ Κίτον καθόρισε τη βωβή κωμωδία μαζί με τον Τσάρλι Τσάπλιν, και το «Battling Butler» θεωρείται ένα από τα «διαμάντια» του. Η ιστορία ενός άτολμου νέου που προσποιείται τον πυγμάχο για να κερδίσει την αποδοχή της οικογένειας της αγαπημένης του συνδυάζει την ταινία πυγμαχίας με το χαρακτηριστικό κωμικό στυλ του Κίτον. Σήμερα, δεν έχει χάσει τίποτα από τη ζωντάνια της.

8. Mother

Ο σοβιετικός κινηματογράφος της δεκαετίας του ’20 άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα, και «Η μάνα» του Βσέβολοντ Πουντόβκιν αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα. Η ταινία αφηγείται τη ριζοσπαστικοποίηση μιας μητέρας κατά τη διάρκεια της Ρωσικής Επανάστασης του 1905, μετά τον θάνατο του συζύγου της και τη φυλάκιση του γιου της. Παρά τον ξεκάθαρα προπαγανδιστικό χαρακτήρα της, η δύναμή της ως κινηματογραφικό έργο παραμένει αδιαμφισβήτητη. Σκληρή, ζοφερή, με μοντάζ που δημιουργεί ένταση και πάθος, «Η μάνα» είναι μια βαθιά τραγική και συγκινητική εμπειρία.

7. Flesh and the Devil

Το τραγικό ρομαντικό δράμα «Η σάρκα και ο διάβολος» του Κλάρενς Μπράουν είναι μια ιστορία προδοσίας και καταστροφικού έρωτα για δύο παιδικούς φίλους που η σχέση τους αλλάζει όταν ο ένας παντρεύεται τη γυναίκα που ο άλλος αγαπά παράφορα. Η Γκρέτα Γκάρμπο ενσαρκώνει ιδανικά τη μοιραία γυναίκα, σε μία από τις πιο αξέχαστες εμφανίσεις της. Η ταινία ξεχωρίζει για τη μελοδραματική ένταση, τον αισθησιασμό και τη σκηνοθετική της κομψότητα. Όταν οι άνθρωποι λένε «δεν τα κάνουν όπως παλιά», συνήθως αναφέρονται σε ταινίες όπως αυτή.

6. By the Law

Ο σκηνοθέτης και θεωρητικός του κινηματογράφου Λεβ Κουλέσοφ υπογράφει μια σκοτεινή και ψυχολογικά σύνθετη ταινία. Σε ένα απομονωμένο τοπίο του Γιούκον, μια ομάδα χρυσοθήρων διαλύεται όταν ένας από αυτούς τρελαίνεται και σκοτώνει δύο άλλους. Με πρωτοποριακή κινηματογράφηση και μοντάζ, το «Με το νόμο» γίνεται σχεδόν εφιαλτικό και ξεπερνά ακόμη και τα καλύτερα ψυχολογικά δράματα που γυρίζονται σήμερα.

5. 3 Bad Men

Πριν καθιερωθεί ως ένας από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες όλων των εποχών, ο Τζον Φορντ υπήρξε εξαιρετικά παραγωγικός στη βωβή περίοδο. Το «3 Bad Men» είναι ένα από τα σημαντικότερα βωβά γουέστερν και αφηγείται την ιστορία τριών παράνομων που προστατεύουν μια νεαρή κοπέλα μετά τον θάνατο του πατέρα της. Με εντυπωσιακές σκηνές δράσης και ανατροπή των στερεοτύπων του είδους, η ταινία παραμένει συναρπαστική και σήμερα, και αξίζει να τη δουν ακόμη και όσοι δεν αγαπούν τα γουέστερν.

4. The Adventures of Prince Achmed

Γυρισμένες πολύ πριν τη «Χιονάτη» της Disney, «Οι περιπέτειες του πρίγκιπα Αχμέντ» της Λότε Ράινιγκερ είναι η παλαιότερη σωζόμενη μεγάλου μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων. Βασισμένη σε ιστορίες από τις «Χίλιες και μία Νύχτες», ξεχωρίζει για την πρωτοποριακή τεχνική σιλουέτας που χρησιμοποιεί και τη μαγική της ατμόσφαιρα. Μοναδική αισθητικά και ανεκτίμητη ιστορικά, παραμένει μία από τις πιο απολαυστικές ταινίες κινουμένων σχεδίων του 20ού αιώνα.

3. A Page of Madness

Η ιαπωνική πειραματική ταινία τρόμου «Μια σελίδα τρέλας» είναι ένα από τα πιο ακραία και τολμηρά έργα της βωβής εποχής. Η ιστορία ενός άνδρα που πιάνει δουλειά σε ένα άσυλο για να ελευθερώσει τη φυλακισμένη σύζυγό του αποδίδεται με φρενήρη, σχεδόν παραισθητική κινηματογραφική γλώσσα. Το φιλμ ήταν χαμένο για δεκαετίες και ο σκηνοθέτης Τεϊνοσούκε Κινουσάγκα το ξαναβρήκε στην αποθήκη του το 1971. Ακόμη και σήμερα δοκιμάζει τα όρια του θεατή και τον κάνει να νιώθει παγιδευμένος σε έναν εφιάλτη.

2. Faust

Ο γερμανικός εξπρεσιονισμός χάρισε στο σινεμά μερικές από τις πιο εμβληματικές ταινίες τρόμου, και ο «Φάουστ» του Φ.Β. Μούρναου είναι από τα κορυφαία παραδείγματα. Αντλώντας από παλαιότερες εκδοχές του μύθου του Φάουστ αλλά και την κλασική του Γκαίτε, το φιλμ εντυπωσιάζει με την οπερατική του κλίμακα και την οπτική του τελειότητα. Παρότι αρχικά απέτυχε εμπορικά, σήμερα θεωρείται κλασικό δείγμα του πρώιμου σινεμά τρόμου.

1. The General

«Ο στρατηγός» αποτελεί για πολλούς την κορυφαία στιγμή της καριέρας του Μπάστερ Κίτον και μία από τις καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών. Η περιπέτεια ενός μηχανοδηγού που προσπαθεί να ανακτήσει την αγαπημένη του ατμομηχανή από κατασκόπους της Ένωσης που την έκλεψαν – η δράση εκτυλίσσεται στο ξεκίνημα του Αμερικανικού Εμφυλίου – συνδυάζει αριστοτεχνικά δράση και κωμωδία. Με εντυπωσιακά και επικίνδυνα ακροβατικά – πολύ πριν από τον Τομ Κρουζ και τις «Επικίνδυνες αποστολές» του – και ρυθμό που δεν χαλαρώνει ποτέ, η ταινία παραμένει διαχρονική απόδειξη της κινηματογραφικής ιδιοφυΐας του Κίτον.