Τα εκπληκτικά οφέλη που έχει για το σώμα και το μυαλό η ισορροπία στο ένα πόδι

Η ισορροπία σε ένα πόδι ωριμάζει περίπου στην ηλικία των 9-10 ετών, κορυφώνεται γύρω στα τέλη της τέταρτης δεκαετίας της ζωής και στη συνέχεια αρχίζει σταδιακά να φθίνει. Μετά τα 50, η δυσκολία να διατηρηθεί αυτή η στάση έστω και για λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να αποτελεί ένδειξη ευρύτερων αλλαγών στον οργανισμό, αναφέρει το BBC News.

Η σαρκοπενία

Μία από τις αλλαγές αυτές είναι η σαρκοπενία, η προοδευτική απώλεια μυϊκής μάζας που ξεκινά ήδη από τα 30. Η μείωση αυτή μπορεί να φτάσει έως και 8% ανά δεκαετία – στην ηλικία των 80 ετών έως και το 50% των ανθρώπων έχουν κλινική σαρκοπενία, σύμφωνα με ορισμένες έρευνες. Η σαρκοπενία δεν επηρεάζει μόνο τη δύναμη, αλλά συνδέεται και με διαταραχές στον μεταβολισμό, στην άμυνα του οργανισμού και, τελικά, στην ικανότητα διατήρησης της ισορροπίας. Η εξάσκηση στη στάση στο ένα πόδι συμβάλλει στη διατήρηση της δύναμης σε μύες των ποδιών και των ισχίων, περιορίζοντας αυτή την απώλεια.

Η σύνδεση με τον εγκέφαλο

Η ισορροπία, όμως, δεν είναι μόνο θέμα μυών. Για να σταθεί κανείς στο ένα πόδι απαιτείται ο συντονισμός πολλαπλών συστημάτων: της όρασης, του αιθουσαίου συστήματος στο εσωτερικό αυτί και ενός εκτεταμένου δικτύου νεύρων που ενημερώνει τον εγκέφαλο για τη θέση του σώματος και την επαφή με το έδαφος. Όλα αυτά τα συστήματα φθείρονται με την ηλικία, όχι πάντα με τον ίδιο ρυθμό, και η δυσκολία στην ισορροπία μπορεί να αντικατοπτρίζει την κατάσταση κρίσιμων εγκεφαλικών λειτουργιών, όπως η ταχύτητα αντίδρασης και η επεξεργασία αισθητηριακών πληροφοριών.

Η σχέση με τον εγκέφαλο γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στον κίνδυνο πτώσεων. Οι ακούσιες πτώσεις αποτελούν βασική αιτία τραυματισμών στους άνω των 65 ετών και συχνά δεν οφείλονται τόσο στην έλλειψη δύναμης, όσο στη μειωμένη ταχύτητα αντίδρασης. Το αν κάποιος θα προλάβει να διορθώσει ένα παραπάτημα εξαρτάται από το πόσο γρήγορα μπορεί να κινητοποιήσει το σώμα του.

Κίνδυνος πρόωρου θανάτου

Εντυπωσιακά είναι και τα δεδομένα που συνδέουν την ισορροπία στο ένα πόδι με τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τη στάση στο ένα πόδι για 10 δευτερόλεπτα στα μέσα ή τα τέλη της ζωής τους είχαν 84% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία τα επόμενα επτά χρόνια.

Παρόμοιο μοτίβο παρατηρείται και σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με άνοια – όσοι μπορούν ακόμα να ισορροπήσουν στο ένα πόδι παρουσιάζουν πιο αργή επιδείνωση. Μελέτη σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ διαπίστωσε ότι αν δεν μπορούν να σταθούν στο ένα πόδι για πέντε δευτερόλεπτα, αυτό συνήθως προμηνύει ταχύτερη γνωστική παρακμή.

Πώς βελτιώνεται η ισορροπία

Το ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι η ισορροπία μπορεί να βελτιωθεί με συστηματική εξάσκηση. Η προπόνηση στη στάση στο ένα πόδι ενισχύει όχι μόνο τους μύες, αλλά και την εγκεφαλική λειτουργία, επηρεάζοντας περιοχές που σχετίζονται με τον συντονισμό, την αντίληψη του χώρου και τη μνήμη εργασίας. Ακόμη και λίγα λεπτά καθημερινής εξάσκησης μπορούν να αποδώσουν οφέλη.

Η άσκηση μπορεί να ενσωματωθεί εύκολα στην καθημερινότητα, κατά τη διάρκεια απλών δραστηριοτήτων όπως το βούρτσισμα των δοντιών ή το πλύσιμο των πιάτων. Ο συνδυασμός ασκήσεων ισορροπίας με ενδυνάμωση και ήπια αερόβια δραστηριότητα έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά τους παράγοντες κινδύνου για πτώσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι πρακτικές όπως το γιόγκα ή το τάι τσι, που περιλαμβάνουν στάσεις στο ένα πόδι, συνδέονται με υγιή γήρανση.

Η διατήρηση καλής ισορροπίας δεν είναι προνόμιο των νέων. Με συνέπεια και εξάσκηση, είναι δυνατόν να παραμένει κανείς σταθερός ακόμη και σε πολύ προχωρημένες ηλικίες, επιβεβαιώνοντας ότι το σώμα και ο εγκέφαλος μπορούν να εκπαιδεύονται σχεδόν μέχρι το τέλος της ζωής.