ΚΟΣΜΟΣ

Επιστήμονες βρήκαν ένα αυγό δεινοσαύρου μέσα σε ένα άλλο αυγό, θαμμένο για 68 εκατομμύρια χρόνια

Επιστήμονες βρήκαν ένα αυγό δεινοσαύρου μέσα σε ένα άλλο αυγό, θαμμένο για 68 εκατομμύρια χρόνια

Η ερευνητική ομάδα που μελετά απολιθώματα αυγών δεινοσαύρων στον σχηματισμό Lameta στην κεντρική Ινδία

Dhiman, H. et al

Ένα εντυπωσιακό απολίθωμα από την κεντρική Ινδία έχει τραβήξει το ενδιαφέρον των παλαιοντολόγων παγκοσμίως, καθώς φαίνεται να αποκαλύπτει μια άγνωστη μέχρι σήμερα πτυχή της αναπαραγωγής των δεινοσαύρων.

Πρόκειται για ένα αυγό δεινοσαύρου που περιέχει ένα δεύτερο αυγό στο εσωτερικό του. Η ανακάλυψη, από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Δελχί, ενδέχεται να οδηγήσει σε επανεξέταση των αντιλήψεων για τον τρόπο αναπαραγωγής ορισμένων μεγάλων σαυρόποδων.

Το απολίθωμα προέρχεται από τον σχηματισμό Lameta της Ύστερης Κρητιδικής περιόδου, στην πολιτεία Μάντια Πραντές. Σε μια φωλιά τιτανόσαυρων με πολλά αυγά, οι ερευνητές εντόπισαν ένα δείγμα που διατηρούσε δύο ασβεστοποιημένα κελύφη: ένα πλήρες εσωτερικό αυγό, εγκλωβισμένο μέσα σε ένα εξωτερικό κέλυφος, με σαφή απόσταση μεταξύ τους. Το εύρημα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports και χαρακτηρίστηκε ως το πρώτο τεκμηριωμένο παράδειγμα «αυγού μέσα σε αυγό» (ovum-in-ovo) σε δεινόσαυρο.

Το φαινόμενο ovum-in-ovo

Το φαινόμενο ovum-in-ovo αποτελεί σπάνια αναπαραγωγική ανωμαλία κατά την οποία ένα ολοκληρωμένο αυγό επανεισάγεται στον ωαγωγό και περιβάλλεται από δεύτερο κέλυφος. Μέχρι σήμερα είχε καταγραφεί μόνο σε σύγχρονα πτηνά και ποτέ σε δεινόσαυρο. Στο συγκεκριμένο απολίθωμα, οι επιστήμονες εντόπισαν δύο σχεδόν κυκλικά περιγράμματα κελύφους, καμπύλα θραύσματα και ένα διακριτό κενό ανάμεσά τους, στοιχεία που επιβεβαιώθηκαν μέσω μικροσκοπικής και ηλεκτρονικής ανάλυσης. Οι δομές του κελύφους αντιστοιχούν σε γνωστό τύπο αυγών που αποδίδεται σε τιτανόσαυρους.

egg-in-egg.jpg

Το επίμαχο απολίθωμα από φωλιά τιτανόσαυρου. Στη φωτογραφία πεδίου (πάνω) και στο σχηματικό διάγραμμα (κάτω) διακρίνονται τα δύο ξεχωριστά κελύφη

Scientific Reports

Οι ερευνητές απέκλεισαν το ενδεχόμενο μεταγενέστερης παραμόρφωσης από γεωλογικές διεργασίες. Η συμμετρική θέση του εσωτερικού κελύφους και η σαφής χωρική διαίρεση μεταξύ των δύο στρωμάτων δείχνουν ότι πρόκειται για βιολογικό φαινόμενο και όχι για τυχαία επικάλυψη κελυφών. Σε αντίθεση με τα πολυκέλυφα αυγά, όπου τα επιπλέον στρώματα σχηματίζονται σε επαφή μεταξύ τους, εδώ τα δύο κελύφη διατηρούν ξεχωριστό χώρο.

Πιο πολύπλοκη αναπαραγωγή

Η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία για την κατανόηση της αναπαραγωγικής φυσιολογίας των δεινοσαύρων. Στα σύγχρονα σπονδυλωτά, ανωμαλίες όπως αυγά με πολλαπλά κελύφη ή παραμορφώσεις είναι σχετικά συχνές σε ερπετά και πτηνά. Ωστόσο, το φαινόμενο ovum-in-ovo απαιτεί έναν εξειδικευμένο, τμηματοποιημένο ωαγωγό – χαρακτηριστικό που συναντάται στα πτηνά αλλά όχι στα περισσότερα ερπετά. Τα πτηνά παράγουν αυγά διαδοχικά και διαθέτουν διακριτές περιοχές στον ωαγωγό για τη δημιουργία μεμβρανών και κελύφους, επιτρέποντας την αναστροφή ενός αυγού και τον εγκλεισμό του σε δεύτερο κέλυφος.

Οι τιτανόσαυροι θεωρούνταν μέχρι τώρα ότι διέθεταν απλούστερη αναπαραγωγική ανατομία, με ταυτόχρονη ωοτοκία πολλών αυγών. Το απολίθωμα από την Ινδία υποδηλώνει ότι ίσως υπήρχε μεγαλύτερη εσωτερική εξειδίκευση, ικανή να επιτρέψει καθυστέρηση ή επαναπροώθηση ενός αυγού στον ωαγωγό. Αν και πιθανότατα πρόκειται για σπάνια ανωμαλία και όχι για συνηθισμένη διαδικασία, το εύρημα προσφέρει πολύτιμες ενδείξεις για την πολυπλοκότητα της αναπαραγωγικής βιολογίας των σαυρόποδων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αναγνώριση του φαινομένου ovum-in-ovo μπορεί να οδηγήσει σε επανεξέταση παλαιότερων συλλογών απολιθωμένων αυγών, αναζητώντας παρόμοιες δομές που ίσως είχαν περάσει απαρατήρητες.