Το James Webb μίλησε: Η Σελήνη δεν θα χτυπηθεί από τον αστεροειδή 2024 YR4

Σύμφωνα με τη NASA, τα πιο πρόσφατα δεδομένα έδειξαν ότι ο αστεροειδής κατηγορίας «δολοφόνος πόλεων» δεν πρόκειται τελικά να χτυπήσει ούτε τη Γη ούτε το φεγγάρι, αν και θα περάσει σε εξαιρετικά μικρή απόσταση – για τα δεδομένα του διαστήματος.

Οι νέες παρατηρήσεις συλλέχθηκαν στις 18 και 26 Φεβρουαρίου με τα ευαίσθητα υπέρυθρα όργανα του Webb και επέτρεψαν στους αστρονόμους να υπολογίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την τροχιά του σώματος, αναφέρει το LiveScience. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η πιθανότητα πρόσκρουσης στη Σελήνη, η οποία προηγουμένως είχε εκτιμηθεί στο 4,3%, έπεσε πλέον στο μηδέν.

Ο αστεροειδής θα περάσει σε απόσταση περίπου 21.200 χιλιομέτρων από τη σεληνιακή επιφάνεια — μια απόσταση μικρότερη από εκείνη στην οποία κινούνται ορισμένοι τεχνητοί δορυφόροι γύρω από τη Γη. Όταν επιστρέψει στο εσωτερικό του ηλιακού συστήματος σε έξι χρόνια, θα περάσει και από τη Γη σε απόσταση εκατοντάδων χιλιάδων χιλιομέτρων.

Η NASA επισημαίνει ότι αυτή η νέα ανάλυση κατέστη δυνατή μόνο χάρη στην ακραία ευαισθησία του James Webb, και έσπρωξε το τηλεσκόπιο στα όριά του. Από την άνοιξη του 2025 και μετά, ο 2024 YR4 είχε γίνει ουσιαστικά αόρατος τόσο για επίγεια όσο και για άλλα διαστημικά τηλεσκόπια, με εξαίρεση τη χρήση του Webb. Μάλιστα οι συγκεκριμένες λήψεις συγκαταλέγονται στις πιο αμυδρές παρατηρήσεις αστεροειδούς που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Παρόμοια ήταν και η εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), ο οποίος συνδιαχειρίζεται το τηλεσκόπιο μαζί με τη NASA και την Καναδική Διαστημική Υπηρεσία. Όπως ανέφερε, επρόκειτο για μια εξαιρετικά απαιτητική επιχείρηση: να εντοπιστεί ένα σχεδόν αόρατο αντικείμενο, σε απόσταση πολλών εκατομμυρίων χιλιομέτρων, και στη συνέχεια να προβλεφθεί με ακρίβεια η θέση του σχεδόν επτά χρόνια αργότερα.

Ο πιο επικίνδυνος που έχει παρατηρηθεί ποτέ

Ο 2024 YR4 είχε εντοπιστεί στα τέλη του 2024 από το δίκτυο ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System). Οι επακόλουθες παρατηρήσεις με τηλεσκόπιο έδειξαν σύντομα ότι ο αστεροειδής ήταν τεράστιος, με διάμετρο μεταξύ 53 και 67 μέτρων – περίπου όσο είναι το ύψος του Πύργου της Πίζας – και ότι η τροχιά του θα τον έφερνε εξαιρετικά κοντά στη Γη. Εάν ένας αστεροειδής αυτού του μεγέθους χτυπούσε τον πλανήτη μας, θα μπορούσε να καταστρέψει μια πόλη με δύναμη ισοδύναμη με 500 βόμβες Χιροσίμα – εξ ου και η κατηγορία «δολοφόνος πόλεων».

Για ένα διάστημα, οι επιστήμονες είχαν εκτιμήσει ότι υπήρχε μικρή αλλά υπαρκτή πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Γη. Η πιθανότητα αυτή είχε φτάσει ακόμη και στο 3,1% – το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ για γνωστό αστεροειδή με πιθανή πρόσκρουση. Ωστόσο, οι μεταγενέστερες παρατηρήσεις από το Webb και άλλα τηλεσκόπια μηδένισαν σταδιακά αυτό το ενδεχόμενο, αφήνοντας προσωρινά ανοιχτό μόνο το σενάριο μιας σεληνιακής πρόσκρουσης, το οποίο πλέον αποκλείεται επίσης.

Η υπόθεση είχε προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και επειδή μια σύγκρουση τέτοιου μεγέθους με τη Σελήνη θα ήταν η πρώτη μεγάλη σεληνιακή πρόσκρουση από γνωστό αστεροειδή που οι επιστήμονες θα μπορούσαν να έχουν προβλέψει και να παρακολουθήσουν σε πραγματικό χρόνο. Ορισμένοι αστρονόμοι είχαν εκτιμήσει ότι η έκρηξη ίσως να ήταν ορατή ακόμη και με γυμνό μάτι από τη Γη, ενώ άλλοι προειδοποιούσαν ότι θραύσματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια νέα βροχή μετεωριτών.

Παρότι ο κίνδυνος έχει πλέον απομακρυνθεί, ο 2024 YR4 παραμένει πολύτιμος στόχος για τη μελέτη της πλανητικής άμυνας. Η NASA σχεδιάζει να τον παρατηρήσει ξανά με το James Webb το 2028, όταν ο αστεροειδής θα επιστρέψει στη γειτονιά της Γης για ένα ακόμη ασφαλές πέρασμα.