ΚΟΣΜΟΣ

CNNi: Πόσο επικίνδυνη θα ήταν μια αμερικανική επίθεση στο νησί Χαργκ του Ιράν

CNNi: Πόσο επικίνδυνη θα ήταν μια αμερικανική επίθεση στο νησί Χαργκ του Ιράν

Νησί Kharg 

(Planet Labs PBC via AP)

Το νησί Χαργκ επανέρχεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης, καθώς η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τα σενάρια για πιθανή επιχείρηση κατά του βασικού πετρελαϊκού κόμβου της Τεχεράνης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με δημοσίευμα του CNNi, η ανάπτυξη αποβατικών πολεμικών πλοίων, αποβατικών μέσων και χιλιάδων πεζοναυτών έχει εντείνει τις εκτιμήσεις ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο να θέσει υπό τον έλεγχό της το νησί, από το οποίο διακινείται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου.

Παρότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι«ο πόλεμος έχει κερδηθεί», αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανή κατάληψη του μικρού αλλά στρατηγικής σημασίας νησιού ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια δοκιμάζεται.

kharg.jpg

Τι είναι το Νησί Χαργκ;

Το Νησί Χαργκ είναι μια λωρίδα γης μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων στα ανοικτά των ακτών του Ιράν, με έκταση περίπου στο ένα τρίτο του Μανχάταν. Αμερικανοί αξιωματούχοι το χαρακτηρίζουν ως τον «κόμβο όλης της ιρανικής πετρελαϊκής τροφοδοσίας».

Οι εκτεταμένες προβλήτες του φτάνουν σε βαθιά νερά που μπορούν να εξυπηρετήσουν υπερδεξαμενόπλοια, καθιστώντας το κομβικό σημείο για τη μεταφορά και εξαγωγή πετρελαίου. Το νησί αποτελεί επί δεκαετίες βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομίας.

Αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της CIA του 1984 περιγράφει τις εγκαταστάσεις ως «τις πιο ζωτικής σημασίας στο πετρελαϊκό σύστημα του Ιράν», επισημαίνοντας ότι η λειτουργία τους είναι απαραίτητη για την οικονομική ευημερία της χώρας.

Παρότι υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, θεωρούνται περιορισμένες και δεν έχουν δοκιμαστεί σε μεγάλη κλίμακα. Το 2021 εγκαινιάστηκε ο πετρελαϊκός τερματικός σταθμός στο Jask, στον Κόλπο του Ομάν, ωστόσο σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας δεν θεωρείται πλήρως αξιόπιστη εναλλακτική για μαζικές εξαγωγές.

Η αποθηκευτική ικανότητα του νησιού εκτιμάται σε περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ενώ περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα εκεί, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler που επικαλείται το Reuters.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ισραηλινός πολιτικός Γιαΐρ Λαπίντ δήλωσε ότι η καταστροφή του ενεργειακού τερματικού στο Χαργκ θα μπορούσε να «παραλύσει την οικονομία του Ιράν».

Πόσο επικίνδυνη θα ήταν μια χερσαία επίθεση των ΗΠΑ;

Ο πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Σταυρίδης, υποστήριξε σε άρθρο του στο Bloomberg ότι μία τέτοια επιχείρηση έχει αυξημένο βαθμό κινδύνου, καθώς πριν από οποιαδήποτε χερσαία επιχείρηση τα πλοία θα έπρεπε να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ και να κινηθούν προς το βόρειο τμήμα του Κόλπου, αντιμετωπίζοντας ιρανικά drones, βαλλιστικούς πυραύλους και νάρκες στη θαλάσσια οδό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «μόλις βρεθούν σε θέση ανοιχτά του Χαργκ, οι πεζοναύτες θα χρειάζονταν απόλυτη αεροπορική και ναυτική υπεροχή σε ακτίνα τουλάχιστον 100 μιλίων γύρω από το νησί».

Ένας σημαντικός κίνδυνος είναι το ενδεχόμενο το Ιράν να πλήξει τα αμφίβια πλοία. Παράλληλα, τίθεται και το ζήτημα του πληθυσμού του νησιού, που υπολογίζεται σε χιλιάδες ανθρώπους και αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από εργαζομένους στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Όπως σημείωσε ο Σταυρίδης, οι άνθρωποι αυτοί θα έπρεπε είτε να περιοριστούν είτε να απομακρυνθούν.

Ο ίδιος αμφισβήτησε και την πραγματική στρατηγική αξία μιας τέτοιας επιχείρησης. Όπως ανέφερε, αν ο στόχος είναι να χρησιμοποιηθεί το Χαργκ ως διαπραγματευτικό χαρτί για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η ιρανική ηγεσία θα υποχωρούσε υπό την απειλή απώλειας του νησιού. «Μπορεί να αρνηθούν να παραχωρήσουν οτιδήποτε για το Χαργκ», εκτίμησε.

Kharg island

Νησί Kharg

(Planet Labs PBC via AP)

Έχει προετοιμαστεί το Ιράν για πιθανή επίθεση;

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι οι αντίπαλοι του Ιράν προετοιμάζονται να καταλάβουν νησί της χώρας, τονίζοντας ότι οι κινήσεις των ΗΠΑ παρακολουθούνται στενά.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNNi, το Ιράν έχει ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες στο Νησί Χαργκ, μεταφέροντας επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό και αντιαεροπορικά συστήματα.

Παράλληλα, έχουν τοποθετηθεί νάρκες κατά προσωπικού και τεθωρακισμένων, ακόμη και κοντά στην ακτογραμμή, ως μέτρο αποτροπής πιθανής απόβασης.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί και προειδοποίησε ότι θα μπορούσαν να στοχεύσουν και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εάν το Ιράν συνέχιζε να εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου εκτιμούν ότι μια επιχείρηση στο Χαργκ θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τους Φρουρούς της Επανάστασης, ωστόσο εκφράζονται επιφυλάξεις λόγω του μεγάλου αριθμού στρατευμάτων που θα απαιτούνταν.

Πώς αντιδρούν οι χώρες της περιοχής;

Την ίδια ώρα οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο εκφράζουν ανησυχία για το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων στο Νησί Χαργκ.

Οι φόβοι επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο υψηλών απωλειών αλλά και πιθανών ιρανικών αντιποίνων κατά ενεργειακών και στρατηγικών υποδομών χωρών της περιοχής, γεγονός που θα μπορούσε να παρατείνει τη σύγκρουση.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι τα νησιά του Περσικού Κόλπου αποτελούν «οχυρωμένα προπύργια» και ότι οποιαδήποτε επίθεση θα προκαλέσει αποφασιστική απάντηση.