Φυτό που ζει στη Γη εδώ και 400 εκατ. χρόνια παράγει νερό που μοιάζει να είναι από το διάστημα

Τα εκουιζέτα έχουν απολιθώματα που χρονολογούνται από τη Δεβόνια περίοδο, πριν από περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια, γεγονός που καταδεικνύει τη μακρά γεναλογία τους. Η ανακάλυψη διευρύνει τα γνωστά χημικά όρια του νερού στη Γη και αναγκάζει τους επιστήμονες να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά, τα απολιθώματα και τα ξηρά κλίματα αποτυπώνουν την επίδραση της εξάτμισης, αναφέρει το Earth.com.

Ασυνήθιστη χημική μεταβολή

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, πραγματοποιήθηκε από την ομάδα του Zachary Sharp, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού. Οι ερευνητές εξέτασαν το νερό που κινείται μέσα στον λείο, αρθρωτό βλαστό του φυτού, από τη βάση έως την κορυφή του. Όπως διαπίστωσαν, η χημική σύσταση του νερού γινόταν προοδευτικά πιο ασυνήθιστη όσο ανέβαινε μέσα στον βλαστό.

Στη βάση, οι τιμές βρίσκονταν μέσα στα συνηθισμένα φυσικά όρια. Προς την κορυφή όμως, το νερό είχε εμπλουτιστεί τόσο πολύ σε βαρύτερα ισότοπα οξυγόνου ώστε ξεπερνούσε κάθε προηγούμενη χερσαία μέτρηση. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι αυτή η χημική μεταβολή δεν συνέβη σε κάποιο ακραίο γεωλογικό περιβάλλον, αλλά μέσα σε ένα κοινό ζωντανό φυτό.

«Αν έβρισκα αυτό το δείγμα, θα έλεγα ότι προέρχεται από μετεωρίτη», δήλωσε ο καθηγητής Sharp.

Η αιτία βρίσκεται στην εξάτμιση. Καθώς το νερό ανεβαίνει στον βλαστό, υγρασία χάνεται σταδιακά προς τον ξηρό αέρα, ακόμη και πριν φτάσει σε φύλλα ή πλευρικά τμήματα του φυτού. Τα ελαφρύτερα μόρια νερού διαφεύγουν πρώτα, αφήνοντας πίσω τους μεγαλύτερη αναλογία βαρύτερου οξυγόνου. Έτσι, κάθε ανώτερο τμήμα του βλαστού ξεκινά ήδη με πιο «βαρύ» νερό και στη συνέχεια εμπλουτίζεται ακόμη περισσότερο.

Τα ισότοπα του οξυγόνου χρησιμοποιούνται ευρέως από τους επιστήμονες για να κατανοήσουν από πού προήλθε το νερό και τι διεργασίες υπέστη. Όταν όμως η εξάτμιση είναι έντονη, μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα. Ένα απολίθωμα, μια λίμνη ή ένας φυτικός ιστός μπορεί να φαίνονται σαν να σχηματίστηκαν σε πιο ξηρές ή πιο υγρές συνθήκες από τις πραγματικές.

Η σημασία του ευρήματος

Το εύρημα έχει σημασία και για την παλαιοκλιματολογία. Τα εκουιζέτα συσσωρεύουν μεγάλες ποσότητες πυριτίου στους ιστούς τους, σχηματίζοντας μικροσκοπικά σωματίδια που μπορούν να διατηρηθούν μετά τον θάνατο του φυτού. Αυτοί οι φυτόλιθοι, όπως αποκαλούνται, χρησιμοποιούνται για την ανασύσταση παλαιότερων περιβαλλοντικών συνθηκών. Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει ότι το ισοτοπικό τους αποτύπωμα δεν αντιστοιχεί πάντα άμεσα στο νερό που κυκλοφορούσε στον βλαστό.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα δεδομένα θα βοηθήσουν στη διόρθωση μοντέλων που χρησιμοποιούνται για την κατανόηση της εξάτμισης, ιδίως σε ξηρά περιβάλλοντα. Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να εξετάσουν αν παρόμοια σήματα εμφανίζονται και σε άλλα φυτά ή οικοσυστήματα όπου η ξηρασία ωθεί την εξάτμιση στα όριά της.