Φυτό που επιβιώνει από την εποχή των δεινοσαύρων ανακαλύφθηκε στην Αμαζονία του Περού

Η ανακάλυψη ανακοινώθηκε από το Ινστιτούτο Ερευνών της Περουβιανής Αμαζονίας (IIAP), τα μέλη του οποίου έκαναν την ανακάλυψη μαζί με επιστήμονες από το Βοτανικό Κέντρο Μοντγκόμερι, την Διεθνή Ομάδα Ειδικών σε Κυκάδες, το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης της Βραζιλίας και το Παπικό Καθολικό Πανεπιστήμιο του Περού (PUCP).

«Ζωντανό απολίθωμα»

Το νέο φυτό ανήκει στην τάξη κυκαδώδη (Cycadales), μια ομάδα φυτών γνωστή ως «ζωντανά απολιθώματα» εξαιτίας της προέλευσής της από την εποχή των δεινοσαύρων. Ονομάστηκε Zamia urarinorum, προς τιμήν του αυτόχθονου λαού των Urarina, ο οποίος έχει αναλάβει την προστασία των εδαφών όπου βρέθηκαν τα δείγματα, μεταξύ των λεκανών των ποταμών Tigrillo και Urituyacu, στην περιοχή Loreto, την πιο εκτεταμένη του Περού, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της χώρας.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Zamia urarinorum είναι η ικανότητά του να αντέχει σε συνθήκες χαμηλού οξυγόνου, που του επιτρέπει να αναπτύσσεται σε εδάφη κορεσμένα με νερό, ακόμη και με τμήμα του κορμού του βυθισμένο. Σε αντίθεση με άλλα είδη του γένους Zamia, δεν απαιτεί ξηρά ή καλά στραγγιζόμενα εδάφη για να επιβιώσει.

Από μορφολογική άποψη, το φυτό διαθέτει λεπτούς βλαστούς και μακριά φύλλα που μπορεί να φτάνουν τα 2,5 μέτρα, με στενά και οδοντωτά φυλλάρια. Οι αναπαραγωγικοί κώνοι και οι σπόροι του είναι μικρότεροι σε σύγκριση με συγγενικά είδη. Πρόκειται για δίοικο φυτό, που σημαίνει ότι υπάρχουν διακριτά αρσενικά και θηλυκά φυτά, των οποίων οι αναπαραγωγικές δομές έχουν αποχρώσεις από σκούρο καφέ έως κιτρινοπράσινο.

Κρίσιμο για το οικοσύστημα

Η παρουσία του είδους θεωρείται κρίσιμη για τα οικοσυστήματα των υγροτόπων της Αμαζονίας, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του υδρολογικού κύκλου και στην αποθήκευση άνθρακα, συμβάλλοντας στη σταθερότητα του κλίματος. Η σχετική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Phytotaxa, βασίστηκε σε επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2025 σε κοινότητες της περιοχής. Οι επιστήμονες συνέλεξαν δείγματα, κατέγραψαν γεωγραφικές συντεταγμένες και ανέλυσαν το περιβάλλον όπου αναπτύσσεται το φυτό, συγκρίνοντας τα δεδομένα με συλλογές βοτανικών κήπων και ψηφιακά εργαλεία για να επιβεβαιώσουν την ταξινόμησή του.

Παρά τη μεγάλη οικολογική του αξία, το νέο είδος θεωρείται ήδη απειλούμενο. Η επέκταση της γεωργίας, οι πετρελαιοκηλίδες και έργα υποδομών ασκούν πιέσεις στους υγροτόπους της περιοχής Loreto, και οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη άμεσης προστασίας του σύμφωνα με τα κριτήρια της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).