ΗΠΑ - Ιράν: Κρίσιμες διαβουλεύσεις στη Γενεύη για διπλωματική λύση - Τα ζητήματα «αγκάθια»

Ιρανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί βρίσκεται από την Τετάρτη (25/2) στην ελβετική πόλη, όπου θα διεξαχθούν την Πέμπτη (26/2) οι έμμεσες διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά, την οποία θα εκπροσωπήσουν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Τον ρόλο του μεσολαβητή θα παίξει, όπως και στους δύο προηγούμενους γύρους των διαπραγματεύσεων, η διπλωματία του Ομάν.

Η συνάντηση των δύο πλευρών γίνεται στον απόηχο της ομιλίας του Ντόναλντ Τραμπ για την Κατάσταση της Ενωσης ενώπιον του Κογκρέσου, όπου αν και δήλωσε ότι θα προτιμούσε μια διπλωματική λύση, συνέχισε να απειλεί την Τεχεράνη με σκληρό στρατιωτικό πλήγμα σε περίπτωση μη συμφωνίας.

«Η προτίμησή μου είναι να λύσουμε το πρόβλημα μέσω της διπλωματίας. Αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο: Δεν θα επιτρέψω ποτέ στον υπ’ αριθμόν ένα σπόνσορα της τρομοκρατίας ανά τον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», τόνισε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Εξάλλου οι αμερικανικές προετοιμασίες για ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πυρετώδεις με τις ΗΠΑ να έχουν συγκεντρώσει στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ από τον πόλεμο του 2003 κατά του Ιράκ.

Δορυφορικές φωτογραφίες τις οποίες επικαλούνται διεθνή πρακτορεία έδειχναν αμερικανικά πολεμικά σκάφη του 5ου Στόλου να έχουν βγει στα ανοιχτά του Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η βάση τους, προφανώς για να αποφύγουν πιθανά ιρανικά αντίποινα, όπως έκαναν και στον πόλεμο των 12 ημερών, τον περασμένο Ιούνιο.

Στο ίδιο μήκος κύματος και οι δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς ο οποίος ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα διστάσουν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο που έχουν στη διάθεσή τους.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στο πιο τρελό και χειρότερο καθεστώς στον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Αυτός είναι ο στόχος που έχει θέσει ο πρόεδρος. Θα προσπαθήσει να το πετύχει διπλωματικά, αλλά διαθέτει και άλλα εργαλεία για να διασφαλίσει ότι αυτό δεν θα συμβεί. Έχει δείξει ότι είναι διατεθειμένος να τα χρησιμοποιήσει και ελπίζω οι Ιρανοί να το λάβουν σοβαρά υπόψη στις αυριανές διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στο Fox News την Τετάρτη.

Από την πλευρά του ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι το Ιράν «αρνείται» να συζητήσει όσον αφορά το πρόγραμμά του για την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων κι αυτό εγείρει «πολύ μεγάλο πρόβλημα».

«Ο πρόεδρος επιθυμεί διπλωματικές λύσεις. Τις προτιμά (...) Δεν θα χαρακτηρίσω λοιπόν την αυριανή ημέρα ως τίποτε άλλο παρά ημέρα συνομιλιών οι οποίες, το ελπίζω, θα είναι παραγωγικές, αλλά σε τελευταία ανάλυση, ξέρετε, πρέπει να συζητήσουμε κι άλλα πράγματα πέρα από το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας» του Ιράν, υποστήριξε ο κ. Ρούμπιο κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Άγιο Χριστόφορο και Νέβις, αρχιπέλαγος της Καραϊβικής.

«Είναι επίσης σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι το Ιράν αρνείται να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους μαζί μας ή με οποιονδήποτε άλλο, κι αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα», επέμεινε.

Η αντίδραση του Ιράν ήταν ιδιαίτερα σκληρή με τονεκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγκεΐ να συγκρίνει στον Αμερικανό πρόεδρο με τον υπουργό Προπαγάνδας των ναζί Γιόζεφ Γκέμπελς, κάνοντας λόγο για «εκστρατεία παραπληροφόρησης» εναντίον της χώρας του.

Παρ’ όλα αυτά, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι διαβλέπει μια ευκαιρία για «θετική έκβαση» των διαπραγματεύσεων της Γενεύης. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε ότι «μια συμφωνία με τις ΗΠΑ είναι εφικτή, αρκεί να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».

Τα ζητήματα «αγκάθια»: Ο εμπλουτισμός και τα αποθέματα ουρανίου

Κατά τον Γουίτκοφ, δύο κρίσιμα ζητήματα στις παρούσες συνομιλίες είναι η δυνατότητα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο και η τύχη των υφιστάμενων αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

Η επιμονή της Τεχεράνης να συνεχίσει τον εμπλουτισμό στο έδαφός της αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αποδεχθεί έναν «συμβολικό» εμπλουτισμό εντός Ιράν, εφόσον οι ιρανικές αρχές αποδείξουν ότι αυτό δεν θα επιτρέψει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.

Γεγονός είναι ένα, τίποτα δεν θα είναι ίδιο ύστερα από τις σημερινές συνομιλίες είτε οι ΗΠΑ αποφασίσουν να προχωρήσουν σε στρατιωτικό πλήγμα είτε το Ιράν δείξει σημάδια υποχώρησης αν και αυτό το σενάριο είναι λιγότερο πιθανό.