Το στοίχημα του Τραμπ πίσω από τη συμφωνία με τον Πούτιν για το ντίζελ - Τι θέλει να πετύχει

Όπως δήλωσαν απεσταλμένοι του προέδρου σε Ουκρανούς αξιωματούχους, η συμφωνία για την επιτρεπόμενη εξαγωγή ρωσικού ντίζελ αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας να επανέλθει η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μετά την αποτυχία προηγούμενων προσπαθειών για την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Αυτό ανέφεραν στο Reuters τρία πρόσωπα με γνώση του θέματος.

Συγκεκριμένα, ο απεσταλμένος του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, δήλωσαν στους Ουκρανούς κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Μαϊάμι ότι ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δεν ήταν έτοιμος να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία - ο οποίος διαρκεί εδώ και τεσσεράμισι χρόνια - και ότι η συμφωνία που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να συμβάλει στην επανέναρξη των τριμερών συνομιλιών.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διεμήνυσαν στους Ουκρανούς πως η συμφωνία για το ντίζελ θα μπορούσε να συμβάλει στο να «μαλακώσει» η στάση της Μόσχας. Κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να επιτυγχάνεται προς το παρόν, με τις εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων να δείχνουν, αν τελικά αυτή η κίνηση από την πλευρά του Τραμπ θα αποδώσει καρπούς.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Η εν λόγω συμφωνία, βάσει της οποίας η Ρωσία θα προμηθεύσει τις αμερικανικές και τις παγκόσμιες αγορές με περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς νομοθέτες. Οι τελευταίοι υποστηρίζουν ότι η συμφωνία θα παρέχει στη Μόσχα ρευστότητα για τη συνέχιση του πολέμου, χωρίς να αναγκάζει τον Πούτιν να προβεί σε παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Τη Δευτέρα (12/10), ο Τραμπ υπερασπίστηκε δημόσια τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «τη σωστή επιλογή για τον αμερικανικό λαό». Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία θα μειώσει τις τιμές ενέργειας στις ΗΠΑ ένα ζήτημα που έχει εξελιχθεί σε πολιτικό «πονοκέφαλο» για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών που θα καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Ο Τραμπ επιθυμούσε επίσης να σταματήσουν οι Ουκρανοί να πλήττουν ρωσικά διυλιστήρια, όπως ανέφερε ο Κούσνερ κατά τη διάρκεια της συνάντησης, επαναλαμβάνοντας ότι η κυβέρνηση είχε διατυπώσει αυτό το αίτημα επανειλημμένα, σύμφωνα με τις δύο πηγές που μίλησαν στο Reuters. Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις οδηγούν σε αύξηση των παγκόσμιων τιμών των καυσίμων, ωστόσο οι περισσότεροι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο πόλεμος αποτελεί την κύρια αιτία του υψηλού κόστους.

«Η ιδέα ήταν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να απευθυνθούν εκ νέου στη Ρωσία και να πουν: "Βλέπετε, οι Ουκρανοί σταμάτησαν τα πλήγματα και εμείς σας δώσαμε αυτή τη συμφωνία. Τώρα είναι η σειρά σας να κάνετε κάτι"», δήλωσε ένα από τα πρόσωπα αυτά.

Υπενθυμίζεται ότι την Κυριακή (11/10), ο Τραμπ ανακοίνωσε μια «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, λίγες ημέρες μετά την παρουσίαση της συμφωνίας για το ντίζελ. Ωστόσο, οι εμπόλεμες πλευρές δεν έχουν επιβεβαιώσει την εκεχειρία, ενώ η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει ενεργειακές υποδομές εντός της Ουκρανίας, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, να απορρίπτει την πρόταση του Ζελένσκι για πλήρη ανακωχή διάρκειας 60 ημερών.

Ένα από τα άτομα που ήταν ενήμερο για τη συνάντηση ανέφερε ότι η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης σχετικά με το πώς θα επιστρέψουν η Ουκρανία και η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος. Η συνάντηση άγγιξε επίσης το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, σύμφωνα με το ίδιο άτομο, το οποίο δεν προέβη σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Αμφιβολίες για την προθυμία της Μόσχας να διαπραγματευθεί

Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι ο Πούτιν επιθυμεί να επιτύχει μια διευθέτηση για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αμφιβολίες για το αν ο Ρώσος ηγέτης προτίθεται να τερματίσει σύντομα τη στρατιωτική επιχείρηση.

Η επισήμανση των Αμερικανών απεσταλμένων ότι ο Πούτιν δεν είναι έτοιμος να τερματίσει τον πόλεμο υποδηλώνει ότι η άποψη του Τραμπ δεν τυγχάνει καθολικής αποδοχής εντός της κυβέρνησης.

Ορισμένοι ειδικοί έχουν επισημάνει ότι η συμφωνία για το ντίζελ θα έχει ελάχιστη επίδραση στη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ. Η πρόσθετη ποσότητα που θα διοχετευθεί στην αγορά θα υπολείπεται της ημερήσιας κατανάλωσης καυσίμων μόνο για τον τομέα των μεταφορών των ΗΠΑ.

Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη συνάντηση αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό την αμερικανική προσέγγιση, θεωρώντας ότι η χρήση εμπορικών συμφωνιών αποσκοπεί στον κατευνασμό της Ρωσίας.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιχειρήσει και στο παρελθόν να προσελκύσει τον Πούτιν, μεταξύ άλλων μέσω προτάσεων για χαλάρωση των κυρώσεων και πιθανών συμφωνιών στον τομέα των ορυκτών πόρων. Καμία από αυτές τις κινήσεις δεν μετέβαλε ουσιαστικά τις βασικές απαιτήσεις της Ρωσίας ούτε την έπεισε να αποδεχθεί μια συνολική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Πρόσωπο που πρόσκειται στο Κρεμλίνο δήλωσε ότι ο Πούτιν θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μόνο όταν «καταλάβει το εναπομείναν 11% του Ντονμπάς, το οποίο θα μπορεί να παρουσιάσει στο εσωτερικό της χώρας ως νίκη». Η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να παραχωρήσει περαιτέρω εδάφη στη Ρωσία, αλλά ότι το «πάγωμα» της σύγκρουσης στις υφιστάμενες γραμμές του μετώπου θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια ειρηνευτική συμφωνία.

«Καμία απειλή» για διακοπή της αμερικανικής στήριξης στο Κίεβο

Κατά τη συνάντηση στο Μαϊάμι, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ τόνισαν στους Ουκρανούς αξιωματούχους «όλα όσα έχουν κάνει οι ΗΠΑ για την Ουκρανία» - συμπεριλαμβανομένης της παροχής στρατιωτικής υποστήριξης και πληροφοριών στις ουκρανικές δυνάμεις - όπως ανέφερε ένα από τα πρόσωπα που συμμετείχαν.

Οι Αμερικανοί δεν απείλησαν να διακόψουν αυτή τη στήριξη σε περίπτωση που η Ουκρανία δεν συμφωνούσε να σταματήσει να πλήττει ρωσικά διυλιστήρια, σύμφωνα με τα δύο άτομα που ενημερώθηκαν για τη συνάντηση και το άτομο που συμμετείχε σε αυτήν.

Η συνάντηση στο Μαϊάμι - στην οποία συμμετείχαν επίσης Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της Παγκόσμιας Τράπεζας μέσω τηλεδιάσκεψης - πραγματοποιήθηκε μετά την επίσκεψη των Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα και το Κίεβο τον Σεπτέμβριο. Ο Γουίτκοφ είχε δηλώσει τότε ότι οι πλευρές είχαν δημιουργήσει μια «νέα δυναμική» και ότι θα μπορούσε σύντομα να ξεκινήσει ένας νέος γύρος συνομιλιών.

Ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ - Ουκρανίας

Η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας έχει κλιμακωθεί μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ρωσίας για το ντίζελ. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «αδύναμη απόφαση» εκ μέρους των ΗΠΑ και «δώρο στον Πούτιν».

Από την πλευρά του ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο (10/10) ότι ο Ζελένσκι «θα μπορούσε να είχε τερματίσει αυτόν τον πόλεμο πολλές φορές» και ότι οι Ουκρανοί έπρεπε να «αποκτήσουν νέο πρόεδρο».

Κατά τη συνάντηση στο Μαϊάμι η οποία διήρκεσε αρκετές ώρες, συζήτηση έγινε για τα κονδύλια με στόχο την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και στην ανάγκη να οριστικοποιήσει το Κίεβο τα σχέδια για επενδύσεις στη χώρα.

Οι Ουκρανοί αποχώρησαν από τη συνάντηση χωρίς να συμφωνήσουν επίσημα σε κάτι, ωστόσο έδειξαν ότι θα ήταν πρόθυμοι να συμφωνήσουν σε μια «ενεργειακή εκεχειρία», υπό την προϋπόθεση ότι θα έπραττε το ίδιο και η Ρωσία.